Great Sea Interconnector: Η Γαλλία δίνει το «πράσινο φως» στο έργο των 1,9 δισ. ευρώ – Τι σηματοδοτεί η είσοδος της Meridiam

Ισχυρή ώθηση αναμένεται να λάβει η ηλεκτρική διασύνδεση Ελλάδας – Κύπρου, με την είσοδο της Meridiam στον Great Sea Interconnector (GSI). Η συμφωνία αυτή, που υπέγραψε σήμερα στις 16:30 στο Μέγαρο Μαξίμου, παρουσία του πρωθυπουργού Κυριάκου Μητσοτάκη, έχει σημαντικό οικονομικό και γεωπολιτικό αντίκτυπο, εγκαινιάζοντας ένα νέο κεφάλαιο για ένα από τα μεγαλύτερα και πιο σύνθετα ενεργειακά έργα της Ανατολικής Μεσογείου.

Η σημασία της κίνησης αυτής υπερβαίνει κατά πολύ την απλή προσθήκη ενός ακόμη επενδυτή. Η Meridiam, προσφέροντας όχι μόνο κεφάλαια αλλά και πολύτιμη εμπειρία σε διεθνείς υποδομές, ενισχύει αισθητά το γαλλικό ενδιαφέρον για τον GSI. Το ενδιαφέρον αυτό ενισχύεται περαιτέρω από τον κομβικό ρόλο που ήδη κατέχει η επίσης γαλλική εταιρεία Nexans στο έργο.

Παράλληλα, οι ΑΔΜΗΕ, Great Sea Interconnector και Nexans προχώρησαν στην υπογραφή μιας τριμερούς συμφωνίας για την εκτέλεση των θαλάσσιων ερευνών βυθού. Αυτό αποτελεί ένα από τα πλέον κρίσιμα –και γεωπολιτικά ευαίσθητα– στάδια του έργου, ανοίγοντας ουσιαστικά τον δρόμο για την υλοποίησή του.

Ο λογαριασμός των 1,9 δισ. ευρώ

Το οικονομικό σκέλος της συμφωνίας με τη Meridiam είναι ιδιαίτερα σημαντικό. Το συνολικό κόστος της διασύνδεσης Κρήτης – Κύπρου εκτιμάται στα 1,9 δισ. ευρώ. Από αυτά, τα 657 εκατ. ευρώ έχουν εξασφαλιστεί μέσω ευρωπαϊκής επιχορήγησης από το Connecting Europe Facility (CEF), ποσό που αντιστοιχεί περίπου στο 35% του συνολικού προϋπολογισμού.

Οι υπόλοιπες χρηματοδοτικές ανάγκες του έργου, που ανέρχονται σε περίπου 1,24 δισ. ευρώ, θα καλυφθούν από ίδια κεφάλαια, δανεισμό και το ρυθμιζόμενο μοντέλο ανάκτησης του κόστους.

Σύμφωνα με το πλαίσιο που έχουν καθορίσει οι ρυθμιστικές αρχές, το κόστος της διασύνδεσης κατανέμεται κατά 63% στην Κύπρο και κατά 37% στην Ελλάδα, αναλογικά με τα εκτιμώμενα οφέλη για κάθε χώρα.

Η Κύπρος έχει επίσης εγκρίνει την ανάκτηση 125 εκατ. ευρώ κατά την περίοδο κατασκευής, ποσό που αντιστοιχεί σε 25 εκατ. ευρώ ετησίως για πέντε χρόνια.

Ένα σημαντικό στοιχείο του οικονομικού μοντέλου είναι η απόδοση των απασχολούμενων κεφαλαίων. Για την κυπριακή πλευρά, έχει εγκριθεί premium 3,7% στο WACC για 17 χρόνια, με το συνολικό ποσοστό να ανέρχεται στο 8,3%. Πρόκειται για ρυθμιζόμενη απόδοση κεφαλαίου και όχι για εγγυημένο κέρδος.

Το ακριβές ύψος της επένδυσης της Meridiam δεν έχει ακόμη δημοσιοποιηθεί, αποτελώντας ένα από τα βασικά στοιχεία που αναμένονται να αποσαφηνιστούν από τη νέα συμφωνία.

Γιατί έχει σημασία η Meridiam

Η Meridiam διαθέτει σημαντική εμπειρία στον τομέα των υποδομών. Ο γαλλικός όμιλος εξειδικεύεται στις μακροπρόθεσμες επενδύσεις και συμμετέχει ήδη σε μεγάλα ενεργειακά έργα στην Ευρώπη. Ένα χαρακτηριστικό παράδειγμα είναι το NeuConnect, η πρώτη απευθείας ηλεκτρική διασύνδεση μεταξύ Μεγάλης Βρετανίας και Γερμανίας. Το έργο, στο οποίο η Meridiam είναι βασικός επενδυτής, έχει προϋπολογισμό περίπου 2,8 δισ. ευρώ.

