Ο πόλεμος στο Ιράν ενισχύει την κυριαρχία των ΗΠΑ στην παγκόσμια αγορά πετρελαίου και φυσικού αερίου

φωτ.: REUTERS/Eli Hartman

Ο διπλός αποκλεισμός των Στενών του Ορμούζ απασχολεί εδώ και εβδομάδες ολόκληρο τον πλανήτη, επηρεάζοντας τόσο τις χώρες που εξαρτώνται από τις εισαγωγές πετρελαίου και φυσικού αερίου, όσο και τους παραγωγούς του Περσικού Κόλπου.

Ωστόσο, για τους υπόλοιπους παραγωγούς παγκοσμίως, αυτή η κρίση αποφέρει σημαντικά κέρδη, καθώς μπορούν να πωλούν τα ορυκτά καύσιμά τους σε πολύ υψηλότερες τιμές. Στην πρώτη γραμμή αυτής της εξέλιξης βρίσκονται οι Ηνωμένες Πολιτείες, μια οικονομία που μέσα σε μία δεκαετία μεταμόρφωσε την εξάρτησή της από την εισαγόμενη ενέργεια σε ηγεμονία στην παγκόσμια αγορά υδρογονανθράκων. Μια ηγεμονία που ενισχύεται περαιτέρω από τον πόλεμο στο Ιράν.

Για πρώτη φορά από τον Β’ Παγκόσμιο Πόλεμο, οι ΗΠΑ είναι σήμερα όχι μόνο καθαρός εξαγωγέας πετρελαίου, αλλά και ο μεγαλύτερος προμηθευτής ορυκτών καυσίμων παγκοσμίως.

Με τα Στενά του Ορμούζ κλειστά, η Σαουδική Αραβία, τα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα και το Ιράκ μπορούν πλέον να εξάγουν μόνο ένα μέρος της παραγωγής τους μέσω αγωγών, ενώ το Κουβέιτ και το Μπαχρέιν αδυνατούν να διαθέσουν ακόμα και ένα βαρέλι πετρελαίου στην παγκόσμια αγορά. Αντίθετα, το αμερικανικό αργό βρίσκει αγοραστές με μεγαλύτερη ευκολία.

Οι αμερικανικές εξαγωγές πετρελαίου προς την Ασία και την Ευρώπη έχουν γνωρίσει εκρηκτική αύξηση, καθώς οι δύο αυτές ήπειροι καλούνται να αντικαταστήσουν το πετρέλαιο που προμηθεύονταν από τον Περσικό Κόλπο. Η ζήτηση για ντίζελ και αεροπορικά καύσιμα, τα οποία επίσης βρίσκονται σε έλλειψη, έχει οδηγήσει σε περαιτέρω αύξηση των τιμών.

Παρόλο που η κατάσταση αυτή ωφελεί τις αμερικανικές ενεργειακές επιχειρήσεις, οι καταναλωτές στις ΗΠΑ, όπως και σε όλο τον κόσμο, αντιμετωπίζουν αυξημένες τιμές βενζίνης, οι οποίες έχουν ξεπεράσει τα 4,5 δολάρια ανά γαλόνι (περίπου ένα ευρώ ανά λίτρο).

Τα τελευταία στοιχεία από την Υπηρεσία Ενεργειακής Πληροφόρησης (EIA) των ΗΠΑ καταδεικνύουν ότι οι εξαγωγές πετρελαίου της χώρας άγγιξαν νέο ιστορικό ρεκόρ την προηγούμενη εβδομάδα, φτάνοντας τα 6 εκατομμύρια βαρέλια ημερησίως, διπλάσια από τα επίπεδα πριν από την κλιμάκωση της έντασης με το Ιράν.

Συμπεριλαμβανομένων των εξαγωγών διυλισμένων καυσίμων, ο συνολικός αριθμός ανέρχεται σε 14 εκατομμύρια βαρέλια ημερησίως, αποτελώντας επίσης ρεκόρ.

Βασική αιτία είναι η εκρηκτική αύξηση των εξαγωγών ντίζελ προς την Ευρώπη. Σύμφωνα με την El Pais, οι ΗΠΑ πραγματοποιούσαν σχεδόν μηδενικές εξαγωγές προς την Ευρώπη έως το 2014. Ωστόσο, η επανάσταση του fracking, μιας τεχνικής άντλησης υδρογονανθράκων που ήταν σχεδόν άγνωστη μέχρι τότε, άρχισε να αποδίδει καρπούς τα επόμενα χρόνια.

Νέο ρεκόρ σημείωσαν τον Απρίλιο και οι εξαγωγές φυσικού αερίου των ΗΠΑ. Ο βασικός ανταγωνιστής τους, το Κατάρ, είδε τις εξαγωγές του, που το καθιστούσαν παγκόσμια δύναμη, να σχεδόν εκμηδενίζονται λόγω του κλεισίματος των Στενών του Ορμούζ.

Το πρόβλημα για την Ντόχα δεν είναι μόνο ο αποκλεισμός των θαλάσσιων οδών εξαγωγής, αλλά και οι ζημιές που προκάλεσαν τα ιρανικά χτυπήματα στο Ras Laffan, το μεγαλύτερο κοίτασμα φυσικού αερίου παγκοσμίως. Οι ζημιές αυτές εκτιμάται ότι θα κοστίσουν στο Κατάρ το ένα πέμπτο της εξαγωγικής του δυναμικότητας τα επόμενα πέντε χρόνια.

Στο πλαίσιο αυτό, οι αμερικανικές εξαγωγές ΥΦΑ (Υγροποιημένου Φυσικού Αερίου) αναμένεται να συνεχίσουν την ανοδική τους πορεία τα επόμενα χρόνια. Η αμερικανική κυβέρνηση προβλέπει αύξηση 18% φέτος και 10% για το 2027.

Επί μήνες, ο Donald Trump πανηγύριζε για την ανάδειξη των Ηνωμένων Πολιτειών σε υπερδύναμη στα ορυκτά καύσιμα. Κατά τη διάρκεια της προεκλογικής του εκστρατείας, είχε τονίσει την αντίθεσή του στις ανανεώσιμες πηγές ενέργειας με το σύνθημα «drill, baby, drill».

Αν και αυτός ο εξαγωγικός «πυρετός» των ΗΠΑ καλύπτει πλέον το κενό που αφήνουν οι παραγωγοί του Κόλπου στην παγκόσμια αγορά, για τους εισαγωγείς αμερικανικής ενέργειας, αυτό αποτελεί ένα δίκοπο μαχαίρι. Στην εποχή του Trump, οι ΗΠΑ δεν μπορούν να θεωρούνται αξιόπιστος εταίρος για καμία χώρα.

moneyreview.gr

Διαβάστε επίσης:

• Έρευνα για «στοιχήματα» 7 δισ. δολ. στο πετρέλαιο πριν τις ανακοινώσεις Trump για το Ιράν
• Δεν είναι το πετρέλαιο – Από τι κινδυνεύει η παγκόσμια οικονομία
• Το παράδοξο της αγοράς πετρελαίου – Γιατί οι τιμές δεν έχουν φτάσει στα 200 δολάρια

Ακολουθήστε το Money Review στο Google News