Συνέδριο «Δημογραφικό 2026»: Αντιμετώπιση της Υπογεννητικότητας – Πέρα από την Οικονομική Διάσταση

«Δεν είναι μόνο η οικονομία» ήταν ο κεντρικός άξονας της συζήτησης στην πρώτη ενότητα του Συνεδρίου «Δημογραφικό 2026». Το συνέδριο, που διοργανώνεται για 5η χρονιά από την Next is Now και την Dome Consulting, τελεί υπό την αιγίδα του Υπουργείου Κοινωνικής Συνοχής και Οικογένειας και της Περιφέρειας Αττικής.

Της Δήμητρας Πανανού

Στην εισήγησή της, η Laurence Auer, Πρέσβης της Γαλλίας στην Ελλάδα, ανέδειξε την ιδιαίτερα ισχυρή πολιτική στήριξης της οικογένειας στη Γαλλία. Εξήγησε ότι μετά τον Α’ Παγκόσμιο Πόλεμο, η Γαλλία βίωσε μείωση του αντρικού πληθυσμού κατά 1/4, ενώ μετά τον Β’ Παγκόσμιο Πόλεμο, κρίθηκε απαραίτητη η λήψη μέτρων για την αύξηση των γεννήσεων.

«Τον περασμένο χρόνο βιώσαμε ένα σοκ, καθώς για δεύτερη φορά μετά τον Β’ Παγκόσμιο Πόλεμο, ο αριθμός των γεννήσεων σε σχέση με τους θανάτους παρουσίασε αρνητικό πρόσημο. Ήταν η πρώτη φορά που το οικογενειακό πρότυπο στη Γαλλία άλλαξε δραματικά, προκαλώντας ανησυχία στους πολιτικούς», ανέφερε η κα Auer. «Οι αρμόδιοι ξεκίνησαν να αναλύουν τα αίτια και τους τρόπους αντιστροφής αυτής της τάσης. Παρά τις πολιτικές στήριξης των οικογενειών την τελευταία δεκαετία, όπως η αύξηση των βρεφονηπιακών σταθμών, τα δημογραφικά στοιχεία δεν επηρεάστηκαν», τόνισε, υπογραμμίζοντας ότι το πρόβλημα είναι διεθνές και όχι μόνο γαλλικό ή ευρωπαϊκό.

Η κα Auer εξήγησε τις πολιτικές που εφαρμόστηκαν και εφαρμόζονται στη Γαλλία για την αντιμετώπιση της υπογεννητικότητας. «Αρχικά, πραγματοποιήσαμε μια κοινωνιολογική μελέτη για να κατανοήσουμε γιατί οι προηγούμενες πολιτικές δεν απέδωσαν και γιατί οι σύγχρονοι πολίτες δεν είχαν την επιθυμία να αποκτήσουν παιδιά. Στην εποχή μου, το ερώτημα αφορούσε την οικονομική δυνατότητα στήριξης των παιδιών. Σήμερα, το ερώτημα είναι αν τα ζευγάρια θέλουν παιδιά».

Σύμφωνα με την κα Auer, τα τελευταία χρόνια, το 2,1% – 2,5% των δημοσίων δαπανών κατευθύνεται στην οικογενειακή πολιτική. Ωστόσο, οι νέες γενιές αμφισβητούν τη συνέχιση αυτής της στήριξης, γεγονός που καθιστά αναγκαία τη λήψη νέων μέτρων.

«Η πρώτη σύσταση είναι η προνοητικότητα στη δημογραφική πολιτική, εξασφαλίζοντας την μελλοντική στήριξη των οικογενειών μέσω αρχιτεκτονικού σχεδιασμού και σταθερότητας στις αποφάσεις. Η δεύτερη σύσταση αφορά την παροχή υψηλών και ικανοποιητικών αποζημιώσεων για τις άδειες μητρότητας. Η τρίτη σύσταση είναι η παροχή δυνατότητας φύλαξης και απασχόλησης για παιδιά από την ηλικία του 1 έτους. Τέλος, η τέταρτη σύσταση είναι η ανάληψη πρωτοβουλιών από την Ε.Ε., καθώς το δημογραφικό είναι ένα από τα πιο σύνθετα προβλήματα που απαιτούν συλλογικό χειρισμό σε ευρωπαϊκό επίπεδο», κατέληξε.

