Η Ευρωπαϊκή Ένωση Ενέκρινε το 21ο Σύνολο Κυρώσεων Κατά της Ρωσίας: Σημαντικές Οικονομικές και Εμπορικές Συνέπειες

Βρυξέλλες – Το Συμβούλιο της Ευρωπαϊκής Ένωσης προχώρησε σήμερα στην έγκριση του 21ου πακέτου περιοριστικών μέτρων κατά της Ρωσίας, στοχεύοντας καίριους τομείς της ρωσικής οικονομίας και εντείνοντας την πίεση στη χώρα για τον τερματισμό του πολέμου στην Ουκρανία.

Σύμφωνα με επίσημη ανακοίνωση, το νέο αυτό πακέτο περιλαμβάνει «σκληρές οικονομικές κυρώσεις που πλήττουν τους τομείς που έχουν τον μεγαλύτερο αντίκτυπο στην οικονομία της Ρωσίας και στην ικανότητά της να χρηματοδοτεί τον επιθετικό της πόλεμο κατά της Ουκρανίας».

Η επικαιροποιημένη λίστα κυρώσεων διευρύνεται σημαντικά, περιλαμβάνοντας τις περισσότερες καταχωρήσεις προσώπων και οντοτήτων τα τελευταία τέσσερα χρόνια: συνολικά 218, εκ των οποίων 48 άτομα και 170 οντότητες. Η ΕΕ τονίζει ότι η απόφαση αυτή έρχεται ως απάντηση στις πρόσφατες «σκόπιμες, βάναυσες στρατιωτικές επιθέσεις της Ρωσίας» κατά πολιτικών υποδομών, συμπεριλαμβανομένων εγκαταστάσεων ενέργειας, ύδρευσης, υγείας, καθώς και πολιτιστικών και θρησκευτικών χώρων, οι οποίες προκαλούν σοβαρές δυσκολίες στον άμαχο πληθυσμό.

Παράλληλα, η Ένωση επαναβεβαιώνει την αποφασιστικότητά της να διατηρήσει και να αυξήσει την πίεση προς τη Ρωσία, προκειμένου να τερματιστεί ο πόλεμος και να επανέλθει στο τραπέζι των διαπραγματεύσεων για μια δίκαιη και διαρκή ειρήνη.

«Η Ρωσία θα καθίσει στο τραπέζι των διαπραγματεύσεων για τον τερματισμό του παράνομου πολέμου της και θα σταματήσει να σκοτώνει πολίτες, μόνο αν πιεστεί να το πράξει. Οι κυρώσεις μας εντείνουν αυτήν την πίεση», δήλωσε η Ύπατη Εκπρόσωπος της ΕΕ για θέματα Εξωτερικής Πολιτικής, Κάγια Κάλας.

Ειδικότερα, το 21ο πακέτο κυρώσεων της ΕΕ στοχεύει τους εξής τομείς της Ρωσικής οικονομίας:

Χρηματοπιστωτικός τομέας

Στον χρηματοπιστωτικό τομέα, οι κυρώσεις επεκτείνονται με τη δέσμευση περιουσιακών στοιχείων 94 ρωσικών τραπεζών και μεγάλων χρηματοπιστωτικών ιδρυμάτων, καθώς και ενός ακόμη υψηλόβαθμου στελέχους του ρωσικού τραπεζικού συστήματος. Επιπλέον, η ΕΕ διευρύνει την απαγόρευση συναλλαγών σε 33 επιπλέον ρωσικά πιστωτικά και χρηματοπιστωτικά ιδρύματα. Επιβάλλονται επίσης περιορισμοί σε μια τράπεζα του Κιργιστάν που συνδέεται με το ρωσικό σύστημα διατραπεζικών πληρωμών SPFS, καθώς και σε ακόμη τρεις τράπεζες τρίτων χωρών, οι οποίες κατηγορούνται για διευκόλυνση της παράκαμψης των κυρώσεων. Στοχεύονται επίσης 14 πλατφόρμες παροχής υπηρεσιών κρυπτονομισμάτων που εδρεύουν σε τρίτες χώρες, ενώ για πρώτη φορά θεσπίζεται η δυνατότητα πλήρους απαγόρευσης συναλλαγών της ΕΕ με παρόχους crypto εκτός Ένωσης που χρησιμοποιούνται για την καταστρατήγηση των κυρώσεων.

