Συνταξιούχοι που Εργάζονται: Οδηγός για το Εισόδημα, τα Μπόνους και τις Σημαντικές Ρυθμίσεις

Η ανάγκη για ενίσχυση του εισοδήματος ωθεί ολοένα και περισσότερους συνταξιούχους να επιστρέφουν στην αγορά εργασίας. Οι χαμηλές συντάξεις, με τη μέση καθαρή σύνταξη να ανέρχεται μόλις στα 815 ευρώ (867,16 ευρώ μεικτά) τον προηγούμενο μήνα, σε συνδυασμό με την ακρίβεια, αναγκάζουν χιλιάδες συμπολίτες μας να αναζητήσουν συμπληρωματικό εισόδημα.

Ο αριθμός των συνταξιούχων που έχουν δηλώσει επίσημα την απασχόλησή τους στον e-ΕΦΚΑ πλησιάζει τις 300.000, φτάνοντας τους 298.600. Από αυτούς, 91.500 εργάζονται ως μισθωτοί, 72.100 ως ελεύθεροι επαγγελματίες ή αυτοαπασχολούμενοι, ενώ η μεγαλύτερη ομάδα, 135.000 άτομα, απασχολείται στον αγροτικό τομέα.

Σημαντικό είναι ότι 163.600 εργαζόμενοι συνταξιούχοι, μισθωτοί και ελεύθεροι επαγγελματίες, που καταβάλλουν κανονικά ασφαλιστικές εισφορές, έχουν «κλειδώσει» το δικαίωμα για υψηλότερη σύνταξη. Αντιθέτως, οι συνταξιούχοι αγρότες εξαιρούνται από την υποχρέωση καταβολής εισφορών και, κατά συνέπεια, δεν δικαιούνται πρόσθετη προσαύξηση της σύνταξής τους.

Ήδη, 10.278 δικαιούχοι λαμβάνουν αυξημένες συντάξεις, με την προσαύξηση σε πολλές περιπτώσεις να υπερβαίνει τα 100 ευρώ μηνιαίως, ανάλογα με τον χρόνο απασχόλησης και το ύψος των ασφαλιστικών εισφορών. Παράλληλα, το υπουργείο Εργασίας εξετάζει τη νομοθετική ρύθμιση για επανυπολογισμό της σύνταξης των εργαζόμενων συνταξιούχων ανά πενταετία, αντί της τρέχουσας πρακτικής όπου η προσαύξηση υπολογίζεται σωρευτικά μετά τη διακοπή της απασχόλησης.

Τα 6 «Μυστικά» της Απασχόλησης για Συνταξιούχους

Σύμφωνα με δημοσίευμα των «Τα Νέα», τα έξι βασικά σημεία του ισχύοντος πλαισίου για την απασχόληση των συνταξιούχων είναι τα εξής:

1. Υποχρεωτική Δήλωση Απασχόλησης
Ο εργαζόμενος συνταξιούχος οφείλει να υποβάλει σχετική δήλωση στην ηλεκτρονική πλατφόρμα του e-ΕΦΚΑ. Η πρόσβαση γίνεται με τους κωδικούς Taxisnet ή μέσω e-banking. Στην πλατφόρμα δηλώνεται η έναρξη απασχόλησης, καθώς και η συνδρομή προϋποθέσεων για εξαίρεση από την καταβολή πόρου υπέρ e-ΕΦΚΑ ή ασφαλιστικών εισφορών.

2. Ποιοι Πρέπει να Εισέλθουν στην Πλατφόρμα
Στην ηλεκτρονική πλατφόρμα πρέπει να εισέλθουν:

• α) Συνταξιούχοι του e-ΕΦΚΑ που άρχισαν να εργάζονται πριν την έναρξη ισχύος της σχετικής απόφασης και συνεχίζουν την απασχόληση.
• β) Συνταξιούχοι του e-ΕΦΚΑ που άρχισαν να εργάζονται από την 1η Ιανουαρίου 2024, ακόμη και αν έχουν διακόψει την απασχόλησή τους.
• γ) Όσοι έχουν υποβάλει ή υποβάλλουν αίτηση συνταξιοδότησης και συνεχίζουν χωρίς διακοπή την απασχόλησή τους.
• δ) Όσοι καταθέσουν αίτηση συνταξιοδότησης και αναλάβουν εργασία μετά την υποβολή της.

