Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο: Ζητά αύξηση του μακροπρόθεσμου προϋπολογισμού της ΕΕ στο 1,27% του ΑΕΠ

Το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο (ΕΚ) τάχθηκε υπέρ μιας πιο «φιλόδοξης» πρότασης για το νέο Πολυετές Δημοσιονομικό Πλαίσιο (ΠΔΠ) της περιόδου 2028-2034, ξεπερνώντας την αρχική πρόταση της Ευρωπαϊκής Επιτροπής που υποβλήθηκε τον Ιούλιο του 2025. Με 370 ψήφους υπέρ, 201 κατά και 84 αποχές, το ΕΚ καθόρισε τη θέση του για τις επερχόμενες διαπραγματεύσεις με τα κράτη μέλη σχετικά με τα βασικά μεγέθη και τη δομή του νέου ΠΔΠ. Η κεντρική θέση του ΕΚ είναι ότι ο προϋπολογισμός της ΕΕ για την περίοδο 2028-2034 θα πρέπει να ανέρχεται στο 1,27% του ακαθάριστου εθνικού εισοδήματος της Ένωσης.

Βασικά Μεγέθη: Αύξηση 10% και Νέες Προοπτικές
Το ΕΚ προτείνει αύξηση της τάξης του 10% σε σύγκριση με την πρόταση της Ευρωπαϊκής Επιτροπής. Σε ονομαστικούς όρους, αυτή η αύξηση αντιστοιχεί σε 175,11 δισ. ευρώ (σε σταθερές τιμές 2025) ή 197,30 δισ. ευρώ (σε τρέχουσες τιμές) επιπλέον της πρότασης της Επιτροπής. Είναι σημαντικό να σημειωθεί ότι το ποσό αυτό δεν περιλαμβάνει το κόστος αποπληρωμής των δανείων που σύναψε η ΕΕ για το Ταμείο Ανάκαμψης NextGenerationEU, μετά την πανδημία Covid-19. Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή είχε προτείνει πέρυσι το καλοκαίρι έναν προϋπολογισμό 2 τρισεκ. ευρώ, ο οποίος περιλάμβανε 168 δισ. ευρώ για την αποπληρωμή των δανείων του NextGenerationEU. Συνολικά, το ΕΚ προτείνει προϋπολογισμό 1,78 τρισ. ευρώ (σε σταθερές τιμές 2025) ή 2,01 τρισ. ευρώ (σε τρέχουσες τιμές) για τη χρηματοδότηση των πολιτικών προτεραιοτήτων και των στρατηγικών στόχων της ΕΕ.

Πού θα Κατευθυνθούν οι Πόροι; Οι Πολιτικές Προτεραιότητες
Οι ευρωβουλευτές τονίζουν ότι ο επόμενος μακροπρόθεσμος προϋπολογισμός της ΕΕ πρέπει να παραμείνει ένα ισχυρό επενδυτικό εργαλείο που θα υποστηρίζει τις πολιτικές της ΕΕ, τους πολίτες, τις περιφέρειες, τις μεγάλες και τις μικρομεσαίες επιχειρήσεις, προσφέροντας παράλληλα ευρωπαϊκή προστιθέμενη αξία σε σχέση με τις εθνικές δαπάνες. Το ΕΚ ζητά ισχυρές πολιτικές με επαρκή χρηματοδότηση, συμπεριλαμβανομένων διακριτών πιστώσεων για πολιτικές που εντάσσονται στα σχέδια εθνικής και περιφερειακής εταιρικής σχέσης. Σε αυτές τις πολιτικές περιλαμβάνονται η κοινή γεωργική πολιτική, η κοινή αλιευτική πολιτική, η πολιτική συνοχής, το Ευρωπαϊκό Κοινωνικό Ταμείο και οι εσωτερικές υποθέσεις.

