Εγκαινιάστηκε η Καστροπολιτεία του Μυστρά: Έργα Προστασίας και Ανάδειξης Αποδίδονται στο Κοινό

Η Καστροπολιτεία του Μυστρά, η κορυφαία ανακτορική πόλη της Ελλάδας σε επίπεδο διατήρησης, ζωντανεύει ξανά μετά από εκτεταμένες εργασίες προστασίας και αποκατάστασης. Το μνημείο, αναγνωρισμένο για την ανεκτίμητη αξία του στην παγκόσμια πολιτιστική κληρονομιά, εγκαινιάστηκε με λαμπρότητα το απόγευμα από τον Πρωθυπουργό Κυριάκο Μητσοτάκη. Στην τελετή παραβρέθηκαν η Υπουργός Πολιτισμού Λίνα Μενδώνη, ο Παναγιότατος Μητροπολίτης Μονεμβασίας και Σπάρτης κ. Ευστάθιος, εκπρόσωποι της Εφορείας Αρχαιοτήτων Λακωνίας (ΕΦΑΛΑΚ), ο Δήμαρχος κ. Μιχάλης Βακαλόπουλος, καθώς και πλήθος κόσμου και εκπρόσωποι της τοπικής αυτοδιοίκησης.

Η επίσημη εκδήλωση σηματοδότησε την απόδοση των έργων προστασίας και ανάδειξης της βυζαντινής Καστροπολιτείας, καθώς και των νέων μουσειακών εκθέσεων που φιλοξενούνται πλέον στο Παλάτι των Δεσποτών. Μουσικοί της Εθνικής Λυρικής Σκηνής πλαισίωσαν την τελετή με μουσικές επιρροές από τη Δύση και την Ανατολή, αναδεικνύοντας την πολυεπίπεδη πολιτισμική ταυτότητα του Μυστρά.

Η UNESCO, από το 1989, έχει εντάξει την Καστροπολιτεία του Μυστρά στον Κατάλογο Παγκόσμιας Κληρονομιάς. Το συγκρότημα περιλαμβάνει ιστορικά μοναστήρια, βυζαντινές εκκλησίες με σπάνιες τοιχογραφίες και το επιβλητικό Παλάτι των Δεσποτών, ένα από τα ελάχιστα σχεδόν άθικτα βυζαντινά ανακτορικά συγκροτήματα παγκοσμίως.

Το Παλάτι, που δεσπόζει στην Άνω Χώρα του οικισμού, οικοδομήθηκε σταδιακά από το β’ μισό του 13ου αιώνα έως τις αρχές του 15ου, αποτυπώνοντας την ιστορική πορεία της ύστερης Βυζαντινής Αυτοκρατορίας. Από το 2019, το Υπουργείο Πολιτισμού υλοποίησε ένα ολοκληρωμένο πρόγραμμα παρεμβάσεων με στόχο την προστασία, την αποκατάσταση, την ανάδειξη του αρχαιολογικού χώρου και τη βελτίωση των υποδομών για τους επισκέπτες.

«Ο πολιτισμός παραμένει αστείρευτη πηγή της ταυτότητάς μας. Αυτή η παραδοχή βρίσκεται στον πυρήνα της εθνικής μας στρατηγικής», δήλωσε ο Πρωθυπουργός Κυριάκος Μητσοτάκης. «Η επένδυση στον πολιτισμό έχει πολλαπλασιαστή. Κάθε ευρώ που επενδύεται στον πολιτισμό δημιουργεί τριπλάσια αξία για την κοινωνία μέσα σε μια πενταετία», πρόσθεσε, αναφερόμενος σε σειρά έργων στη Λακωνία, συμπεριλαμβανομένου του Αρχαιολογικού Μουσείου Σπάρτης και του Αρχαίου Θεάτρου, με συνολική αξιοποίηση 60 εκατομμυρίων ευρώ.

Ο κ. Μητσοτάκης επισήμανε ότι «Ως το τέλος του έτους έχουμε ακόμα 8 μουσεία και αρχαιολογικούς χώρους τους οποίους θα εγκαινιάσουμε. Πάνω από 900 έργα υποδομής σε όλη την Επικράτεια με προϋπολογισμό πάνω από 1 δισ. ευρώ. Με πόρους του Ταμείου Ανάκαμψης». Τόνισε επίσης τη δέσμευση της κυβέρνησης «να πιστεύουμε ότι ο πολιτιστικός πλούτος πρέπει να ανήκει σε όλους» και ανέφερε την ενσωμάτωση ψηφιακών τεχνολογιών σε όλους τους αρχαιολογικούς χώρους και μνημεία, με στόχο τη διεύρυνση της εμπειρίας των επισκεπτών.

