Ευρωπαϊκή Έγκριση του “Grids Package”: Ισχυρό Ελληνικό Αποτύπωμα στη Νέα Στρατηγική για τα Δίκτυα Ενέργειας

Στο Λουξεμβούργο, το Συμβούλιο Υπουργών Ενέργειας της ΕΕ έδωσε σήμερα την έγκρισή του στο νέο Πακέτο της Ευρωπαϊκής Επιτροπής για τα Ευρωπαϊκά Δίκτυα Ενέργειας (European Grids Package), μια πρωτοβουλία που είχε παρουσιαστεί στις 10 Δεκεμβρίου 2025.

Η ελληνική συμβολή στην πρωτοβουλία αυτή είναι εμφανής, καθώς η ελληνική Κυβέρνηση είχε από το 2023 αναδείξει την αναγκαιότητα να αντιμετωπίζονται τα δίκτυα ηλεκτρικής ενέργειας ως ευρωπαϊκή υπόθεση και όχι αποκλειστικά εθνική. Η επιστολή του Πρωθυπουργού Κυριάκου Μητσοτάκη προς την Πρόεδρο της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν, τον Ιανουάριο του 2025, η οποία ζητούσε μια νέα ευρωπαϊκή στρατηγική για τις διασυνοριακές ενεργειακές υποδομές, ενίσχυσε περαιτέρω αυτή την κατεύθυνση.

Στο πλαίσιο των διαπραγματεύσεων, ο Υπουργός Περιβάλλοντος και Ενέργειας, Σταύρος Παπασταύρου, και ο Υφυπουργός Νίκος Τσάφος, διατύπωσαν σταθερά τις ίδιες θέσεις στα αρμόδια ευρωπαϊκά όργανα. Κατά την παρέμβασή του στο Συμβούλιο Υπουργών, ο κ. Παπασταύρου τόνισε: „Η Ελλάδα υπήρξε από την πρώτη ημέρα ένθερμος υποστηρικτής. Υποστηρίξαμε αυτό τον Κανονισμό, όχι επειδή θεωρούμε ότι είναι τέλειος, αλλά επειδή πιστεύουμε ότι ανοίγει τον δρόμο για μια ισχυρότερη εσωτερική αγορά ενέργειας, για μια ισχυρότερη Ενεργειακή Ένωση, κάτι που είναι απολύτως αναγκαίο“.

Όπως επισήμανε, η ενίσχυση της ενεργειακής ενοποίησης είναι ζωτικής σημασίας για τη διασφάλιση προσιτής και ασφαλούς ενέργειας για τους Ευρωπαίους πολίτες, προειδοποιώντας πως θα ήταν „τεράστια απογοήτευση“ εάν το Συμβούλιο δεν κατέληγε σε συμφωνία επί του κανονισμού.

„Όλοι μας έχουμε παρατηρήσεις να κάνουμε. Όμως η μεγάλη εικόνα είναι ότι πρόκειται για ένα θετικό βήμα προς τον καλύτερο συντονισμό της ευρωπαϊκής εσωτερικής αγοράς ενέργειας. Πιστεύω ότι έχει επιτευχθεί μια καλή ισορροπία μεταξύ της συνεργασίας και της αυτονομίας των κρατών“, ανέφερε χαρακτηριστικά.

Ιδιαίτερη σημασία δόθηκε στην ανάγκη προστασίας των κρίσιμων ενεργειακών υποδομών, με τον κ. Παπασταύρου να επισημαίνει ότι οι απειλές κατά των υποβρύχιων καλωδίων και των διασυνοριακών ενεργειακών δικτύων δεν αφορούν μόνο τη Ρωσία, αλλά προέρχονται από πολλαπλές κατευθύνσεις, γεγονός που καθιστά αναγκαία μια κοινή ευρωπαϊκή στρατηγική ανθεκτικότητας και ασφάλειας.

Η σημερινή έγκριση επιβεβαιώνει την υιοθέτηση από την Ευρωπαϊκή Ένωση μιας προσέγγισης που η Ελλάδα είχε εγκαίρως αναδείξει ως ουσιαστική για την ολοκλήρωση της Ενεργειακής Ένωσης.

Ευρωπαϊκός Σχεδιασμός με Ελληνική Προσέγγιση

Το Grids Package εισάγει μια νέα φιλοσοφία στον σχεδιασμό των ενεργειακών δικτύων στην Ευρώπη, προωθώντας τον ευρωπαϊκό συντονισμό, ταχύτερες διαδικασίες αδειοδότησης, απλούστευση των κανόνων για διασυνοριακά έργα και δικαιότερη κατανομή του κόστους.

