Ψηφιακό Δελτίο Αποστολής: Τι Αλλάζει από 1η Μαΐου και Ποιοι Εντάσσονται Υποχρεωτικά – Η Ισχύουσα Νομοθεσία

Η Ανεξάρτητη Αρχή Δημοσίων Εσόδων (ΑΑΔΕ) προχωρά στην εφαρμογή του ψηφιακού δελτίου αποστολής, σηματοδοτώντας τη δεύτερη φάση του μέτρου από την 1η Μαΐου. Αυτό το εργαλείο αποτελεί κεντρικό πυλώνα για τον έλεγχο της διακίνησης αγαθών και την αποτελεσματική καταπολέμηση της φοροδιαφυγής.

Με το ψηφιακό δελτίο αποστολής, οι φορολογικές αρχές αποκτούν τη δυνατότητα παρακολούθησης των εμπορικών συναλλαγών σε πραγματικό χρόνο, μέσω της υποχρεωτικής διαβίβασης δεδομένων στην ηλεκτρονική πλατφόρμα myDATA. Αυτή η εξέλιξη ενισχύει σημαντικά τη διαφάνεια και συμβάλλει στον περιορισμό φαινομένων απόκρυψης ακαθάριστων εσόδων.

Αρχικά, είχε προβλεφθεί ότι το ψηφιακό δελτίο αποστολής θα γινόταν υποχρεωτικό για όλες τις επιχειρήσεις, ανεξαρτήτως μεγέθους, τον Δεκέμβριο του 2025. Η επέκταση αυτή αποσκοπεί στην παροχή ενός ακόμη πολύτιμου εργαλείου στη φορολογική αρχή για την πάταξη της φοροδιαφυγής και την απλοποίηση των ελέγχων εμπορικών συναλλαγών σε πραγματικό χρόνο.

Η Δεύτερη Φάση: Τι Περιλαμβάνει

Στο πλαίσιο της δεύτερης φάσης, αναμένονται τα εξής:

• Υποχρεωτική ψηφιακή έκδοση όλων των παραστατικών.
• Διαβίβαση των σχετικών δεδομένων στην πλατφόρμα myDATA.
• Δυνατότητα ψηφιακής παρακολούθησης φορτώσεων και μεταφορτώσεων.
• Παραλαβή παραστατικών και αγαθών μέσω σάρωσης QR Code των παραστατικών διακίνησης.
• Δυνατότητα ποσοτικού και ποιοτικού ελέγχου από τον λήπτη.

Αυτό σημαίνει ότι κάθε επιχείρηση που πραγματοποιεί διακίνηση αγαθών οφείλει να εκδίδει και να καταχωρεί το δελτίο αποστολής σε ψηφιακή μορφή. Αυτό θα συμβάλει στη μείωση της χρήσης έντυπων εγγράφων, εξαλείφοντας τον κίνδυνο λαθών ή παραλείψεων. Επιπλέον, αναδιαμορφώνεται η διαδικασία ελέγχου, καθώς οι αρμόδιες αρχές θα μπορούν να επαληθεύουν την εγκυρότητα των δελτίων αποστολής άμεσα, αυξάνοντας τη διαφάνεια και μειώνοντας τα περιθώρια παρατυπιών.

Παράλληλα, οι επιχειρήσεις ωφελούνται από την ψηφιακή αποθήκευση και αναζήτηση των δελτίων τους, διευκολύνοντας τόσο τις εσωτερικές διαδικασίες όσο και τους μελλοντικούς φορολογικούς ελέγχους.

Το «Ψηφιακό Διαβατήριο» των Αγαθών

Με την ενεργοποίηση της δεύτερης φάσης, κάθε διακίνηση αγαθών θα συνοδεύεται από ένα μοναδικό QR Code, το οποίο θα λειτουργεί ως το «ψηφιακό διαβατήριο» του φορτίου. Μέσω της πλατφόρμας myDATA, θα καταγράφεται λεπτομερώς κάθε στάδιο της διακίνησης, από την αποθήκη του εκδότη έως την παράδοση στον τελικό παραλήπτη.

