Το Κοινωνικό Κλιματικό Ταμείο: 25 δράσεις για πράσινη μετάβαση και στήριξη πολιτών από το 2026

Σε μια περίοδο έντονων ενεργειακών προκλήσεων και λίγους μήνες πριν την ολοκλήρωση του Ταμείου Ανάκαμψης, η ελληνική κυβέρνηση εγκαινιάζει ένα νέο, σημαντικό χρηματοδοτικό εργαλείο: το Κοινωνικό Κλιματικό Ταμείο (ΚΚΤ). Με προϋπολογισμό 5,3 δισ. ευρώ για την περίοδο 2026-2032, το ΚΚΤ στοχεύει στην ουσιαστική στήριξη 1,5 εκατομμυρίων νοικοκυριών και 70.000 επιχειρήσεων, βοηθώντας τες να διαχειριστούν το κόστος της ενεργειακής μετάβασης.

Επιπλέον, η κυβέρνηση έχει υποβάλει στην Ευρωπαϊκή Ένωση μια ολοκληρωμένη πρόταση που περιλαμβάνει 25 συγκεκριμένες δράσεις, οι οποίες αναμένεται να ξεκινήσουν την υλοποίησή τους εντός του 2026 μέσω του Ταμείου.

Τι θα χρηματοδοτηθεί
Περισσότερες από 20 από τις 25 προτεινόμενες δράσεις έχουν προγραμματιστεί να ξεκινήσουν από το φθινόπωρο του 2026.

Για παράδειγμα, η πλέον δαπανηρή παρέμβαση για τα νοικοκυριά (1,2 δισ. ευρώ), όπως περιγράφεται στο σχέδιο που υποβλήθηκε στις Βρυξέλλες, αφορά ένα νέο πρόγραμμα «Εξοικονομώ» για 62.000 κατοικίες. Η επιδότηση θα καλύπτει ακόμη και τον ΦΠΑ, επιτρέποντας παρεμβάσεις αξίας 24.800 ευρώ να έχουν έκπτωση έως 80%, με ιδιοκτητικό κόστος μόλις 5.000 ευρώ.

Άλλα 930 εκατ. ευρώ θα διατεθούν για την αντικατάσταση συστημάτων θέρμανσης, με την προμήθεια και εγκατάσταση αντλιών θερμότητας και ηλιακών θερμοσιφώνων, απαιτώντας ιδία συμμετοχή 2.000 ευρώ.

Το πρόγραμμα «Κοινωνικό Leasing» (174 εκατ. ευρώ) θα επιδοτήσει 12.500 νοικοκυριά με 13.000 ευρώ για τετραετή μίσθωση ηλεκτρικού αυτοκινήτου, με μηνιαίο μίσθωμα έως 145 ευρώ.

Άτομα με αναπηρία θα μπορούν να λάβουν επιδότηση που φτάνει το 100% για ηλεκτρικά αμαξίδια, mobility scooters και handbikes, με συνολικό προϋπολογισμό 51 εκατ. ευρώ για 13.200 δικαιούχους.

Επιπλέον, 435 εκατ. ευρώ προβλέπονται για την ανέγερση 2.350 διαμερισμάτων μηδενικής ενέργειας (κλάση Α+) σε τέσσερα πρώην στρατόπεδα (Χαϊδάρι, Αχαρνές, Ζιάκα στη Θεσσαλονίκη και Μανουσογιαννάκη στην Πάτρα). Αυτά τα διαμερίσματα, με μέσο εμβαδόν 84 τ.μ., θα στεγάσουν 7.000 πολίτες με χαμηλό μίσθωμα, μέσω της νέας Εθνικής Αρχής Στέγασης.

Από το 2027 και κάθε Οκτώβριο, 340 εκατ. ευρώ θα ενισχύουν ετησίως το επίδομα θέρμανσης για 780.000 δικαιούχους, με αύξηση έως 100 ευρώ, προκειμένου να αντισταθμιστεί η επιβάρυνση από το ETS2.

Επιπλέον, 40 εκατομμύρια ευρώ θα καλύψουν την έκδοση 200.000 δωρεάν Πιστοποιητικών Ενεργειακής Απόδοσης (ΠΕΑ). Το μέτρο αυτό είναι κρίσιμο για τους ιδιοκτήτες, καθώς χωρίς το ΠΕΑ, τα ακίνητα δεν θα μπορούν να ενοικιαστούν ή να πωληθούν σύμφωνα με τους νέους ευρωπαϊκούς κανονισμούς.

Τι κερδίζουν οι επιχειρήσεις
Συνολικά 10.000 πολύ μικρές επιχειρήσεις θα μοιραστούν 394 εκατ. ευρώ για προγράμματα «Εξοικονομώ επιχειρήσεων».

Άλλα 289 εκατ. ευρώ θα διατεθούν σε επιχειρήσεις για την αγορά ηλεκτρικών επαγγελματικών οχημάτων, με επιδότηση 40% για ΙΧ και vans, ή 30% για φορτηγά. Για παράδειγμα, μια εταιρεία που αγοράζει ένα ηλεκτρικό ΙΧ αξίας 30.000 ευρώ και ένα van αξίας 50.000 ευρώ, θα λάβει πίσω 32.000 ευρώ, σύμφωνα με το ertnews. Ιδιοκτήτες ταξί θα μπορούν να λάβουν επιδότηση έως 20.000 ευρώ για την αγορά ηλεκτρικού ή έως 29.000 ευρώ για προσβάσιμα οχήματα ΑμεΑ.

Πρόσβαση χωρίς αποκλεισμούς
Για να διασφαλιστεί η ουσιαστική πρόσβαση στις ενισχύσεις, θεσμοθετείται Μητρώο Ενεργειακής Στήριξης με «Κάρτα Ευάλωτου» και υπηρεσίες «one-stop shop» σε κάθε Περιφέρεια. Η Οικονομική και Κοινωνική Επιτροπή (ΟΚΕ), στην επίσημη Γνώμη της για το νομοσχέδιο, τονίζει την ανάγκη για «ουσιαστική και όχι μόνο τυπική» πρόσβαση στις ενισχύσεις, ζητώντας ιδιαίτερη μέριμνα για ηλικιωμένους και κατοίκους απομακρυσμένων περιοχών.