Συμφωνία Τραμπ για το πετρέλαιο της Βενεζουέλας: Οι λόγοι που προβληματίζουν τις μεγάλες πετρελαϊκές

Μια πρωτοφανής συμφωνία προωθείται από την κυβέρνηση του Ντόναλντ Τραμπ, με στόχο την αξιοποίηση των τεράστιων πετρελαϊκών αποθεμάτων της Βενεζουέλας. Ωστόσο, η συμφωνία αυτή εγείρει σοβαρά ερωτήματα και διατηρεί τις επιφυλάξεις ορισμένων εκ των μεγαλύτερων πετρελαϊκών εταιρειών παγκοσμίως.

Σύμφωνα με το κείμενο της συμφωνίας που παρουσίασε ο Λευκός Οίκος και όπως αναφέρεται στο δημοσίευμα του Reuters, οι Ηνωμένες Πολιτείες θα αποκτήσουν πρόσβαση σε αποθέματα ύψους σχεδόν 65 δισεκατομμυρίων βαρελιών, μέσω μιας 100ετούς μίσθωσης 17 πετρελαϊκών πεδίων. Η ιδιωτική πετρελαϊκή εταιρεία North American Blue Energy Partners (NABEP) θα αναλάβει την εκμετάλλευση, με τις ΗΠΑ να κατέχουν μερίδιο 35% στη μητρική εταιρεία. Εξασφαλισμένο είναι ένα μερίδιο 20% της παραγωγής, ενώ υπάρχει και δικαίωμα πρώτης άρνησης για την αγορά του υπόλοιπου μέρους. Παρόλα αυτά, η δομή της συμφωνίας φαίνεται να προβληματίζει ορισμένες από τις μεγαλύτερες εταιρείες που εξετάζουν την επιστροφή τους στη Βενεζουέλα.

Ο Βενεζουελάνος επιχειρηματίας Αλεχάντρο Μπετανκούρ ελέγχει την NABEP. Πρέπει να σημειωθεί ότι στο παρελθόν, ο ίδιος έχει βρεθεί στο επίκεντρο ερευνών από αμερικανικές και ευρωπαϊκές αρχές για προηγούμενες επιχειρηματικές συναλλαγές του με την κυβέρνηση της Βενεζουέλας. Παρόλο που δεν έχει κατηγορηθεί ποτέ και έχει αρνηθεί τις σχετικές καταγγελίες, πηγές που γνωρίζουν τις προετοιμασίες για νέες ενεργειακές συμφωνίες στη Βενεζουέλα εκτιμούν ότι κάποιες μεγάλες πετρελαϊκές εταιρείες θα προτιμούσαν να αποφύγουν μια συνεργασία στην οποία θα συμπράττουν με τον Μπετανκούρ.

Η NABEP, η οποία σήμερα παράγει περίπου 170.000 βαρέλια πετρελαίου ημερησίως, δηλώνει ότι στόχος της είναι να αυξήσει την παραγωγή σε πάνω από 1 εκατομμύριο βαρέλια την ημέρα.

Σημαντικά Εμπόδια για την Επιστροφή των Μεγάλων Εταιρειών

Ο Τραμπ επιδιώκει να προσελκύσει τις μεγαλύτερες αμερικανικές πετρελαϊκές εταιρείες στη Βενεζουέλα, όμως υπάρχουν σημαντικά εμπόδια. Αξίζει να υπενθυμιστεί ότι το 2007, η ExxonMobil και η ConocoPhillips αποχώρησαν από τη χώρα, όταν η κυβέρνηση του Ούγκο Τσάβες προχώρησε στην κρατικοποίηση των περιουσιακών τους στοιχείων. Έκτοτε, έχουν τονίσει επανειλημμένα ότι για να επιστρέψουν, απαιτείται επαρκής νομική ασφάλεια, πολιτική σταθερότητα και εγγυήσεις για την τήρηση των συμβάσεων.