3. Τι Δηλώνεται
Στην ηλεκτρονική υπηρεσία δηλώνονται η ημερομηνία έναρξης της απασχόλησης ως συνταξιούχου, ο τύπος της σύνταξης ή η υποβολή αίτησης συνταξιοδότησης και η κατηγορία απασχόλησης. Ιδιαίτερη προσοχή απαιτείται στη δήλωση τυχόν προϋποθέσεων για εξαίρεση από την υποχρέωση καταβολής του πόρου υπέρ e-ΕΦΚΑ. Η εξαίρεση αφορά, μεταξύ άλλων, άτομα με ψυχική αναπηρία, όσους λαμβάνουν εξωιδρυματικό επίδομα, καθώς και πολύτεκνους υπό συγκεκριμένες προϋποθέσεις.

4. Ποσό Καταβολής από τους Εργαζόμενους Συνταξιούχους
Ο ειδικός πόρος που καταβάλλουν στον e-ΕΦΚΑ οι εργαζόμενοι συνταξιούχοι διαφοροποιείται ανάλογα με το είδος της απασχόλησης:

• Κράτηση 10% στις μηνιαίες μεικτές αποδοχές για μισθωτούς.
• Προσαύξηση 50% στη μηνιαία εισφορά σύνταξης για ελεύθερους επαγγελματίες και αυτοτελώς απασχολούμενους. Για όσους έχουν και επικουρική ασφάλιση, προβλέπεται προσαύξηση 40% στην εισφορά κύριας και 40% στην εισφορά επικουρικής ασφάλισης.
• Κράτηση 7,7% στις μηνιαίες αποδοχές και προσαύξηση 40% στην εισφορά επικουρικής ασφάλισης για μισθωτούς μηχανικούς και έμμισθους δικηγόρους.
• Κράτηση 10% στην αξία του παραστατικού για όσους αμείβονται με Παραστατικά Παρεχόμενων Υπηρεσιών (ΠΠΥ) και 10% στην αξία του εργοσήμου για όσους αμείβονται με εργόσημο.

5. Βαριά Καμπάνα για Μη Δήλωση
Η παράλειψη δήλωσης έναρξης απασχόλησης επισύρει χρηματική κύρωση ίση με 12 μηνιαίες κύριες και επικουρικές συντάξεις. Η παράβαση μπορεί να εντοπιστεί μέσω διασταύρωσης στοιχείων ή επιτόπιων ελέγχων. Σε περίπτωση μη υποβολής δήλωσης και μη καταβολής εισφορών ή πόρου, ο e-ΕΦΚΑ καταλογίζει τις οφειλόμενες εισφορές, τον πόρο και τη χρηματική κύρωση. Η οφειλή μπορεί να αποπληρωθεί με παρακράτηση έως του ενός τετάρτου της κύριας σύνταξης και με συμψηφισμό από την επικουρική. Διαφορετικά, εισπράττεται σύμφωνα με τον Κώδικα Είσπραξης Δημοσίων Εσόδων. Για μη μισθωτούς, ελεύθερους επαγγελματίες, αυτοαπασχολούμενους και αγρότες απαιτείται και εγγραφή/επανεγγραφή/μεταβολή στο Μητρώο Μη Μισθωτών.

6. Το Μπόνους στη Σύνταξη
Μετά τη διακοπή της απασχόλησης, ο εργαζόμενος συνταξιούχος δικαιούται προσαύξηση της ήδη καταβαλλόμενης σύνταξης γήρατος ή αναπηρίας. Η μόνιμη μηνιαία προσαύξηση υπολογίζεται με συντελεστή αναπλήρωσης 0,77% για κάθε έτος εργασίας επί των μεικτών αποδοχών ή του πλασματικού μισθού για αυτοαπασχολούμενους. Για παράδειγμα, ένας μισθωτός με αποδοχές 1.150 ευρώ κερδίζει περίπου 9 ευρώ τον μήνα για ένα έτος εργασίας και 53 ευρώ για έξι έτη. Με μισθό 2.300 ευρώ, η πενταετής απασχόληση αποφέρει περίπου 89 ευρώ επιπλέον μηνιαίως, ενώ στα έξι έτη η προσαύξηση φθάνει τα 106 ευρώ. Γιατροί ή δικηγόροι με υψηλή εισφορά (419 ευρώ) μπορούν να εξασφαλίσουν αύξηση περίπου 97 ευρώ μετά από έξι χρόνια εργασίας. Για τη χορήγηση της προσαύξησης απαιτείται αίτηση στον e-ΕΦΚΑ μετά την οριστική διακοπή της απασχόλησης.