Ενέργεια

Στον ενεργειακό τομέα, η ΕΕ παρατείνει έως τις 15 Ιουλίου 2027 την αναστολή της αυτόματης αναπροσαρμογής του πλαφόν στην τιμή του ρωσικού πετρελαίου στα 41,10 δολάρια το βαρέλι, επικαλούμενη τις έκτακτες συνθήκες στις διεθνείς αγορές μετά το κλείσιμο των Στενών του Ορμούζ. Ενισχύονται τα μέτρα κατά του λεγόμενου «σκιώδους στόλου» της Ρωσίας, με την προσθήκη 41 ακόμη δεξαμενόπλοιων στον κατάλογο κυρώσεων – ανεβάζοντας τον συνολικό αριθμό στα 673 πλοία – καθώς και την επιβολή κυρώσεων σε οκτώ εταιρείες και ένα φυσικό πρόσωπο που συμμετέχουν στη λειτουργία του. Στο στόχαστρο τίθενται επίσης 18 εταιρείες και ένα φυσικό πρόσωπο που δραστηριοποιούνται στον πετρελαϊκό τομέα, συμπεριλαμβανομένων τριών ρωσικών διυλιστηρίων, ενός μεγάλου διυλιστηρίου της Λευκορωσίας και εταιρειών εμπορίας πετρελαίου που κατηγορούνται για παράκαμψη των ευρωπαϊκών κυρώσεων. Το πακέτο προβλέπει ακόμη τη δυνατότητα απαγόρευσης συναλλαγών με διυλιστήρια σε τρίτες χώρες που επεξεργάζονται ρωσικό αργό πετρέλαιο.

Υγροποιημένο Φυσικό Αέριο (LNG)

Όσον αφορά το υγροποιημένο φυσικό αέριο (LNG), το Συμβούλιο εισάγει υποχρέωση γνωστοποίησης κάθε πώλησης δεξαμενόπλοιου μεταφοράς LNG από ευρωπαϊκές εταιρείες, ανοίγοντας τον δρόμο για την επιβολή αυστηρότερων περιορισμών ή ακόμη και απαγόρευσης πώλησης τέτοιων πλοίων σε ρωσικά φυσικά ή νομικά πρόσωπα. Θεσπίζονται νέες συμβατικές υποχρεώσεις για τους Ευρωπαίους πωλητές, προκειμένου να αποτραπεί η μεταπώληση των πλοίων στη Ρωσία ή η χρήση τους για λογαριασμό της. Στόχος είναι να εμποδιστεί η δημιουργία ενός «σκιώδους στόλου LNG», ανάλογου με εκείνον που χρησιμοποιεί ήδη η Ρωσία για τις εξαγωγές πετρελαίου.

Ενώ οι «27» συμφώνησαν σε μεταβατική εξαίρεση ενός έτους που επιτρέπει σε ευρωπαϊκές εταιρείες, συμπεριλαμβανομένων ελληνικών ναυτιλιακών, να συνεχίσουν τη μεταφορά ρωσικού LNG προς τρίτες χώρες υπό αυστηρές προϋποθέσεις. Η εξαίρεση αφορά συμβάσεις που είχαν συναφθεί πριν από την ρωσική εισβολή στην Ουκρανία (24 Φεβρουαρίου 2022) και οι μεταφερόμενες ποσότητες δεν μπορούν να υπερβαίνουν τα επίπεδα του 2025. Η εξαίρεση θα επανεξετάζεται ετησίως.

Πετρέλαιο και Διυλιστήρια

Στο στόχαστρο τίθενται ο ρωσικός πετρελαϊκός τομέας και διυλιστήρια στη Ρωσία και τη Λευκορωσία, ενώ δημιουργείται νομική βάση για απαγόρευση συναλλαγών με διυλιστήρια σε τρίτες χώρες που επεξεργάζονται ρωσικό αργό πετρέλαιο. Κυρώσεις επιβάλλονται επίσης σε εταιρείες εμπορίας πετρελαίου που κατηγορούνται για καταστρατήγηση των ευρωπαϊκών περιορισμών.

