Τι αποκαλύπτει νέα έρευνα για τις τιμές του γάλακτος και των τυριών: Ανατιμήσεις, ελλείψεις και ο ρόλος της “Πράσινης Συμφωνίας”

Σταθερά ανοδική πορεία παρατηρείται το τελευταίο 12μηνο στις τιμές του γάλακτος, του γιαουρτιού και της φέτας, σύμφωνα με νέα έρευνα. Οι ανατιμήσεις αυτές δεν αποδίδονται μόνο στο αυξημένο κόστος παραγωγής, αλλά και στις πιέσεις που αντιμετωπίζει η ελληνική κτηνοτροφία, όπως η ευλογιά των αιγοπροβάτων και ο περιορισμένος αριθμός βοοειδών. Παρόλο που οι ανατιμήσεις αναμένεται να επιβραδυνθούν στις αρχές του 2026, οι τιμές προβλέπεται να παραμείνουν σε υψηλά επίπεδα.

Παρά την εικόνα σχετικής σταθεροποίησης στις αρχές του τρέχοντος έτους, η αγορά των γαλακτοκομικών προϊόντων στην Ελλάδα βρίσκεται σε περίοδο έντονων ανακατατάξεων, με βασικό χαρακτηριστικό τη σταδιακή αλλά επίμονη αύξηση των τιμών κατά το τελευταίο δωδεκάμηνο. Οι πιέσεις προέρχονται από πιο “δομικούς” παράγοντες της ευρωπαϊκής κτηνοτροφίας, με την Πράσινη Συμφωνία να βρίσκεται στο επίκεντρο. Η σταδιακή εφαρμογή πολιτικών για τη μείωση των εκπομπών αερίων του θερμοκηπίου έχει οδηγήσει σε περιορισμό του ζωικού κεφαλαίου και, κατ’ επέκταση, στη μείωση της παραγωγής. Ήδη σε ευρωπαϊκό επίπεδο καταγράφεται μείωση της προσφοράς βοοειδών, ενώ η ζήτηση παραμένει σταθερή, δημιουργώντας έτσι ανοδικές πιέσεις στις τιμές.

Για την Ελλάδα, όπου η αγελαδοτροφία είναι ιδιαίτερα αδύναμη και εξαρτάται σε μεγάλο βαθμό από εισαγωγές, η παγκόσμια αυτή εξέλιξη επιβαρύνει περαιτέρω το κόστος πρώτης ύλης για το γάλα και το γιαούρτι.

Ανοδικά στο νωπό αγελαδινό γάλα

Το νωπό αγελαδινό γάλα καταγράφει αύξηση 10% το τελευταίο δωδεκάμηνο. Η τιμή του λίτρου, από 1,80 ευρώ τον Ιανουάριο του 2025, ανέβηκε στα 1,94 ευρώ τον περασμένο Απρίλιο και πλέον πωλείται στα 1,98 ευρώ. Αυτή η αύξηση αντανακλά κυρίως το αυξημένο κόστος παραγωγής. Οι ζωοτροφές, η ενέργεια και τα μεταφορικά, παράγοντες που επιβαρύνθηκαν σημαντικά λόγω των διεθνών εξελίξεων και του πολέμου στην Ουκρανία, εξακολουθούν να πιέζουν τους κτηνοτρόφους. Παράλληλα, η βιομηχανία μετακύλισε μέρος αυτών των αυξήσεων στη λιανική.

Ωστόσο, η εικόνα των τελευταίων μηνών δείχνει μια τάση σταθεροποίησης, με τις τιμές να διατηρούνται αμετάβλητες από τις αρχές του 2026. Προς το παρόν, παρά την αύξηση του κόστους των μεταφορικών λόγω του ράλι των διεθνών τιμών του πετρελαίου και των καυσίμων, οι τιμές στο ράφι έχουν συγκρατηθεί, χάρη και στο πλαφόν στο περιθώριο κέρδους.

