Ιράν: Απαιτεί την πλήρη αποδοχή των όρων του από τις ΗΠΑ για να επαναλειτουργήσει το Στενό του Ορμούζ

Το Στενό του Ορμούζ, που πλέον αποτελεί κρίσιμο σημείο στον πόλεμο της Μέσης Ανατολής, θα παραμείνει κλειστό εφόσον η Ουάσιγκτον δεν αποδεχτεί «όλους» τους όρους της Τεχεράνης, όπως επέμειναν οι Φρουροί της Επανάστασης το σαββατοκύριακο, μειώνοντας τις πιθανότητες για γρήγορη επίλυση της σύγκρουσης.

Ο Αμερικανός πρόεδρος Ντόναλντ Τραμπ, υποβαθμίζοντας τις ιρανικές απαιτήσεις, δήλωσε σε συνέντευξή του στον ιστότοπο Axios ότι οι ΗΠΑ παραμένουν «διακριτικές» και επικεντρώνονται στην παρακολούθηση του Ιράν, του «καλπάζοντος πληθωρισμού» του και της οικονομίας του σε «πολύ κακή κατάσταση», γεγονός που, κατά την άποψή του, εγείρει κίνδυνο αδυναμίας καταβολής μισθών στους στρατιωτικούς του. Οι ΗΠΑ είχαν επαναφέρει τον αποκλεισμό των ιρανικών λιμανιών στον Κόλπο τον Ιούλιο, ο οποίος, σύμφωνα με τον Τραμπ, επιδείνωσε την οικονομική κρίση στο Ιράν.

«Θα αποδώσει. Πάντα αποδίδει», σχολίασε ο Ρεπουμπλικάνος πρόεδρος, ο οποίος έχει εκφράσει αντιφατικές δηλώσεις για τον πόλεμο. «Είναι σαν παρτίδα σκάκι», πρόσθεσε.

Στην καρδιά της σύγκρουσης βρίσκεται πλέον το Στενό του Ορμούζ, το οποίο η Τεχεράνη έκλεισε και οι Φρουροί της Επανάστασης τόνισαν ότι θεωρούν «θέατρο του πολέμου κι όχι μόνο θαλάσσια οδό».

«Η τρέχουσα στρατηγική μας είναι να διατηρήσουμε αυτό το στενό κλειστό μέχρι ο εχθρός να αποδεχτεί όλους τους όρους μας», ανέφεραν χαρακτηριστικά.

Πέρα από τα ζητήματα του πυρηνικού προγράμματος και των πυραύλων του Ιράν, για τα οποία επικαλέστηκε ο Τραμπ όταν εξαπέλυσε την επίθεση στα τέλη Φεβρουαρίου, η επαναλειτουργία αυτού του ζωτικής σημασίας περάσματος για το διεθνές εμπόριο υδρογονανθράκων αποτελεί την κορυφαία προτεραιότητα για τον Ντόναλντ Τραμπ.

Τις τελευταίες ημέρες, επανέλαβε ότι οι διαπραγματεύσεις για αυτό προχωρούν πολύ καλά και ότι το στενό θα άνοιγε σύντομα. Ωστόσο, οι όροι που έθεσε η Τεχεράνη το Σάββατο ενδέχεται να οδηγήσουν σε νέα αδιέξοδο: οι ΗΠΑ καλούνται να «βάλουν οριστικά τέλος στον πόλεμο και την επιθετικότητα» εναντίον του Ιράν και των συμμάχων του, συμπεριλαμβανομένων χωρών όπως η Υεμένη και το Ιράκ, να άρουν τον αποκλεισμό των ιρανικών λιμανιών, να ανακαλέσουν τις οικονομικές κυρώσεις και να αποδεσμεύσουν «άνευ όρων» τα παγωμένα ιρανικά περιουσιακά στοιχεία.

Πολλές από αυτές τις διευθετήσεις συμπεριλαμβάνονταν ήδη στο μνημόνιο κατανόησης που υπέγραψαν οι πρόεδροι των δύο χωρών στα μέσα Ιουνίου, το οποίο υποτίθεται ότι άνοιξε τον δρόμο για ευρύτερες διαπραγματεύσεις, επιτρέποντας στο στενό να ανοίξει για λίγες ημέρες και να μειωθούν οι τιμές του πετρελαίου, πριν η διαδικασία εκτροχιαστεί.

Παρά τις διαφωνίες που έχουν αναδειχθεί μεταξύ ΗΠΑ και Ισραήλ στο πλαίσιο του πολέμου, ο Ισραηλινός πρωθυπουργός Μπενιαμίν Νετανιάχου επανέλαβε χθες την εστίασή του στο πυρηνικό πρόγραμμα του Ιράν, δηλώνοντας ότι «με συμφωνία ή χωρίς», η Ισλαμική Δημοκρατία, ορκισμένος εχθρός του εβραϊκού κράτους, «δεν θα αποκτήσει πυρηνικά όπλα».