Πολεμική Βιομηχανία

Το Συμβούλιο επιβάλλει κυρώσεις σε 56 νέα φυσικά και νομικά πρόσωπα που συνδέονται με το ρωσικό στρατιωτικοβιομηχανικό σύμπλεγμα. Εξ αυτών, 37 σχετίζονται άμεσα με την παραγωγή και την εφοδιαστική αλυσίδα μη επανδρωμένων αεροσκαφών μεγάλου βεληνεκούς. Επιπλέον, 51 εταιρείες προστίθενται στον κατάλογο όσων υπόκεινται σε αυστηρότερους περιορισμούς στις εξαγωγές προϊόντων διπλής χρήσης και προηγμένων τεχνολογιών. Μεταξύ αυτών περιλαμβάνονται εταιρείες από την Κίνα (και το Χονγκ Κονγκ), την Ινδία, το Καζακστάν, το Κιργιστάν, την Τουρκία και τα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα, οι οποίες κατηγορούνται για διευκόλυνση της παράκαμψης ευρωπαϊκών περιορισμών.

Εμπόριο

Η ΕΕ επεκτείνει τις απαγορεύσεις εξαγωγών προς τη Ρωσία, προσθέτοντας πρώτες ύλες και τεχνολογίες που χρησιμοποιούνται στην αμυντική βιομηχανία, όπως σκόνες νικελίου και βηρυλλίου, ειδικά κράματα μετάλλων, υλικά για κινητήρες αεροσκαφών, καθώς και εξοπλισμό και συστήματα που χρησιμοποιούνται σε μη επανδρωμένα αεροσκάφη και πυραύλους. Επιβάλλονται νέοι περιορισμοί στις εισαγωγές προϊόντων που αποφέρουν σημαντικά έσοδα στη Ρωσία (άνω των 60 εκατ. ευρώ), όπως μεταλλεύματα χαλκού, νικελίου και μολύβδου, ψευδάργυρος, οξείδια χρωμίου, γυάλινα είδη, τεχνητά μαργαριτάρια και ανταλλακτικά αυτοκινήτων. Το πακέτο επεκτείνει αντίστοιχα εμπορικά μέτρα και στη Λευκορωσία, ευθυγραμμίζοντας το καθεστώς κυρώσεων με εκείνο της Ρωσίας.

Θεωρήσεις Εισόδου (Visa)

Για πρώτη φορά, το Συμβούλιο δημιουργεί τη νομική βάση για την επιβολή γενικής απαγόρευσης χορήγησης θεωρήσεων εισόδου (βίζας) στην ΕΕ σε στρατιώτες και πρώην στρατιώτες των ρωσικών ενόπλων δυνάμεων, καθώς και σε μέλη άλλων ένοπλων ομάδων που συμμετείχαν στον πόλεμο κατά της Ουκρανίας. Η απαγόρευση δεν τίθεται άμεσα σε ισχύ, καθώς η ημερομηνία εφαρμογής της θα αποφασιστεί σε μεταγενέστερο στάδιο.

Προπαγάνδα

Κυρώσεις επιβάλλονται σε οκτώ πρόσωπα που κατηγορούνται για συμμετοχή στη διάδοση της ρωσικής πολεμικής προπαγάνδας και την προώθηση παραπλανητικών αφηγημάτων για τον πόλεμο στην Ουκρανία.

Εγκλήματα Πολέμου

Στον κατάλογο κυρώσεων προστίθεται Ρώσος υποστράτηγος, ο οποίος κατηγορείται για βασανιστήρια, εκτελέσεις και κακοποίηση σορών Ουκρανών στρατιωτών και αιχμαλώτων πολέμου.

Λοιπά Μέτρα

Το πακέτο ενισχύει τη νομική προστασία ευρωπαϊκών επιχειρήσεων έναντι αποφάσεων ρωσικών δικαστηρίων που συνδέονται με την εφαρμογή των ευρωπαϊκών κυρώσεων, επιτρέποντας στα κράτη-μέλη και στα δικαστήρια της ΕΕ να μην αναγνωρίζουν ή να μην εκτελούν τις σχετικές αποφάσεις.

Επισημαίνεται ότι το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο της 18ης Ιουνίου είχε καλέσει στην «ταχεία έγκριση του 21ου πακέτου κυρώσεων», επαναλαμβάνοντας ότι η ΕΕ θα συνεχίσει να αυξάνει την πίεση προς τη Ρωσία, περιορίζοντας τα έσοδα από την ενέργεια, τη λειτουργία του «σκιώδους στόλου» και τη δυνατότητα χρηματοδότησης της πολεμικής της οικονομίας. Παράλληλα, είχε επαναβεβαιώσει τη συνέχιση της πολιτικής, οικονομικής, στρατιωτικής και ανθρωπιστικής στήριξης προς την Ουκρανία.