Προϋπολογισμός 2027: Στη Βουλή με φόντο τις ανατιμήσεις στα καύσιμα – Στόχοι και προβλέψεις

Με την αβεβαιότητα για την πορεία των τιμών στα καύσιμα και την εξέλιξη της ενεργειακής κρίσης να πλανάται, κατατίθεται σήμερα στη Βουλή το προσχέδιο του Προϋπολογισμού του 2027. Οι βασικοί στόχοι για το 2027 εστιάζουν στη διατήρηση της δημοσιονομικής σταθερότητας, την επίτευξη υψηλών ρυθμών ανάπτυξης, τη συγκράτηση του πληθωρισμού και την περαιτέρω μείωση του δημοσίου χρέους.

Ο στόχος ανάπτυξης για το 2027 τίθεται στο 2,3%, αυξημένος από το 2% του τρέχοντος έτους, με βασικούς μοχλούς τις επενδύσεις και την ιδιωτική κατανάλωση. Το Πρόγραμμα Δημοσίων Επενδύσεων αναμένεται να διαδραματίσει καίριο ρόλο στην κάλυψη του κενού που αφήνει σταδιακά το Ταμείο Ανάκαμψης, με προβλεπόμενη σταδιακή αύξηση των διαθέσιμων κεφαλαίων.

Συγκεκριμένα, το 2027 προβλέπεται να διατεθούν 11 δισ. ευρώ στην αγορά, εκ των οποίων 4 δισ. ευρώ θα προέλθουν από εθνικούς πόρους και 7 δισ. ευρώ από συγχρηματοδοτούμενα προγράμματα. Το ποσό αυτό θα αυξηθεί σε 12,2 δισ. ευρώ το 2028, σε 13,2 δισ. ευρώ το 2029 και θα φτάσει τα 14,2 δισ. ευρώ το 2030. Στο τέλος της τετραετίας, οι εθνικοί πόροι θα ανέρχονται σε 4,2 δισ. ευρώ, ενώ οι συγχρηματοδοτούμενες δαπάνες θα φτάνουν τα 10 δισ. ευρώ.

Αν και αναμένεται να επιβραδυνθεί ελαφρώς, η ιδιωτική κατανάλωση θα συνεχίσει να κινείται σε υψηλά επίπεδα, με ρυθμό 1,5% το 2027 (έναντι 1,6% φέτος). Οι εξαγωγές αγαθών και υπηρεσιών προβλέπεται να αυξηθούν κατά 4,2%, με τον τουρισμό και τη βιομηχανία να συμβάλλουν θετικά, ενώ και οι εισαγωγές θα κινηθούν με υψηλούς ρυθμούς.

Ο πληθωρισμός παραμένει πρόκληση

Ο πληθωρισμός εξακολουθεί να αποτελεί ένα σημαντικό «αγκάθι». Το κυβερνητικό οικονομικό επιτελείο προχωρά σε νέα αναθεώρηση προς τα πάνω της πρόβλεψης για τον τιμάριθμο φέτος, τοποθετώντας τον στο 3,6% (από 3,2%). Για το 2027, αναμένεται αποκλιμάκωση στο 2,4%-2,5%. Ιδιαίτερο ενδιαφέρον παρουσιάζει η παραδοχή ότι ο Προϋπολογισμός εκπονείται με πρόβλεψη για μέση τιμή πετρελαίου Brent στα 89 δολάρια το βαρέλι, επίπεδο σημαντικά υψηλότερο από την τελευταία εκτίμηση των 82 δολαρίων για το 2026. Υπενθυμίζεται ότι ο περσινός Προϋπολογισμός βασίστηκε σε υπόθεση μέσης τιμής Brent μόλις 64 δολαρίων.

Στην αγορά εργασίας, η ανεργία αναμένεται να συνεχίσει την πτωτική της πορεία, υποχωρώντας στο 7,9% το 2027 από 8,3% φέτος, σύμφωνα με την Έρευνα Εργατικού Δυναμικού της ΕΛΣΤΑΤ.