Ο Τραμπ δήλωσε τη Δευτέρα ότι η ExxonMobil θα δραστηριοποιηθεί στη Βενεζουέλα, χωρίς όμως να δώσει περαιτέρω λεπτομέρειες. Η εταιρεία επέλεξε να μην σχολιάσει τη δήλωση, ενώ η ConocoPhillips παρέπεμψε σε προηγούμενη τοποθέτησή της, σύμφωνα με την οποία οποιαδήποτε επενδυτική απόφαση θα εξαρτηθεί, μεταξύ άλλων, από τη σταθερότητα της πολιτικής κατάστασης και την τήρηση του κράτους δικαίου.

Ο Φόβος του Ανταγωνισμού με την Κυβέρνηση

Ένα ακόμη ζήτημα που προκαλεί ανησυχία είναι η ίδια η δομή της συμφωνίας. Οι τεράστιες παραγωγικές δυνατότητες που θα συγκεντρώσει η NABEP θα μπορούσαν να οδηγήσουν σε μια ασυνήθιστη κατάσταση, όπου οι αμερικανικές πετρελαϊκές εταιρείες θα βρεθούν αντιμέτωπες με τον ανταγωνισμό της ίδιας της αμερικανικής κυβέρνησης στην ίδια αγορά.

Αναλυτές εκτιμούν ότι για να επιτευχθεί ο στόχος του Τραμπ για ταχεία αύξηση της παραγωγής και των εξαγωγών πετρελαίου της Βενεζουέλας, απαιτούνται σημαντικές επενδύσεις και τεχνογνωσία από εταιρείες όπως η ExxonMobil και η ConocoPhillips. Ωστόσο, παραμένει ασαφές πώς θα πειστούν οι μεγάλες πετρελαϊκές να επενδύσουν υπό τους συγκεκριμένους όρους. «Υπάρχουν ακόμη πολλά άγνωστα και συγκεχυμένα στοιχεία», επισημαίνουν αναλυτές της αγοράς.

Οι Υφιστάμενες Συμφωνίες και οι Νέες Δυνατότητες

Παρά τις επιφυλάξεις, η ενεργειακή δραστηριότητα στη Βενεζουέλα γνωρίζει ήδη αναθέρμανση. Η Chevron, η μεγαλύτερη αμερικανική πετρελαϊκή εταιρεία που δραστηριοποιείται σήμερα στη χώρα και δεν αποχώρησε ποτέ, αναμένεται να υπογράψει νέες συμφωνίες, όπως και η ιταλική Eni, η ινδική ONGC, η κολομβιανή GeoPark και η αμερικανική GE Vernova. Παράλληλα, η Shell και η BP έχουν λάβει άδειες για μεγάλα υπεράκτια έργα φυσικού αερίου.

Οι συγκεκριμένες συμφωνίες είναι ανεξάρτητες από το σχέδιο της αμερικανικής κυβέρνησης με τη NABEP. Οι περισσότερες από αυτές τις εταιρείες διαπραγματεύονται εδώ και μήνες τη μετατροπή των υφιστάμενων συμβάσεών τους στη Βενεζουέλα, ως μέρος της ευρύτερης ενεργειακής μεταρρύθμισης που προωθεί η χώρα, η οποία προβλέπει νέους όρους και επέκταση των έργων.

Η Chevron, ειδικότερα, επιδιώκει να εντάξει στο χαρτοφυλάκιό της τουλάχιστον ένα νέο πεδίο στη ζώνη του Ορινόκο, ενώ εξετάζει και μια περιοχή στη βόρεια Μονάγας, η οποία θα μπορούσε να αποτελέσει πηγή αραιωτικών για την επεξεργασία του ιδιαίτερα βαρέος πετρελαίου της χώρας.

Η μεγάλη πρόκληση για την Ουάσινγκτον είναι πλέον να μετατρέψει τη συμφωνία σε πραγματική αύξηση της παραγωγής, χωρίς οι όροι της να αποθαρρύνουν τις μεγάλες πετρελαϊκές εταιρείες που είναι απαραίτητες για την επίτευξη του στόχου.