Η Ελλάδα διεκδικεί με θέρμη την επανένωση των Γλυπτών του Παρθενώνα: Ισχυρή διεθνής υποστήριξη στη Σύνοδο της UNESCO

Στην 25η Σύνοδο της Διακυβερνητικής Επιτροπής της UNESCO για την Επιστροφή των Πολιτιστικών Αγαθών στις Χώρες Προέλευσης (ICPRCP), η οποία ολοκλήρωσε τις εργασίες της, συζητήθηκε το χρόνιο αίτημα για την οριστική επιστροφή και επανένωση των Γλυπτών του Παρθενώνα. Το ζήτημα παραμένει σταθερά στην ημερήσια διάταξη της επιτροπής από το 1984.

Όπως αναφέρεται σε ανακοίνωση του Υπουργείου Πολιτισμού και Αθλητισμού (ΥΠΠΟ), η ελληνική αντιπροσωπεία παρουσίασε αναλυτικά και εμπεριστατωμένα το ιστορικό της υπόθεσης, τις θέσεις της Ελλάδας για τα Γλυπτά του Παρθενώνα και τόνισε το δίκαιο αίτημα για την επιστροφή τους και την επανένωσή τους στο Μουσείο της Ακρόπολης.

Η επιχειρηματολογία της ελληνικής πλευράς επικεντρώθηκε σε καίρια σημεία:

• Τα Γλυπτά αποκτήθηκαν από τον Λόρδο Έλγιν παράνομα, πριν καταλήξουν στο Βρετανικό Μουσείο, με την απουσία σχετικών σουλτανικών εγγράφων.

• Η βίαιη απόσπασή τους και οι μετέπειτα άστοχες επεμβάσεις είχαν καταστροφικές συνέπειες στη διατήρησή τους.

• Το Βρετανικό Μουσείο επιδεικνύει έλλειψη σεβασμού στον τρόπο που αντιμετωπίζει τα αριστουργήματα του Φειδία ακόμη και σήμερα.

Παράλληλα, η ελληνική αντιπροσωπεία ενημέρωσε τα μέλη της επιτροπής για τις συνεχείς προσπάθειες της Ελλάδας για την επίλυση αυτού του μακροχρόνιου ζητήματος, σύμφωνα με τις Συστάσεις και την Απόφαση της επιτροπής. Ωστόσο, δεν έχει επιτευχθεί η επιθυμητή πρόοδος, λόγω της εμμονής της βρετανικής πλευράς στο θέμα του δανεισμού ως βάση για μια πιθανή λύση.

Επιπλέον, αναδείχθηκε το γεγονός ότι η βρετανική κυβέρνηση επιχείρησε πρόσφατα, παρακάμπτοντας το Κοινοβούλιο, να εξαιρέσει 16 εθνικά μουσεία, συμπεριλαμβανομένου του Βρετανικού Μουσείου, από την εφαρμογή δύο κεφαλαίων (15 και 16) του Νόμου περί Ιδρυμάτων (Charities Act 2022). Αυτά τα κεφάλαια θα επέτρεπαν στα μουσεία, για ηθικούς λόγους, να προβούν σε επιστροφές αντικειμένων από τις συλλογές τους στις χώρες προέλευσης. Τονίστηκε δε, ότι τα Γλυπτά του Παρθενώνα, με τους ισχυρούς συμβολισμούς που φέρουν, αποτελούν αναπόσπαστο τμήμα της ελληνικής πολιτιστικής κληρονομιάς και της ελληνικής πολιτιστικής ταυτότητας.

Στο τέλος, η Ελλάδα κάλεσε το Ηνωμένο Βασίλειο να αποδείξει εμπράκτως τη βούλησή του να συμμορφωθεί με τις συστάσεις και τις αποφάσεις της επιτροπής.

Η βρετανική πλευρά, στην τοποθέτησή της, επανέλαβε τις πάγιες θέσεις της, υποστηρίζοντας ότι τα Γλυπτά αποκτήθηκαν νόμιμα και ότι το υφιστάμενο νομοθετικό πλαίσιο δεν επιτρέπει την επιστροφή τους στην Ελλάδα. Τόνισε, επίσης, ότι η υψηλή επισκεψιμότητα του μουσείου τα καθιστά προσβάσιμα σε εκατομμύρια επισκέπτες ετησίως.

