Ο Economist με εξώφυλλο-«καρφί» για την αντιπαράθεση ΗΠΑ-Κίνας: «Μην διακόπτεις τον εχθρό σου όταν κάνει λάθος»

Με ένα εξαιρετικά εύστοχο και αιχμηρό εξώφυλλο, το έγκριτο περιοδικό Economist εστιάζει στις έντονες γεωπολιτικές τριβές μεταξύ Κίνας και Ηνωμένων Πολιτειών. Η εικόνα παρουσιάζει τον Ντόναλντ Τραμπ να φωνάζει, με την μορφή του να είναι θολή, ενώ πίσω του, ο πρόεδρος της Κίνας, Σι Τζινπίνγκ, απεικονίζεται ήρεμος και χαμογελαστός, με την εικόνα του να είναι απόλυτα καθαρή.

Ο τίτλος που επιλέχθηκε, «Ποτέ μη διακόπτεις τον αντίπαλό σου όταν κάνει λάθος», αποτυπώνει με ρεαλισμό και στρατηγική οξυδέρκεια τη στάση του Πεκίνου απέναντι στην Ουάσιγκτον. Παράλληλα, υποδηλώνει σαφώς τις μεταβαλλόμενες διεθνείς ισορροπίες δυνάμεων και τις πολύπλοκες συγκρούσεις συμφερόντων.

Η φράση αυτή, που αποδίδεται στον Ναπολέοντα Βοναπάρτη, χρησιμοποιείται για να περιγράψει την ψύχραιμη και μεθοδική στρατηγική που φαίνεται να ακολουθεί η κινεζική ηγεσία απέναντι στις πολιτικές επιλογές του προέδρου των ΗΠΑ, ειδικά υπό το πρίσμα της πρόσφατης κλιμάκωσης της έντασης με το Ιράν.

We spoke to diplomats, advisers, scholars, experts and current and former officials in China. Almost all of them see the war in Iran as a grave American error. Register for free to read why: https://t.co/0CDHuDCMDW pic.twitter.com/KCTtaPO1Kf

— The Economist (@TheEconomist) April 1, 2026

Όπως επισημαίνεται στο άρθρο, η στρατιωτική σύγκρουση με το Ιράν, την οποία η Ουάσιγκτον παρουσίασε ως κίνηση για την αναδιάταξη των ισορροπιών στη Μέση Ανατολή και ως μέσο ενίσχυσης της αμερικανικής αποτρεπτικής ισχύος έναντι της Κίνας, αντιμετωπίζεται στο Πεκίνο με μια εντελώς διαφορετική οπτική γωνία.

Για την κινεζική ηγεσία, η επιλογή αυτή μοιάζει περισσότερο με ένα στρατηγικό λάθος των Ηνωμένων Πολιτειών, το οποίο θα μπορούσε να επιταχύνει τη φθορά της αμερικανικής ισχύος και να ανοίξει νέους γεωπολιτικούς ορίζοντες για την κινεζική επιρροή.

Σύμφωνα με αναλύσεις και συνομιλίες που είχε το περιοδικό The Economist με διπλωμάτες, ακαδημαϊκούς και πρώην ή νυν αξιωματούχους της Κίνας, η εμπλοκή με το Ιράν θεωρείται ένα σοβαρό στρατηγικό σφάλμα της Ουάσιγκτον.

Η κινεζική ηγεσία, υιοθετώντας μια στάση που συνοψίζεται στη φράση του Ναπολέοντα, «Ποτέ μην διακόπτεις τον αντίπαλό σου όταν κάνει λάθος», επέλεξε να κρατήσει στρατηγικές αποστάσεις. Στο Πεκίνο εκτιμούν ότι οι εξελίξεις επιβεβαιώνουν τη στρατηγική επιλογή του προέδρου Σι Τζινπίνγκ να δώσει μεγαλύτερη προτεραιότητα στην ασφάλεια και τη γεωπολιτική ανθεκτικότητα της χώρας, ακόμα και αν αυτό σημαίνει ενδεχομένως πιο συγκρατημένους ρυθμούς οικονομικής ανάπτυξης.

Από την κινεζική σκοπιά, ο πόλεμος θα μπορούσε να επιταχύνει την σχετική υποχώρηση της αμερικανικής ισχύος. Η επιθετική στάση της Ουάσιγκτον ερμηνεύεται ως ένδειξη μιας δύναμης που αγωνίζεται να διατηρήσει την επιρροή της, καθώς αντιλαμβάνεται την φθίνουσα δυναμική της.

Αναλυτές στο Πεκίνο εκτιμούν ότι, παρά την τεράστια στρατιωτική ισχύ των Ηνωμένων Πολιτειών, δεν διαφαίνεται μια σαφής και συνεκτική στρατηγική, με τον πρόεδρο Τραμπ φέρεται να έχει αγνοήσει εισηγήσεις ειδικών συμβούλων, ενώ οι δημόσιες τοποθετήσεις του, που συνδυάζουν απειλές με προτάσεις διαπραγμάτευσης, δημιουργούν την εικόνα μιας πολιτικής χωρίς σαφή κατεύθυνση.

Αυτή η ασάφεια, σύμφωνα με Κινέζους αναλυτές, ενισχύει την αντίληψη ότι η Ουάσιγκτον κινείται περισσότερο αντιδραστικά παρά βάσει ενός μακροπρόθεσμου στρατηγικού σχεδίου.