Η Υπουργός Πολιτισμού Λίνα Μενδώνη τόνισε ότι το έργο στον Μυστρά αφορά ένα πολιτιστικό αγαθό οικουμενικής αξίας. Το Παλάτι αποδίδεται στο κοινό όχι ως απομεινάρι, αλλά ως ένας ζωντανός χώρος ιστορίας, γνώσης και εμπειρίας, με στόχο τη μέγιστη δυνατή προσβασιμότητα. Οι παρεμβάσεις περιλαμβάνουν:

• Αναβάθμιση διαδρομών επίσκεψης και εγκατάσταση ανελκυστήρα για άτομα με κινητικές δυσκολίες.
• Εγκατάσταση σύγχρονου συστήματος πυρόσβεσης για τη θωράκιση του μνημείου.
• Ολοκληρωμένη προστασία σημαντικών εκκλησιών με εργασίες συντήρησης σε δομικά στοιχεία και ζωγραφικό διάκοσμο.
• Βιώσιμη ανάπτυξη μέσω ολοκληρωμένου σχεδίου διαχείρισης, που συνδυάζει την προστασία του πολιτιστικού κεφαλαίου και του φυσικού πλούτου.

Η κα Μενδώνη ανέφερε ότι «κορωνίδα των έργων -που εξικνούνται από το 1984- αποτελεί η αποκατάσταση του Παλατιού των Δεσποτών, μελέτη του καθηγητή Στέφανου Σίνου και της ομάδας του. Σήμερα, το μοναδικό σωζόμενο βυζαντινό ανακτορικό συγκρότημα στον ελλαδικό χώρο, και ένα από τα ελάχιστα διεθνώς, ανοίγει ξανά τις πύλες του αποκατεστημένο, αναγνώσιμο και εκθεσιακά λειτουργικό». Το Παλάτι, ως το σημαντικότερο κοσμικό μνημείο της καστροπολιτείας, με τις πτέρυγες Καντακουζηνών και Παλαιολόγων, τους χώρους διοίκησης, κατοικίας και τελετουργίας, καθώς και την αίθουσα του Θρόνου, αποτελεί ένα εξαιρετικό αρχιτεκτονικό σύνολο που αντικατοπτρίζει την ιεράρχηση της εξουσίας και την καθημερινότητα της ύστερης βυζαντινής αριστοκρατίας.

Οι Εκθέσεις:

• Μόνιμη Έκθεση «Ηγεμονικά Αφήματα» (Ισόγειο Παλαιολόγειας Πτέρυγας): Η έκθεση εστιάζει στους ανθρώπους που έζησαν στο Παλάτι, αναδεικνύοντας μέσα από σπάνια τεκμήρια την παρουσία τους, τις ζωές και τη δημιουργικότητά τους στο ιστορικό και πολιτισμικό τους πλαίσιο.
• «Στο Φως της Αυλής. Απείκασμα ενδόξου περιβολής» (Όροφος Παλαιολόγειας Πτέρυγας): Μία εντυπωσιακή έκθεση που προτείνει μια ερμηνεία της ενδυμασίας ως φορέα ταυτότητας και αισθητικής, με 19 ενδυματολογικές συνθέσεις. Σχεδιασμένες από μοναχές της Ιεράς Μονής Παντάνασσας, βασισμένες σε βυζαντινές τοιχογραφίες, πορτρέτα και χειρόγραφα, και επεξεργασμένες με μικτές τεχνικές. Η υλοποίηση των έργων στον εκθεσιακό χώρο έγινε από τα εξειδικευμένα εργαστήρια της Εθνικής Λυρικής Σκηνής.

Η αίθουσα του θρόνου, που βρίσκεται στην ανώτερη στάθμη της Παλαιολόγειας πτέρυγας, λειτουργούσε ως πολιτικό και διοικητικό κέντρο της Καστροπολιτείας και του Δεσποτάτου του Μορέως.

(Κείμενο: Νάνσυ Αγγελοπούλου)