Η εφαρμογή του νέου συστήματος απλοποιεί τη διενέργεια ελέγχων και προσφέρει:

• Real-time Παρακολούθηση (Tracking): Άμεση ενημέρωση για την τοποθεσία και την κατάσταση των διακινούμενων αγαθών (In Transit, Delivered, Completed, Rejected).
• Ελαχιστοποίηση Λαθών και Απωλειών: Μέσω της ψηφιακής καταγραφής κάθε μεταφόρτωσης.
• Απλοποίηση Διαδικασιών: Ελέγχου και παραλαβής αγαθών με ένα μόνο σκανάρισμα.
• Ομαδοποίηση Πολλαπλών Δελτίων: Δυνατότητα ομαδοποίησης δελτίων αποστολής σε ένα ενιαίο QR Code για ευκολότερη μαζική διαχείριση.
• Έκδοση από τον Παραλήπτη: Δυνατότητα έκδοσης του Δελτίου Αποστολής από τον Παραλήπτη σε συγκεκριμένες περιπτώσεις (π.χ. διακινήσεις αγροτικών προϊόντων), διευκολύνοντας συναλλαγές του πρωτογενούς τομέα.

Το μέτρο απευθύνεται σε επιχειρήσεις που αποστέλλουν, παραλαμβάνουν, αποθηκεύουν, μεταφέρουν ή διακινούν αγαθά, πρώτες ύλες, έτοιμα προϊόντα ή λοιπά αποθέματα. Σε αυτές περιλαμβάνονται, ενδεικτικά:

• Εμπορικές επιχειρήσεις χονδρικής.
• Επιχειρήσεις λιανικής που διακινούν αποθέματα.
• E-shop με αποστολές προϊόντων.
• Επιχειρήσεις με αποθήκη ή υποκαταστήματα.
• Επιχειρήσεις με μεταφορές μεταξύ εγκαταστάσεων.
• Βιοτεχνίες και παραγωγικές μονάδες.
• Εργοστάσια κατεργασίας και συσκευασίας τροφίμων.
• Επιχειρήσεις logistics και κέντρα διαλογής.
• Επιχειρήσεις που πραγματοποιούν μεταφορτώσεις.
• Επιχειρήσεις που παραδίδουν προϊόντα σε πελάτες ή συνεργάτες.
• Επιχειρήσεις που παραλαμβάνουν οργανωμένα αγαθά από προμηθευτές.

Εξαιρέσεις

Δεν εντάσσονται στο νέο σύστημα:

• Επιχειρήσεις που παρέχουν αποκλειστικά υπηρεσίες (π.χ. δικηγόροι, γιατροί, σύμβουλοι) και δεν διακινούν εμπορεύματα ή αποθέματα.
• Ορισμένες πολύ μικρές επιχειρήσεις, ανάλογα με τις αποφάσεις εφαρμογής και τα όρια που θα θέσει η ΑΑΔΕ.
• Αρκετοί αγρότες που υπάγονται στο ειδικό καθεστώς ΦΠΑ, οι οποίοι ενδέχεται να εξαιρεθούν ή να έχουν μεταβατικές ρυθμίσεις.
• Περιπτώσεις όπου δεν υπήρχε εξ αρχής υποχρέωση έκδοσης δελτίου αποστολής (π.χ. ορισμένες λιανικές πωλήσεις με άμεση παράδοση στον πελάτη χωρίς μεταφορά).

Στην αρχική φάση, η εφαρμογή είναι πιθανό να εστιάζει κυρίως σε συγκεκριμένες κατηγορίες επιχειρήσεων (π.χ. χονδρική, αποθήκες, logistics), με σταδιακή ένταξη και άλλων.

Πρόστιμα

Η διακίνηση αγαθών χωρίς ψηφιακό δελτίο αποστολής επισύρει αυστηρά πρόστιμα: 5.000 ευρώ για υπόχρεους απλογραφικού λογιστικού συστήματος και 10.000 ευρώ για υπόχρεους διπλογραφικού συστήματος.

Η Πρώτη Φάση: Μια Υπενθύμιση

Η πρώτη φάση του μέτρου τέθηκε σε ισχύ τον περασμένο Ιούνιο, επιβάλλοντας το ψηφιακό δελτίο αποστολής για επιχειρήσεις με τζίρο άνω των 200.000 ευρώ. Εξαιρούνταν, ωστόσο, οντότητες με ακαθάριστα έσοδα άνω των 5.000.000 ευρώ, θυγατρικές αλλοδαπής εταιρείας που χρησιμοποιούσαν το ERP της μητρικής τους.