Σε δημοσιονομικό επίπεδο, ο Προϋπολογισμός προβλέπει πρωτογενές πλεόνασμα 2,4% του ΑΕΠ το 2027. Εξετάζεται, ωστόσο, στόχος έως και 3,7% του ΑΕΠ, βασιζόμενος στην ισχυρή πορεία των φορολογικών εσόδων, και ιδίως των αυξημένων εισπράξεων από τον ΦΠΑ. Οι εκτιμήσεις για την τρέχουσα χρονιά δείχνουν ότι το πρωτογενές πλεόνασμα θα ξεπεράσει το 4% του ΑΕΠ (έναντι πρόβλεψης 3,2%), δημιουργώντας πρόσθετο δημοσιονομικό χώρο. Οι πρωτογενείς δαπάνες αναμένεται να αυξηθούν κατά 3% το 2027, έναντι 3,1% φέτος, ευθυγραμμιζόμενες με το όριο δαπανών του νέου ευρωπαϊκού δημοσιονομικού πλαισίου. Το δημόσιο χρέος θα συνεχίσει την πτωτική του πορεία, με τον λόγο χρέους προς ΑΕΠ να υποχωρεί από το 136,8% το 2026 στο 134,4% το 2028. Στην περαιτέρω μείωση αναμένεται να συμβάλουν και οι νέες κινήσεις πρόωρης αποπληρωμής, οι οποίες φέτος ανέρχονται συνολικά σε 12,84 δισ. ευρώ.

Φοροελαφρύνσεις και νέες παρεμβάσεις

Το προσχέδιο του Προϋπολογισμού ενσωματώνει το πακέτο φοροελαφρύνσεων και εισοδηματικών ενισχύσεων, ύψους 1,9 δισ. ευρώ, που ανακοινώθηκε στη ΔΕΘ. Η πλειονότητα αυτών των μέτρων θα τεθεί σε εφαρμογή από το νέο έτος.

Τον επόμενο μήνα, Νοέμβριο, θα προηγηθούν η ενίσχυση των 400 ευρώ για όλους τους συνταξιούχους άνω των 65 ετών (χωρίς εισοδηματικό κριτήριο) και η επιστροφή ενοικίου για περισσότερα από 1 εκατομμύριο νοικοκυριά. Το συνολικό κόστος αυτών των δύο μέτρων υπερβαίνει το 1 δισ. ευρώ.

Το νομοσχέδιο με τις νέες παρεμβάσεις αναμένεται να τεθεί σε δημόσια διαβούλευση και στη συνέχεια να κατατεθεί προς ψήφιση στη Βουλή.

Οι κυριότερες παρεμβάσεις προβλέπουν:

• Απαλλαγή περίπου 156.000 συνεπών ελεύθερων επαγγελματιών από τις προσαυξήσεις βάσει κύκλου εργασιών και μισθοδοσίας προσωπικού κατά τον υπολογισμό του ελάχιστου καθαρού εισοδήματος.
• Μηδενισμός του φορολογικού συντελεστή έως τα 20.000 ευρώ για κατά κύριο επάγγελμα αγρότες και τρίτεκνους.
• Αύξηση της μόνιμης ενίσχυσης Νοεμβρίου σε συνταξιούχους, άτομα με αναπηρία και ανασφάλιστους υπερήλικες από 300 σε 400 ευρώ καθαρά, και διεύρυνσή της στο σύνολο των συνταξιούχων άνω των 65 ετών από τον Νοέμβριο του 2026.
• Θέσπιση επιδόματος εορτών Χριστουγέννων 500 ευρώ μικτά για τους δημοσίους υπαλλήλους από το 2027.
• Θέσπιση ειδικού επενδυτικού λογαριασμού για βρέφη τα δύο πρώτα έτη της ζωής τους, με κρατική συνεισφορά ίση με την ετήσια κατάθεση του γονέα, έως 1.200 ευρώ ετησίως και μέχρι τα 18 έτη.
• Μείωση ασφαλιστικών εισφορών κατά 0,5 ποσοστιαία μονάδα από τον Απρίλιο του 2027 για τον ιδιωτικό τομέα.
• Κατάργηση του τέλους επιτηδεύματος από το 2027 (για το φορολογικό έτος 2026) στην Περιφέρεια και στη Θεσσαλονίκη, μείωσή του κατά 50% στην Αττική το 2028 και πλήρη κατάργηση στην Αττική το 2029.
• Μείωση της προκαταβολής φόρου από 55% σε 50% για τους ελεύθερους επαγγελματίες από το φορολογικό έτος 2027, και σταδιακή μείωση κατά 5 ποσοστιαίες μονάδες ετησίως της προκαταβολής φόρου για τα νομικά πρόσωπα από το φορολογικό έτος 2028, ώστε να υποχωρήσει από 80% σήμερα στο 50%.
• Θέσπιση επιταχυνόμενων αποσβέσεων σε 6 έτη (αντί 10 ετών) για επενδύσεις των επιχειρήσεων σε μηχανολογικό εξοπλισμό.
• Τιμαριθμοποίηση των αναπηρικών επιδομάτων.
• Κατάργηση από το 2027 του ΕΝΦΙΑ για κύριες κατοικίες αξίας έως 400.000 ευρώ σε οικισμούς έως 2.000 κατοίκους και έως 2.200 κατοίκους στη Δυτική Μακεδονία.