Στη συνέχεια, ο Νίκος Βέττας, Γενικός Διευθυντής ΙΟΒΕ και Καθηγητής Οικονομικού Πανεπιστημίου Αθηνών, υποστήριξε ότι, παρά τον τίτλο του πάνελ, «όλα είναι οικονομία». «Η σχέση μεταξύ οικονομικών και δημογραφικών μεγεθών είναι αμφίδρομη. Η συρρίκνωση του πληθυσμού δεν είναι ένα πρόβλημα μόνο της Ελλάδας. Το δύσκολο είναι η διαχείρισή του. Ανεξάρτητα από τον αριθμό των παιδιών που θα γεννηθούν, ο πληθυσμός της χώρας θα μειώνεται για τα επόμενα 10 με 15 χρόνια», εξήγησε. «Η οικονομική πολιτική πρέπει να λαμβάνει υπόψη αυτόν τον περιορισμό. Δεν μιλήσαμε για τους ανθρώπους που θα μεγαλώσουν και θα χρειάζονται μακροχρόνια φροντίδα, κάτι που θα έχει σημαντικές επιπτώσεις σε όλα τα επίπεδα της κοινωνίας. Αυτό είναι ένα πρόβλημα που πρέπει να προβλεφθεί από τώρα», σημείωσε. Τόνισε δε ότι προτεραιότητες για τα παιδιά θα πρέπει να είναι η δωρεάν προσφορά βρεφονηπιακών σταθμών, παιδείας και περίθαλψης.

«Το δημογραφικό είναι το πιο σύνθετο πρόβλημα των σύγχρονων κοινωνιών», δήλωσε ο Στέλιος Ζωντός, Διευθύνων Σύμβουλος της Gravity The Newtons και Πρόεδρος Δ.Σ. της The Newtons Laboratory. Εκτός από την οικονομία, σημαντικό ρόλο παίζει και η κοινωνική αντίληψη. «Υπάρχουν γυναίκες που επιλέγουν συνειδητά να μην κάνουν παιδιά, δίνοντας προτεραιότητα στην επαγγελματική ή επιστημονική τους πορεία. Στην Ελλάδα, η έννοια της οικογένειας έχει ισχυρή βάση. Δυστυχώς, η κρίση επιτάχυνε το μήνυμα της οικονομικής επιτυχίας έναντι της κοινωνικής. Ο χρόνος για τη συζήτηση του δημογραφικού έχει τελειώσει. Πληρώνουμε τα αποτελέσματα της έλλειψης πολιτικής. Κάποιοι πρέπει επιτέλους να δράσουν».

Ο Γιώργος Στασινός, Πρόεδρος Τεχνικού Επιμελητηρίου Ελλάδας (ΤΕΕ), αναφέρθηκε στη στεγαστική κρίση, ασκώντας κριτική στην κυβέρνηση. «Δεν βλέπω την πολιτεία να κινείται προς την κατεύθυνση της επίλυσης του στεγαστικού προβλήματος. Έχω υποβάλει προτάσεις στους αρμόδιους. Απαιτείται συντονισμός και λήψη αποφάσεων».

Ο Κωνσταντίνος Σφακιανούδης, Μαιευτήρας Γυναικολόγος, Ειδικός Υποβοηθούμενης Αναπαραγωγής, επισήμανε ότι οι γυναίκες τεκνοποιούν σε μεγαλύτερες ηλικίες. «Η πλειονότητα των γυναικών που παρακολουθούμε είναι άνω των 40 ετών, γεγονός που οφείλεται σε ελλιπή ενημέρωση. Έρευνες δείχνουν ότι το 70% των γυναικών πιστεύει λανθασμένα ότι η γονιμότητά τους δεν επηρεάζεται μετά τα 35. Κανείς δεν είναι άτρωτος απέναντι στη φύση. Οι πρόγονοί μας είχαν τη θυσιαστική αγάπη της μητρότητας, την οποία η σύγχρονη γενιά δεν είναι διατεθειμένη να προσφέρει. Ο τρόπος ζωής και αναπαραγωγής της σύγχρονης γυναίκας έχει αλλάξει ριζικά».

Τη συζήτηση συντόνισε η Μαριάννα Πυργιώτη, Co-founder DOME CONSULTING FIRM & Communication Expert.

Πλατινένιος χορηγός: Eurobank

Χρυσοί χορηγοί: ΔΕΗ, QUALCO GROUP

Ασημένιοι χορηγοί: osmos, eren ΕΛΛΑΣ, COSMOTE –T-, ΟΜΙΛΟΣ ΔΕΠΑ ΕΜΠΟΡΙΑΣ Μ.Α.Ε.

Χορηγοί: ΔΕΛΤΑ, ΠΑΠΑΣΤΡΑΤΟΣ, ΜOTOR OIL, Hellenic Healthcare Group, FERRING ΦΑΡΜΑΚΕΥΤΙΚΑ, ΜΟΥΣΤΑΚΑΣ, ΕΥΔΑΠ.