Οι ευρωβουλευτές χαιρετίζουν την πρόταση της Επιτροπής για διπλασιασμό της χρηματοδότησης σε τομείς όπως η ανταγωνιστικότητα, η άμυνα, η καινοτομία, η ψηφιακή και πράσινη μετάβαση, οι υποδομές, η υγεία, η παιδεία και ο πολιτισμός. Ζητούν ενισχυμένη στήριξη για καίρια προγράμματα, όπως το Ταμείο Ευρωπαϊκής Ανταγωνιστικότητας (ΕΤΑ), το πρόγραμμα «Ορίζων Ευρώπη», ο μηχανισμός «Συνδέοντας την Ευρώπη», το Erasmus+, το πρόγραμμα AgoraEU, ο μηχανισμός πολιτικής προστασίας, καθώς και ειδική χρηματοδότηση για το EU4Health και τις πρωτοβουλίες που σχετίζονται με το πρόγραμμα LIFE στο πλαίσιο του ΕΤΑ. Επιπλέον, το ΕΚ ζητά αυξημένα κονδύλια για τη Διεύρυνση, την ανάπτυξη, τη στήριξη προς την Ουκρανία, την πολυμερή συνεργασία και την ανθρωπιστική βοήθεια.

Ποιος θα επωμιστεί το Κόστος; Η Αναζήτηση Νέων Πόρων
Παράλληλα, το ΕΚ επιβεβαιώνει τη δέσμευσή του για τη θέσπιση νέων ιδίων πόρων, με στόχο την αποπληρωμή του χρέους του NextGenerationEU και τη χρηματοδότηση του προϋπολογισμού. Υποστηρίζει την προτεινόμενη από την Ευρωπαϊκή Επιτροπή «προσέγγιση καλαθιού», τονίζοντας ότι οι νέες πηγές εσόδων πρέπει να εγκριθούν μαζί με το επόμενο ΠΔΠ και να αποφέρουν περίπου 60 δισ. ευρώ ετησίως. Σε περίπτωση απόρριψης ορισμένων προτάσεων, ζητείται η εξέταση εναλλακτικών λύσεων, όπως η επιβολή εισφοράς για ψηφιακές υπηρεσίες, εισφοράς για τυχερά παιχνίδια στο διαδίκτυο, επέκταση του μηχανισμού συνοριακής προσαρμογής άνθρακα ή εισφοράς στα κέρδη από κρυπτοστοιχεία.

Ο εισηγητής του ΕΚ για το ΠΔΠ, Σίγκριντ Μούρεσαν (ΕΛΚ, Ρουμανία), δήλωσε ότι η υιοθετηθείσα θέση των ευρωβουλευτών για το επόμενο ΠΔΠ είναι «ισχυρή», εξισορροπώντας νέες και παραδοσιακές προτεραιότητες με μια λογική αύξηση 10%. Κάλεσε το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο να εντείνει τις προσπάθειές του για την επίτευξη συμφωνίας σε έναν ισχυρό και έγκαιρο προϋπολογισμό.

Η εισηγήτρια Κάρλα Ταβάρες (Σοσιαλιστές, Πορτογαλία) δήλωσε: «Φιλοδοξία χωρίς πόρους είναι κενό γράμμα, και αυτός είναι ο λόγος για τον οποίο υιοθετήσαμε μια ισχυρή θέση για τον επόμενο προϋπολογισμό, εξισορροπώντας νέες και παραδοσιακές προτεραιότητες με μια λογική αύξηση και νέους, γνήσιους ιδίους πόρους. Εναπόκειται πλέον στο Ευρωπαϊκό Συμβούλιο να ανταποκριθεί στις φιλοδοξίες μας, να αξιοποιήσει τις προτάσεις μας και να εξασφαλίσει έναν ισχυρό και έγκαιρο προϋπολογισμό, ο οποίος θα λειτουργεί για τις περιφέρειες, τους δικαιούχους και τους πολίτες. Προσβλέπουμε σε εποικοδομητικές διαπραγματεύσεις».

Η θέση του ΕΚ για τη δομή και τα βασικά μεγέθη του ΠΔΠ την περίοδο 2028-2034 θα αποτελέσει τη βάση για τις διαπραγματεύσεις του τελικού προϋπολογισμού με τα κράτη μέλη, τα οποία έχουν τον τελευταίο λόγο σε αυτές τις συζητήσεις.