Η Εθνική Άμυνα Εμπλουτίζεται: Το «Δώρο» του Θαλάσσιου Drone από τη Λευκάδα

Οι ελληνικές Ένοπλες Δυνάμεις χαρακτηρίζουν τον εντοπισμό του θαλάσσιου drone στο ακρωτήρι του Δουκάτου, στη Λευκάδα, ως έναν «θησαυρό» στρατηγικής σημασίας. Η υπόθεση μεταβιβάστηκε πλέον αποκλειστικά στο ΓΕΕΘΑ, ενώ έχει ενημερωθεί και σχετικό κλιμάκιο της ΕΥΠ.

Του Χρήστου Μαζανίτη

Ο εντοπισμός του θαλάσσιου drone (Unmanned Surface Vehicle – USV) στις ακτές της Λευκάδας αποτελεί μια σημαντική ευκαιρία για τις ελληνικές υπηρεσίες πληροφοριών και τις Ένοπλες Δυνάμεις. Παρέχει τη δυνατότητα διεξαγωγής μιας ενδελεχούς διαδικασίας αντίστροφης μηχανικής (reverse engineering) και ανάλυσης δεδομένων.

Το πρώτο και πλέον κρίσιμο στοιχείο που τίθεται υπό εξέταση είναι η τεχνολογική ταυτότητα και η προέλευση του σκάφους. Η αρχιτεκτονική του κύτους, τα υλικά κατασκευής, συμπεριλαμβανομένων εκείνων χαμηλής ανιχνευσιμότητας από ραντάρ ή τεχνολογίας stealth, καθώς και ο τύπος των κινητήρων, μπορούν να αποκαλύψουν τη χώρα κατασκευής ή τον φορέα που το συναρμολόγησε. Εκ πρώτης όψεως, όλα δείχνουν να ταιριάζουν με τον σχεδιασμό του ουκρανικού MAGURA V5, το οποίο έχει χρησιμοποιηθεί κατά στόχων του λεγόμενου «σκιώδους στόλου» της Ρωσίας, που μεταφέρει πετρέλαιο και φυσικό αέριο, παρακάμπτοντας το δυτικό εμπάργκο.

Πέρα από το «σώμα» του drone, η ανάλυση εστιάζει στο ηλεκτρονικό του αποτύπωμα, δηλαδή στα συστήματα τηλεμετρίας, τους αισθητήρες και τις κάμερες που φέρει.

Το γεγονός ότι η κεντρική μονάδα ελέγχου και οι μονάδες αποθήκευσης δεδομένων παραδόθηκαν άθικτες είναι το πλέον σημαντικό στοιχείο. Οι αναλυτές αναμένεται να μπορέσουν να ανακτήσουν το ιστορικό της διαδρομής του μέσω του συστήματος GPS, προσδιορίζοντας το σημείο εκκίνησης, τον τελικό προορισμό ή τον στόχο της αποστολής του.

Επιπλέον, η μελέτη των συχνοτήτων στις οποίες εξέπεμπε το drone προσφέρει πολύτιμες πληροφορίες για τον τρόπο με τον οποίο μπορεί να εξουδετερωθεί στο μέλλον μέσω συστημάτων ηλεκτρονικού πολέμου και παρεμβολών (jamming). Αυτές οι πληροφορίες μπορούν να ενισχύσουν τις δυνατότητες του anti-drone συστήματος «ΚΕΝΤΑΥΡΟΣ». Η εξέταση του εκρηκτικού φορτίου που έφερε, καθώς και του εξοπλισμού συλλογής πληροφοριών, επιτρέπει στις Ένοπλες Δυνάμεις να κατανοήσουν το δόγμα δράσης του αντιπάλου ή του χρήστη.

Μπορεί, επίσης, να διαπιστωθεί αν το συγκεκριμένο μέσο προοριζόταν για αποστολές αυτοκτονίας ή αν χρησιμοποιούνταν για απλή επιτήρηση των ελληνικών ακτών ή για τη χαρτογράφηση υποθαλάσσιων υποδομών. Με αυτόν τον τρόπο, το εύρημα μετατρέπεται από ένα απλό αντικείμενο σε πηγή στρατηγικής γνώσης, η οποία συμβάλλει στην αναβάθμιση της αποτρεπτικής ικανότητας της χώρας έναντι ασύμμετρων απειλών.

Τέτοια θαλάσσια drones χρησιμοποιεί η Ουκρανία για να πλήττει ρωσικά πλοία. Ωστόσο, δεδομένης της απόστασης της Ουκρανίας από το Ιόνιο, το επικρατέστερο σενάριο είναι η μεταφορά και η άφεσή τους, κατά σμήνη, από φορτηγά πλοία. Η διαδικασία αυτή βασίζεται στην απόκρυψη και στην αξιοποίηση των υπαρχόντων μηχανισμών ανύψωσης και καθέλκυσης του πλοίου. Συνήθως, τα drones μεταφέρονται μέσα σε κοινά εμπορευματοκιβώτια (containers) ή καλύπτονται με μουσαμάδες στο κατάστρωμα, ώστε να μην είναι ορατά από δορυφόρους ή διερχόμενα σκάφη. Η καθέλκυσή τους στο νερό γίνεται, κατά κανόνα, μέσω των γερανών που διαθέτει το ίδιο το φορτηγό πλοίο για τη διακίνηση φορτίων ή μέσω ειδικών ραμπών που τοποθετούνται προσωρινά στα πλευρά ή στην πρύμνη.

Σε πολλές περιπτώσεις, η άφεση πραγματοποιείται ενώ το πλοίο κινείται σε διεθνή ύδατα ή σε πολυσύχναστες ναυτιλιακές οδούς, ώστε η δραστηριότητα να «χαθεί» μέσα στον όγκο της νόμιμης ναυσιπλοΐας. Μόλις το drone έρθει σε επαφή με το νερό, ενεργοποιούνται οι κινητήρες και το σύστημα τηλεχειρισμού του, επιτρέποντάς του να ξεκινήσει την αποστολή του, ενώ το μητρικό πλοίο συνεχίζει την πορεία του χωρίς να κινήσει υποψίες. Αυτή η μέθοδος επιτρέπει την ανάπτυξη των drones σε μεγάλες αποστάσεις από τη βάση τους, μετατρέποντας ουσιαστικά ένα κοινό εμπορικό σκάφος σε προσωρινή και δυσδιάκριτη πλατφόρμα εκτόξευσης.