Παγκόσμια Τράπεζα: Ανησυχητική αύξηση στην καύση φυσικού αερίου από τη βιομηχανία ορυκτών καυσίμων το 2025

Οι ενέργειες για τον περιορισμό μιας από τις πιο ρυπογόνες και σπάταλες πρακτικές της πετρελαϊκής βιομηχανίας, την καύση φυσικού αερίου σε πυρσούς, φαίνεται να βαδίζουν προς τη λάθος κατεύθυνση. Σύμφωνα με νέα στοιχεία της Παγκόσμιας Τράπεζας, όπως αναφέρει το Bloomberg, οι παραγωγοί ορυκτών καυσίμων αύξησαν το 2025 τις ποσότητες φυσικού αερίου που καίγονται, παραβλέποντας τις δεσμεύσεις των τελευταίων ετών για δραστική μείωση αυτής της πρακτικής.

Ο όγκος του αερίου που κάηκε παγκοσμίως σημείωσε αύξηση 6% πέρυσι, φτάνοντας τα 167 δισεκατομμύρια κυβικά μέτρα. Πρόκειται για ποσότητα που ισοδυναμεί περίπου με το ήμισυ της ετήσιας κατανάλωσης φυσικού αερίου της Ευρώπης. Αυτή η καύση είχε ως αποτέλεσμα την έκλυση άνω των 500 εκατομμυρίων τόνων αερίων του θερμοκηπίου, ποσότητα μεγαλύτερη από τις ετήσιες εκπομπές ολόκληρου του Ηνωμένου Βασιλείου.

Η πρακτική της καύσης σε πυρσούς εφαρμόζεται συχνά όταν το φυσικό αέριο που συναντάται κατά την άντληση πετρελαίου δεν μπορεί να αξιοποιηθεί. Αυτό συμβαίνει είτε λόγω έλλειψης αγωγών και υποδομών επεξεργασίας, είτε λόγω έλλειψης διαθέσιμων αγοραστών. Αντί να συλλεχθεί και να διατεθεί στην αγορά, το αέριο καίγεται επιτόπου, απελευθερώνοντας διοξείδιο του άνθρακα, μεθάνιο και άλλους ρυπαντικούς παράγοντες.

Περισσότερη ρύπανση ανά βαρέλι

Το ιδιαίτερα ανησυχητικό στοιχείο είναι ότι, για τρίτη συνεχόμενη χρονιά, η καύση φυσικού αερίου αυξήθηκε με ταχύτερο ρυθμό από την παραγωγή πετρελαίου. Αυτό υποδηλώνει ότι οι παραγωγοί γίνονται πιο ρυπογόνοι, τουλάχιστον βάσει αυτού του συγκεκριμένου δείκτη, για κάθε βαρέλι πετρελαίου που αντλούν.

«Οι τελευταίες τάσεις είναι απογοητευτικές», δήλωσε ο James Turitto, διευθυντής της περιβαλλοντικής οργάνωσης Clean Air Task Force. «Η καύση του λεγόμενου συνοδού αερίου αποτελεί σπατάλη πολύτιμης ενέργειας και εθνικών οικονομικών πόρων, ειδικά σε μια περίοδο που ο κόσμος αντιμετωπίζει δεύτερη ενεργειακή κρίση μέσα σε τέσσερα χρόνια».

Η Παγκόσμια Τράπεζα παρακολουθεί την πρακτική μέσω δορυφορικών δεδομένων από χιλιάδες εστίες καύσης σε εγκαταστάσεις πετρελαίου και φυσικού αερίου παγκοσμίως. Βάσει της μεθοδολογίας που εφαρμόζεται από το 2012, η επίδοση του 2025 ήταν η δεύτερη υψηλότερη των τελευταίων 14 ετών, με την πρώτη θέση να κατέχει το 2019.

Η αύξηση αυτή καταγράφεται παρά τις διεθνείς δεσμεύσεις. Περισσότερες από 50 εταιρείες έχουν υπογράψει τον Χάρτη Απανθρακοποίησης Πετρελαίου και Φυσικού Αερίου, ο οποίος παρουσιάστηκε στη σύνοδο COP28 το 2023, με στόχο τη σημαντική μείωση των εκπομπών και τον περιορισμό της καύσης σε πυρσούς. Παράλληλα, δεκάδες κυβερνήσεις έχουν υιοθετήσει πολιτικές για την αντιμετώπιση του φαινομένου.