Οι επαφές με τον ΑΔΜΗΕ για τον GSI είχαν ξεκινήσει νωρίτερα. Τον Ιούνιο του 2024 υπεγράφη Μνημόνιο Κατανόησης, ενώ τον Δεκέμβριο του ίδιου έτους υπήρξαν πληροφορίες για συμφωνία βάσει της οποίας η Meridiam θα αποκτούσε το 49,9% και ο ΑΔΜΗΕ θα διατηρούσε το 50,1%.

Η σημερινή συμφωνία αποτελεί την κατάληξη μιας μακράς διαδικασίας διαπραγματεύσεων και, κυρίως, εξασφαλίζει στον GSI έναν ισχυρό διεθνή επενδυτή υποδομών, σε μία περίοδο που η χρηματοδότηση και η οικονομική βιωσιμότητα του έργου είχαν τεθεί επανειλημμένα υπό αμφισβήτηση.

Το καλώδιο των 1,43 δισ. ευρώ της Nexans

Η Nexans αποτελεί τη δεύτερη σημαντική γαλλική παρουσία στον Great Sea Interconnector. Η εταιρεία έχει αναλάβει το μεγαλύτερο κατασκευαστικό συμβόλαιο του έργου, ύψους 1,43 δισ. ευρώ, για το σύστημα των υποθαλάσσιων καλωδίων που θα συνδέσουν την Κρήτη με την Κύπρο. Το καλώδιο υψηλής τάσης συνεχούς ρεύματος (HVDC) θα έχει αρχική μεταφορική ικανότητα 1.000 MW, με δυνατότητα αύξησης στα 2.000 MW.

Το υποθαλάσσιο τμήμα Κρήτης – Κύπρου θα έχει μήκος σχεδόν 900 χιλιόμετρα, με πόντιση σε ορισμένα σημεία σε βάθη άνω των 3.000 μέτρων.

Με την ολοκλήρωσή του, ο GSI θα συνδέσει την Κύπρο με το ευρωπαϊκό ηλεκτρικό σύστημα, τερματίζοντας την ενεργειακή απομόνωση του τελευταίου κράτους-μέλους της Ε.Ε. που παραμένει χωρίς ηλεκτρική διασύνδεση με την υπόλοιπη Ευρώπη. Σε μεταγενέστερη φάση, προβλέπεται η επέκταση του έργου προς το Ισραήλ.

Από τη χρηματοδότηση στη γεωπολιτική

Η είσοδος της Meridiam αποκτά ιδιαίτερη σημασία και πέραν των οικονομικών μεγεθών. Η παρουσία δύο γαλλικών εταιρειών, με διαφορετικούς αλλά κεντρικούς ρόλους –η Meridiam στο επενδυτικό σκέλος και η Nexans στο κατασκευαστικό– τοποθετεί τη Γαλλία στον πυρήνα μιας στρατηγικής ενεργειακής υποδομής στην Ανατολική Μεσόγειο.

Αυτή η εξέλιξη ενισχύει το γαλλικό αποτύπωμα στην περιοχή, το οποίο, πέραν της αμυντικής συνεργασίας με Ελλάδα και Κύπρο, αποκτά πλέον ισχυρότερη οικονομική και ενεργειακή διάσταση.

Το επόμενο crash test στη θάλασσα

Η τριμερής συμφωνία ΑΔΜΗΕ – GSI – Nexans για τις έρευνες βυθού φέρνει στο προσκήνιο το πιο δύσκολο στάδιο του έργου. Οι έρευνες είναι απαραίτητες για την οριστικοποίηση της όδευσης του καλωδίου.

Η επέκτασή τους σε διεθνή ύδατα έχει στο παρελθόν προκαλέσει αντιδράσεις από την Τουρκία, λόγω των διαφορετικών θέσεων Αθήνας και Άγκυρας για τις θαλάσσιες ζώνες στην Ανατολική Μεσόγειο.

Εδώ βρίσκεται και το πραγματικό crash test για τον Great Sea Interconnector. Η νέα συμφωνία ενισχύει τη χρηματοδοτική και επιχειρηματική βάση του έργου, χωρίς όμως να αναιρεί τους γεωπολιτικούς κινδύνους.

Στην επόμενη φάση των ερευνών, το καλώδιο δεν θα αποτελεί απλώς ένα ελληνοκυπριακό project ευρωπαϊκού ενδιαφέροντος. Θα συνδέεται πλέον άμεσα με ισχυρά γαλλικά οικονομικά συμφέροντα, προσθέτοντας μια νέα παράμετρο στις ισορροπίες γύρω από ένα έργο που καλείται να περάσει από τις συμφωνίες και τη χρηματοδότηση στην πραγματική δοκιμασία επί του πεδίου. moneyreview.gr Διαβάστε επίσης: Κομισιόν για GSI: «Θα κάνουμε ό,τι είναι δυνατόν για να προχωρήσει το έργο» Ενέργεια και άμυνα στο επίκεντρο της τριμερούς το 2026