Εξωδικαστική Επίλυση για Ακίνητα Άγνωστου Ιδιοκτήτη: Νέα Πρωτοβουλία του Υπουργείου Δικαιοσύνης για Έκτακτη Χρησικτησία
Λύση εκτός δικαστηρίου με κτηματολογική διαμεσολάβηση για τα ακίνητα με τον χαρακτηρισμό αγνώστου ιδιοκτήτη όπου οι πολίτες προβάλουν δικαιώματα από έκτακτη χρησικτησία, φέρνει νομοθετική πρωτοβουλία του Υπουργείου Δικαιοσύνης. Σύμφωνα με τα στοιχεία, στο 72% της κτηματογράφησης 3,45 εκατομμύρια ακίνητα, σχεδόν το 9% είναι αγνώστου ιδιοκτήτη. Πρόσφατα, με το ν.5197/2025, δόθηκε η δυνατότητα να διορθωθούν οι
Μια εξωδικαστική λύση, μέσω της κτηματολογικής διαμεσολάβησης, ετοιμάζεται να φέρει το Υπουργείο Δικαιοσύνης για τα ακίνητα που έχουν τον χαρακτηρισμό «αγνώστου ιδιοκτήτη», ειδικά στις περιπτώσεις όπου οι πολίτες προβάλλουν δικαιώματα λόγω έκτακτης χρησικτησίας.
Σύμφωνα με τα διαθέσιμα στοιχεία, από την κτηματογράφηση, η οποία καλύπτει το 72% της χώρας, έχουν καταγραφεί 3,45 εκατομμύρια ακίνητα, εκ των οποίων περίπου το 9% ανήκει στην κατηγορία του αγνώστου ιδιοκτήτη.
Πρόσφατα, με τον νόμο 5197/2025, δόθηκε η δυνατότητα διόρθωσης των εγγραφών για ακίνητα αγνώστου ιδιοκτήτη μέσω κτηματολογικής διαμεσολάβησης. Με τη νέα νομοθετική πρωτοβουλία, όπως αναφέρεται σε δελτίο Τύπου του Υπουργείου, διευρύνεται το πεδίο εφαρμογής της κτηματολογικής διαμεσολάβησης, ώστε να περιλαμβάνει και τις περιπτώσεις όπου προβάλλεται δικαίωμα κυριότητας βάσει έκτακτης χρησικτησίας.
Μέχρι τώρα, ακόμα και αν το Δημόσιο, οι Οργανισμοί Τοπικής Αυτοδιοίκησης (ΟΤΑ) και τα Νομικά Πρόσωπα Δημοσίου Δικαίου (ΝΠΔΔ) δεν προέβαλλαν δικαιώματα, ο πολίτης υποχρεούνταν να υποβάλει αίτηση στο δικαστήριο, ακολουθώντας μια δαπανηρή και χρονοβόρα διαδικασία για να κατοχυρώσει την ιδιοκτησία του. Συχνά, μάλιστα, χρειαζόταν να προσφύγει δύο φορές στο δικαστήριο.
Οι Ευνοϊκές Αλλαγές για τους Πολίτες
Σύμφωνα με το Υπουργείο, η νέα νομοθετική πρωτοβουλία της Ειδικής Γραμματείας Εναλλακτικής Επίλυσης Διαφορών επιφέρει τις ακόλουθες ευνοϊκές αλλαγές για τους πολίτες:
- Πραγματική δημοσιότητα μέσω καταχώρησης στο Κτηματολόγιο του Φύλλου Βασικών Στοιχείων, παρέχοντας δεδομένα και τη δυνατότητα ενημέρωσης ή παρέμβασης από τρίτους.
- Διενέργεια Κτηματολογικής Διαμεσολάβησης από ειδικό μητρώο.
- Σε περίπτωση επιτυχίας, το πρακτικό διαμεσολάβησης θα ενσωματώνει:
- Από το Δημόσιο, ΟΤΑ και ΝΠΔΔ, έγγραφο περί μη προβολής δικαιωμάτων.
- Από τον ιδιώτη, τουλάχιστον δύο (2) ένορκες βεβαιώσεις και το έντυπο Ε9 για την επίμαχη ιδιοκτησία, που να καλύπτει τουλάχιστον δέκα (10) έτη πριν από τη διενέργεια της υποχρεωτικής συνεδρίας κτηματολογικής διαμεσολάβησης.
Επιπλέον, μπορεί να προσκομισθούν τα ακόλουθα έγγραφα:
- α) αποδείξεις παροχής ηλεκτρικού ρεύματος, τηλεφωνίας και ύδρευσης στο όνομα του φερόμενου ως ενάγοντος,
- β) μισθωτήρια συμβόλαια στα οποία ο τελευταίος εμφανίζεται ως εκμισθωτής ή αποδείξεις είσπραξης μισθωμάτων,
- γ) δηλώσεις ενώπιον δημόσιων ή φορολογικών αρχών,
- δ) οικοδομική άδεια,
- ε) τοπογραφικά διαγράμματα βεβαίας χρονολογίας, ιδίως ως προσαρτώμενα σε τίτλους ιδιοκτησίας, συμβολαιογραφικές πράξεις, οικοδομικές άδειες, και
- στ) ιδιωτικό συμφωνητικό πώλησης ή διανομής, το οποίο να έχει συνταχθεί τουλάχιστον είκοσι (20) έτη πριν από την προσφυγή στη διαδικασία της διαμεσολάβησης και να φέρει βεβαία χρονολογία.
Όπως επισημαίνει το Υπουργείο, με τη ρύθμιση του άρθρου 61 του υπό επεξεργασία νομοσχεδίου, που εξετάζεται στην αρμόδια επιτροπή της Βουλής, επιλύονται διαχρονικά προβλήματα με άμεσο και εξωδικαστικό τρόπο. Ο στόχος είναι η απόλυτη προστασία των δικαιωμάτων κάθε πολίτη, ενισχύοντας παράλληλα την απρόσκοπτη λειτουργία της οικονομίας μέσω της αξιοποίησης χιλιάδων ακινήτων.