Αυτή η νέα προσέγγιση ταυτίζεται με τις ελληνικές θέσεις, καθώς αντιμετωπίζει τις διασυνδέσεις ως ευρωπαϊκά έργα στρατηγικής σημασίας. Δίνεται έμφαση στην αξιοποίηση υφιστάμενων δικτύων, στην ενίσχυση της ευελιξίας του συστήματος και στην καλύτερη ενσωμάτωση των ανανεώσιμων πηγών ενέργειας, οι οποίες απαιτούν ισχυρότερες ευρωπαϊκές διασυνδέσεις.

Τρία Ελληνικού Ενδιαφέροντος Έργα στις Οκτώ «Ενεργειακές Λεωφόρους»

Τρία από τα οκτώ στρατηγικά έργα («Energy Highways») που προτεραιοποιεί η Ευρωπαϊκή Επιτροπή αφορούν άμεσα την Ελλάδα:

• Τον Διαβαλκανικό Αγωγό (Trans-Balkan Pipeline), με την αντίστροφη ροή να αποτελεί πυλώνα του Κάθετου Διαδρόμου Φυσικού Αερίου.
• Την ηλεκτρική διασύνδεση Ελλάδας – Κύπρου (Great Sea Interconnector – GSI), που θα τερματίσει την ενεργειακή απομόνωση της Κύπρου.
• Την ενίσχυση των ηλεκτρικών διασυνδέσεων στη Νοτιοανατολική Ευρώπη (άξονας Ουγγαρίας – Ρουμανίας – Βουλγαρίας – Ελλάδας) για ενίσχυση της ασφάλειας εφοδιασμού και σταθεροποίηση των τιμών.

Γιατί η Ευρώπη Επενδύει στα Δίκτυα

Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή χαρακτηρίζει τα δίκτυα ηλεκτρικής ενέργειας ως τη «ραχοκοκαλιά» της ευρωπαϊκής ενεργειακής αγοράς. Παρά το εκτενές ευρωπαϊκό δίκτυο, οι ανάγκες αυξάνονται ραγδαία λόγω της μετάβασης στην καθαρή ενέργεια, της ηλεκτροκίνησης και της ανάπτυξης των ΑΠΕ.

Περίπου το 40% των δικτύων διανομής στην Ευρώπη έχει ηλικία άνω των 40 ετών, ενώ η διασυνοριακή μεταφορική ικανότητα ηλεκτρικής ενέργειας αναμένεται να διπλασιαστεί έως το 2030. Εκτιμάται ότι θα απαιτηθούν επενδύσεις εκατοντάδων δισεκατομμυρίων ευρώ για τον εκσυγχρονισμό και την επέκταση των ευρωπαϊκών δικτύων.

Με την έγκριση του Grids Package, η ΕΕ κάνει ένα σημαντικό βήμα προς έναν πιο συντονισμένο σχεδιασμό των ενεργειακών υποδομών, ενισχύοντας την ανταγωνιστικότητα, την ανθεκτικότητα και την ενεργειακή ασφάλεια της Ευρώπης, επιβεβαιώνοντας την ελληνική στρατηγική επιλογή για την αντιμετώπιση των διασυνδέσεων ως ευρωπαϊκή υπόθεση.

Τριετής Αναβολή για τον Κανονισμό για τις Εκπομπές Μεθανίου

Στο Συμβούλιο Υπουργών Ενέργειας, η Ελλάδα στήριξε την κοινή πρωτοβουλία για τριετή αναβολή της εφαρμογής του Κανονισμού για τις Εκπομπές Μεθανίου (Methane Regulation). Η θέση αυτή υπογραμμίζει την ανάγκη να δοθεί περισσότερος χρόνος προσαρμογής στην αγορά και στις αρμόδιες αρχές, χωρίς να υπονομεύεται ο συνολικός ευρωπαϊκός στόχος για τη μείωση των εκπομπών μεθανίου στον ενεργειακό τομέα.

Το σχετικό κείμενο (non-paper) υποστηρίχθηκε από 18 κράτη-μέλη της Ευρωπαϊκής Ένωσης, αναδεικνύοντας την ευρεία ευρωπαϊκή στήριξη υπέρ μιας πιο ρεαλιστικής και εφαρμόσιμης μετάβασης στο νέο κανονιστικό πλαίσιο.