«Όλα τα μέρη πρέπει να λογοδοτούν πολύ περισσότερο από ό,τι στο παρελθόν», υπογράμμισε ο John Shinn, πρώην σύμβουλος της Chevron σε θέματα κλιματικής αλλαγής και βιωσιμότητας.

Σύμφωνα με την Παγκόσμια Τράπεζα, το φυσικό αέριο που καίγεται ετησίως θα μπορούσε να καλύψει τις ενεργειακές ανάγκες εκατοντάδων κέντρων δεδομένων, ενώ η αξία του ανέρχεται σε πάνω από 50 δισεκατομμύρια δολάρια.

«Η κλίμακα της σπατάλης είναι εντυπωσιακή, ιδίως επειδή μεγάλο μέρος της μπορεί να αντιμετωπιστεί με ήδη διαθέσιμες τεχνολογίες και με οικονομικά ελκυστικές αποδόσεις», ανέφερε ο Mark Davis, διευθύνων σύμβουλος της βρετανικής Capterio, εταιρείας που παρακολουθεί την καύση αερίου σε πυρσούς.

Επιπτώσεις και στην υγεία

Εκτός από την κλιματική επιβάρυνση, η ρύπανση από την καύση φυσικού αερίου επηρεάζει αρνητικά την υγεία των κατοίκων που διαμένουν κοντά σε εγκαταστάσεις παραγωγής. Μελέτη του 2024, από ερευνητές των Πανεπιστημίων της Βόρειας Καρολίνας στο Chapel Hill και της Βοστώνης, εκτιμά ότι οι εκπομπές και οι διαρροές από τις δραστηριότητες πετρελαίου και φυσικού αερίου στις ΗΠΑ συνδέονται ετησίως με 710 πρόωρους θανάτους, 73.000 παροξύνσεις παιδικού άσθματος και ζημιές στην υγεία άνω των 7 δισεκατομμυρίων δολαρίων.

Η Ρωσία, το Ιράν και το Ιράκ αντιπροσώπευαν το 2025 περίπου το ήμισυ της παγκόσμιας καύσης φυσικού αερίου σε πυρσούς, σύμφωνα με την Παγκόσμια Τράπεζα. Η Βενεζουέλα, το Μεξικό, η Λιβύη, η Αλγερία, η Νιγηρία και οι ΗΠΑ κάλυψαν επιπλέον περίπου το ένα τρίτο.

Από αυτές τις εννέα χώρες, οι ΗΠΑ ήταν η μοναδική που μείωσε την καύση το 2025. Η πτώση αυτή αποδίδεται κυρίως στην ολοκλήρωση του αγωγού Matterhorn Express, ο οποίος επιτρέπει στους παραγωγούς πετρελαίου στην περιοχή Permian να διοχετεύουν στην αγορά φυσικό αέριο που προηγουμένως καιγόταν. Συνολικά, η καύση στις ΗΠΑ μειώθηκε κατά 7%, φτάνοντας τα 5 δισεκατομμύρια κυβικά μέτρα, επίπεδο 58% χαμηλότερο από την κορύφωση της περιόδου άνθησης του σχιστολιθικού πετρελαίου.

Αντίθετα, το Καζακστάν προβάλλεται ως παράδειγμα αποτελεσματικής παρέμβασης. Πριν από μια δεκαετία, η χώρα βρισκόταν στην ένατη θέση παγκοσμίως ως προς την καύση φυσικού αερίου σε πυρσούς. Με την εφαρμογή νομοθετικών απαγορεύσεων και οικονομικών κυρώσεων σε παραγωγούς που παραβίαζαν τους κανόνες, κατάφερε να μειώσει την πρακτική κατά 88% την τελευταία δεκαετία, παρά την αύξηση της παραγωγής πετρελαίου.

Το παράδειγμα αυτό καταδεικνύει ότι η τεχνολογία και οι λύσεις είναι διαθέσιμες. Αυτό που φαίνεται να λείπει, όπως προκύπτει από τα στοιχεία της Παγκόσμιας Τράπεζας, είναι κυρίως η αυστηρότερη επιβολή των κανόνων.

moneyreview με πληροφορίες από το Bloomberg

Διαβάστε επίσης:

• Έφτασε το peak oil; Ο πόλεμος επισπεύδει την απεξάρτηση από το πετρέλαιο
• Επιστροφή του Άνθρακα: Ο πόλεμος στο Ιράν ανατρέπει την ενεργειακή μετάβαση
• Δεν είναι το πετρέλαιο – Από τι κινδυνεύει η παγκόσμια οικονομία

Ακολουθήστε το Money Review στο Google News