Η παρουσίαση της ελληνικής αντιπροσωπείας και τα επιχειρήματά της έτυχαν θερμής υποδοχής από την πλειοψηφία των κρατών-μελών της Διακυβερνητικής Επιτροπής (Ιταλία, Κολομβία, Βραζιλία, Αζερμπαϊτζάν, Κίνα, Τσεχία, Αίγυπτος, Πολωνία, Γουατεμάλα, Μπουρκίνα Φάσο, Λιβύη, Ιράν, Ζάμπια) καθώς και από κράτη-παρατηρητές (Κύπρος, Τουρκία, Μπαχρέιν, Νιγηρία, Λίβανος, Μεξικό και Μαυριτανία). Όλα τα κράτη υποστήριξαν σθεναρά το αίτημα της Ελλάδας και ζήτησαν εμφατικά τη συνέχιση της προσπάθειας για την επίλυση του ζητήματος, καθώς και την επιστροφή και επανένωση των Γλυπτών στην Ελλάδα.

Η Τουρκία, για μία ακόμη φορά, τόνισε την απουσία οποιουδήποτε σουλτανικού εγγράφου ή φιρμανιού που να νομιμοποιεί την απόσπαση των Γλυπτών από το μνημείο και την απόκτησή τους από τον Λόρδο Έλγιν. Κάλεσε, δε, το Ηνωμένο Βασίλειο να μην χρησιμοποιεί πλέον την ύπαρξη του φιρμανιού ως επιχείρημα σε διεθνή διακυβερνητικά fora.

Η Διακυβερνητική Επιτροπή υιοθέτησε Σύσταση, η οποία μεταξύ άλλων:

• Παραπέμπει στις προηγούμενες συστάσεις και αποφάσεις της.

• Σημειώνει ότι η Ελλάδα καλεί το Ηνωμένο Βασίλειο να συνεργαστούν για την επανένωση των Γλυπτών και την μόνιμη έκθεσή τους στο Μουσείο της Ακρόπολης.

• Αναγνωρίζει, για πρώτη φορά, ότι τα Γλυπτά του Παρθενώνα αποτελούν αναπόσπαστο κομμάτι της ελληνικής πολιτιστικής κληρονομιάς και συνδέονται άρρηκτα με την ελληνική πολιτιστική ταυτότητα.

• Εκφράζει τη βαθιά της ανησυχία για την παρατεταμένη εκκρεμότητα στην επίλυση του θέματος.

• Καλεί τις δύο πλευρές να εντατικοποιήσουν τις προσπάθειές τους για την επίλυση της διαφοράς, λαμβάνοντας υπόψη τις ιστορικές, πολιτιστικές, νομικές και ηθικές διαστάσεις.

• Καλεί τον Γενικό Διευθυντή της UNESCO να συμβάλει στις απαραίτητες συναντήσεις μεταξύ Ελλάδας και Ηνωμένου Βασιλείου, με στόχο την επίτευξη μιας κοινά αποδεκτής λύσης.

• Αποφασίζει την ένταξη του ζητήματος των Γλυπτών στην ατζέντα της 26ης Συνόδου της Διακυβερνητικής Επιτροπής.

Στην ελληνική αντιπροσωπεία συμμετείχαν ο Γενικός Γραμματέας Πολιτισμού του ΥΠΠΟ, Γεώργιος Διδασκάλου, ο Καθηγητής και Γενικός Διευθυντής του Μουσείου Ακρόπολης, Νικόλαος Σταμπολίδης, και η Προϊσταμένη της Διεύθυνσης Τεκμηρίωσης και Προστασίας Πολιτιστικών Αγαθών, Βασιλική Παπαγεωργίου. Επίσης, συμμετείχαν η Προϊσταμένη της Ειδικής Νομικής Υπηρεσίας του Υπουργείου Εξωτερικών, Άρτεμις Παπαθανασίου, και ο Μόνιμος Αντιπρόσωπος της Ελλάδας στην UNESCO, Γεώργιος Κουμουτσάκος.