Στο Πεκίνο, εκτιμάται ότι μια παρατεταμένη σύγκρουση θα μπορούσε να παγιδεύσει τις Ηνωμένες Πολιτείες σε μια μακροχρόνια στρατιωτική εμπλοκή στη Μέση Ανατολή. Εάν η κατάσταση στο Ιράν αποσταθεροποιηθεί ή εάν το καθεστώς της Τεχεράνης επιμείνει στη σύγκρουση, η Ουάσιγκτον ίσως αναγκαστεί να διατηρήσει σημαντικές στρατιωτικές δυνάμεις στην περιοχή για μεγάλο χρονικό διάστημα.

Ένα τέτοιο σενάριο θα είχε άμεσες επιπτώσεις για την Ανατολική Ασία, την περιοχή όπου η Κίνα επιδιώκει να ενισχύσει την επιρροή της και να διαμορφώσει τους γεωπολιτικούς όρους του 21ου αιώνα.

Παράλληλα, η ενεργειακή αστάθεια και η άνοδος των τιμών των πρώτων υλών προκαλούν ανησυχία σε χώρες που βασίζονται στην αμερικανική ασφάλεια, γεγονός που ενδέχεται να τις οδηγήσει σε πιο προσεκτική στάση απέναντι στο Πεκίνο.

Η κινεζική ηγεσία θεωρεί ότι η τρέχουσα κρίση επιβεβαιώνει τη σημασία της στρατηγικής αυτάρκειας που προωθεί ο Xi Jinping. Η χώρα έχει δημιουργήσει τεράστια στρατηγικά αποθέματα πετρελαίου, υπολογιζόμενα σε 1,3 δισεκατομμύρια βαρέλια – ποσότητα ικανή να καλύψει τις ανάγκες της για πολλούς μήνες.

Επιπλέον, το Πεκίνο έχει επενδύσει σημαντικά στη διαφοροποίηση του ενεργειακού του μείγματος, ενισχύοντας την πυρηνική ενέργεια, τις ανανεώσιμες πηγές όπως τα φωτοβολταϊκά και τα αιολικά πάρκα, ενώ εξακολουθεί να αξιοποιεί και τον εγχώριο άνθρακα.

Ταυτόχρονα, η Κίνα συνεχίζει να διευκολύνει το εμπόριο ιρανικού πετρελαίου, ακολουθώντας μια καθαρά πραγματιστική πολιτική που εξυπηρετεί τα ενεργειακά της συμφέροντα.

Τα οικονομικά και γεωπολιτικά οφέλη για την Κίνα…

Η σύγκρουση θα μπορούσε επίσης να δημιουργήσει οικονομικές ευκαιρίες για το Πεκίνο. Οι χώρες του Κόλπου και το Ιράν ενδέχεται να χρειαστούν μεγάλης κλίμακας έργα ανοικοδόμησης, ενώ κράτη που ανησυχούν για διακοπή της ναυσιπλοΐας στα Στενά του Ορμούζ ίσως στραφούν σε κινεζικές τεχνολογίες πράσινης ενέργειας.

Η κινεζική βιομηχανία διαθέτει ήδη σημαντική πλεονάζουσα παραγωγική ικανότητα σε τομείς όπως τα φωτοβολταϊκά, η αιολική ενέργεια και οι μπαταρίες, γεγονός που μπορεί να μετατραπεί σε γεωοικονομικό πλεονέκτημα.

Παράλληλα, στο Πεκίνο εκτιμάται ότι οι δυσκολίες των ΗΠΑ στη Μέση Ανατολή ίσως οδηγήσουν την Ουάσιγκτον σε πιο συμβιβαστική στάση στις εμπορικές διαπραγματεύσεις με την Κίνα.

…και οι ανησυχίες

Ωστόσο, παρά την αισιοδοξία που επικρατεί σε ορισμένους κύκλους στο Πεκίνο, δεν λείπουν και οι ανησυχίες.

Κινέζοι ειδικοί παρακολουθούν με ιδιαίτερο ενδιαφέρον τη χρήση τεχνητής νοημοσύνης από τον αμερικανικό στρατό για τον συντονισμό επιχειρήσεων, θεωρώντας το σημαντική τεχνολογική εξέλιξη.

Η εξέλιξη αυτή ενισχύει την εκτίμηση ότι μια πιθανή στρατιωτική επιχείρηση κατά της Ταϊβάν θα ήταν εξαιρετικά επικίνδυνη, καθώς ο σύγχρονος πόλεμος παραμένει απρόβλεπτος και τεχνολογικά απαιτητικός.

Επιπλέον, μια παρατεταμένη γεωπολιτική κρίση θα μπορούσε να πλήξει και την ίδια την κινεζική οικονομία, η οποία εξακολουθεί να εξαρτάται σε μεγάλο βαθμό από τις εξαγωγές και τη σταθερότητα του διεθνούς εμπορίου.

Τέλος, αρκετοί αναλυτές επισημαίνουν ότι η πιθανή παρακμή των Ηνωμένων Πολιτειών δεν σημαίνει απαραίτητα απώλεια της ικανότητάς τους να προσαρμόζονται. Η αμερικανική οικονομία και το πολιτικό σύστημα έχουν στο παρελθόν αποδείξει σημαντική ευελιξία απέναντι σε τεχνολογικές και γεωπολιτικές αλλαγές.

Την ίδια στιγμή, η Κίνα αντιμετωπίζει δικές της προκλήσεις, όπως η γήρανση του πληθυσμού και οι περιορισμοί που δημιουργεί το πολιτικό και ιδεολογικό πλαίσιο του κυβερνώντος κόμματος.