«Μισο-διαπραγματευόμαστε»

Διαψεύδοντας για άλλη μια φορά ότι διεξάγονται διαπραγματεύσεις με την Ουάσιγκτον, όπως έχει υποστηρίξει επανειλημμένα ο Αμερικανός πρόεδρος, ο επικεφαλής της ιρανικής διπλωματίας μίλησε χθες για «ανταλλαγή μηνυμάτων μέσω ενδιάμεσων».

«Δεν θα μιλούσα για διαπραγμάτευση. Θα μιλούσα για ανταλλαγή μηνυμάτων», σημείωσε ο Αμπάς Αραγτσί. Απέκλεισε κάθε ενδεχόμενο συνέχισης των συνομιλιών όσο δεν σταματούν «οι αμερικανικές παραβιάσεις» της αρχικής συμφωνίας, του λεγόμενου μνημονίου κατανόησης του Ισλαμαμπάντ.

Το Ιράν τονίζει ότι διαπραγματεύεται μόνο με το Ομάν, το σουλτανάτο στην απέναντι πλευρά του Ορμούζ, για τον καθορισμό του μελλοντικού δρομολογίου των πλοίων που θα το διασχίζουν. Αυτές οι συνομιλίες βρίσκονται στην «τελική φάση» τους, επανέλαβε ο κ. Αραγτσί.

«Μισο-διαπραγματευόμαστε μαζί τους», είπε ο Ντόναλντ Τραμπ στη συνέντευξή του στον Axios.

Η Τεχεράνη αρνείται την επιστροφή στο status quo ante, στην προπολεμική κατάσταση, και σκοπεύει να επιβάλλει τέλη για τις υπηρεσίες που παρέχονται στο Ορμούζ, παρά τη ρητή αντίθεση των ΗΠΑ.

Παύση των βομβαρδισμών

Οι αμερικανικοί βομβαρδισμοί έχουν ανασταλεί για πάνω από μία εβδομάδα. Ωστόσο, ο Ντόναλντ Τραμπ είχε ορίσει ως προϋπόθεση για την αναστολή αυτή το κλείσιμο μιας «συμφωνίας» για το άνοιγμα του στενού «γρήγορα».

Σε άλλο μέτωπο του πολέμου, που μόλις ξανάνοιξε, το υεμενίτικο κίνημα Ανσαραλά, γνωστό και ως Χούθι, ανακοίνωσε την Κυριακή ότι έπληξε με drones ένα διυλιστήριο της σαουδαραβικής πετρελαϊκής εταιρείας ARAMCO στην Ερυθρά Θάλασσα.

Το Ριάντ, που υποστηρίζει τη διεθνώς αναγνωρισμένη υεμενίτικη κυβέρνηση στον πόλεμο εναντίον των ανταρτών, ανακοίνωσε ότι μια πυρκαγιά – της οποίας η αιτία δεν διευκρινίστηκε – τέθηκε υπό έλεγχο.

Οι Χούθι εκτόξευσαν επίσης βαλλιστικούς πυραύλους και έστειλαν μη επανδρωμένα αεροσκάφη εναντίον «στρατευμάτων του σαουδάραβα εχθρού και αποθηκών όπλων στην περιοχή της Μόκα», λιμανιού στη νότια Υεμένη. Σύμφωνα με ιατρική πηγή, τουλάχιστον 11 άνθρωποι, στρατιωτικοί και άμαχοι, σκοτώθηκαν.

Μετά από τέσσερα χρόνια σχετικής ηρεμίας, οι εχθροπραξίες ξανάρχισαν τον Ιούλιο, σηματοδοτώντας ένα νέο κεφάλαιο στην περιφερειακή ανάφλεξη, μετά τον πόλεμο που εξαπέλυσαν οι ΗΠΑ και το Ισραήλ εναντίον του Ιράν στις 28 Φεβρουαρίου.

Οι Χούθι ανακοίνωσαν στη συνέχεια τον αποκλεισμό σαουδαραβικών πλοίων και λιμανιών στην Ερυθρά Θάλασσα, που απέκτησε ακόμη μεγαλύτερη σημασία για το εμπόριο υδρογονανθράκων μετά την παράλυση του Ορμούζ. Έπληξαν επίσης επανειλημμένα το σουνιτικό βασίλειο, για πρώτη φορά μετά την κατάπαυση του πυρός που διαπραγματεύτηκε ο ΟΗΕ το 2022, η οποία τηρήθηκε αν και τυπικά η ισχύς της είχε εκπνεύσει.

Η Σαουδική Αραβία, σύμμαχος των ΗΠΑ, η οποία έχει βρεθεί επανειλημμένα στο στόχαστρο του Ιράν κατά τη διάρκεια του πολέμου, υπέγραψε την Παρασκευή συμφωνία με το Πακιστάν και την Τουρκία που προβλέπει αμοιβαία άμυνα.