Όπως αναφέρει στην εφημερίδα «Ελεύθερος Τύπος» υψηλόβαθμο στέλεχος των σούπερ μάρκετ, λόγω των διεθνών εξελίξεων ορισμένες εταιρίες ανακάλεσαν τις ανατιμήσεις που είχαν προαναγγείλει τον Ιανουάριο με εφαρμογή από τον Μάρτιο. Ωστόσο, αν συνεχιστεί αυτή η κατάσταση, οι αυξήσεις και στα γαλακτοκομικά προϊόντα είναι μονόδρομος.

Γιαούρτι: Ήπιες αυξήσεις

Ανάλογη είναι η εικόνα και στο αγελαδινό γιαούρτι, το οποίο κινείται ανοδικά αλλά με ηπιότερο ρυθμό. Η τιμή στο κιλό αυξήθηκε από 4,64 ευρώ σε 4,95 ευρώ (+6,7%) μέσα σε έναν χρόνο, με βασικούς μοχλούς το κόστος πρώτης ύλης και ενέργειας, αλλά και τις πιέσεις στη μεταποίηση και διανομή.

Φέτα: Επηρεάζεται από την αιγοπροβατοτροφία

Η φέτα, το πλέον εμβληματικό ελληνικό τυρί, επηρεάζεται άμεσα από τις εξελίξεις στην αιγοπροβατοτροφία. Τον τελευταίο χρόνο, η τιμή της συσκευασμένης φέτας (400 γραμ.) αυξήθηκε από 6,38 ευρώ σε 6,98 ευρώ, καταγράφοντας άνοδο άνω του 9%. Αυτή η εξέλιξη συνδέεται ευθέως με τη μείωση της παραγωγής αιγοπρόβειου γάλακτος λόγω της ευλογιάς. Παράλληλα, η ισχυρή ζήτηση, τόσο στην εγχώρια αγορά όσο και στο εξωτερικό, λειτουργεί επιβαρυντικά, οδηγώντας σε ανατιμήσεις που δύσκολα απορροφώνται.

Αν και μέχρι τις αρχές του 2026 καταγράφεται μια σχετική σταθεροποίηση, η αγορά παραμένει ευάλωτη. «Όσο η παραγωγή δεν επανέρχεται σε κανονικά επίπεδα, η φέτα θα συνεχίσει να κινείται σε υψηλές τιμές», επισημαίνει στέλεχος μεγάλης γαλακτοβιομηχανίας στην εφημερίδα «Ελεύθερος Τύπος».

Πίσω από αυτή την πορεία, ο σημαντικότερος παράγοντας είναι η κρίση στην πρωτογενή παραγωγή και ειδικά η ευλογιά των αιγοπροβάτων. Η ασθένεια οδήγησε σε μαζικές θανατώσεις ζώων και δραστική μείωση της παραγωγής γάλακτος, που σε ορισμένες περιοχές φτάνει ακόμη και το 15% ή και υψηλότερα, ενώ συνολικά η αγορά εκτιμά απώλειες έως και 30% στην παραγωγή αιγοπρόβειου γάλακτος.

«Πόλεμος» Παραγωγών και Βιομηχανιών

Η αγορά βιώνει έναν ιδιότυπο «πόλεμο τιμών» μεταξύ παραγωγών και γαλακτοβιομηχανιών. Οι πρώτοι πιέζουν για υψηλότερες τιμές λόγω αυξημένου κόστους και απωλειών από την ευλογιά, ενώ οι δεύτερες επιχειρούν να συγκρατήσουν τις αυξήσεις ώστε να διατηρήσουν την ανταγωνιστικότητα των προϊόντων, ιδιαίτερα της φέτας στις διεθνείς αγορές. Το αποτέλεσμα είναι μια αλυσίδα πιέσεων που τελικά καταλήγει στον καταναλωτή.

Τέλος, η κρατική παρέμβαση μέσω μέτρων, όπως το πλαφόν στο περιθώριο κέρδους σε βασικά αγαθά, λειτουργεί ως μηχανισμός συγκράτησης των τελικών τιμών. Ωστόσο, πρόκειται κυρίως για «φρένο» και όχι για εργαλείο μείωσης τιμών, καθώς δεν αντιμετωπίζει τη βασική αιτία του προβλήματος, που είναι η περιορισμένη προσφορά.