Κώστας Κατσαφάδος: Το συνολικό σχέδιο για τον Έβρο αγγίζει τα 3 δισ. ευρώ – Αποσαφηνίσεις για τις νέες χρηματοδοτήσεις

Το σχέδιο ανασυγκρότησης του Έβρου έχει διευρυνθεί και ενισχυθεί με νέα χρηματοδοτικά εργαλεία, αυξάνοντας το συνολικό αναπτυξιακό του αποτύπωμα. Αυτή τη δήλωση έκανε ο υφυπουργός Κλιματικής Κρίσης και Πολιτικής Προστασίας, Κώστας Κατσαφάδος, ο οποίος είναι και πρόεδρος της Επιτροπής Ανασυγκρότησης του Έβρου, αντιμετωπίζοντας πρόσφατα δημοσιεύματα.

Όλες οι δράσεις του Τοπικού Σχεδίου Ανάπτυξης, προϋπολογισμού περίπου 3 δισεκατομμυρίων ευρώ, υλοποιούνται στην περιοχή. Ιδιαίτερη σημασία έχει η συνεργασία και η συναίνεση της αυτοδιοίκησης και των τοπικών κοινωνιών, οι οποίες αναγνωρίζουν τον συνολικό σχεδιασμό και την προσήλωση στην υλοποίησή του. Αυτό επιβεβαιώνεται από τις δηλώσεις της Περιφερειακής Αρχής, δημάρχων της περιοχής και φορέων του Έβρου.

«Η συζήτηση που έχει προκύψει τις τελευταίες ημέρες δημιουργεί την εντύπωση ότι ο αρχικός σχεδιασμός εγκαταλείπεται ή αντικαθίσταται. Αυτό δεν ανταποκρίνεται στην πραγματικότητα», διευκρίνισε ο υφυπουργός.

Η Επιτροπή Ανασυγκρότησης συνεχίζει απρόσκοπτα το έργο της, με τη συμμετοχή όλων των εμπλεκόμενων θεσμικών και παραγωγικών φορέων. «Το σχέδιο αποτελεί ένα συνολικό και πολυεπίπεδο πλαίσιο, όπου κάθε φορέας έχει συγκεκριμένο ρόλο και ευθύνη και υλοποιεί το τμήμα του σχεδιασμού που του αναλογεί». «Δεν πρόκειται για δομή στην οποία ένας φορέας υποκαθιστά ή αποκλείει κάποιον άλλο. Η λογική της είναι η συνεργασία, ο συντονισμός και η παράλληλη υλοποίηση επιμέρους δράσεων. Το κυβερνητικό σχέδιο για τον Έβρο αποτελεί μια συστηματική, ρεαλιστική προσπάθεια με ορατό χρονοδιάγραμμα προς τους πολίτες και όχι ένα ευχολόγιο στα χαρτιά», τονίζεται.

Το Σχέδιο Ανασυγκρότησης και Ανάπτυξης του Έβρου παρουσιάστηκε στην Ορεστιάδα στις 3 Οκτωβρίου 2024, παρουσία του πρωθυπουργού, ως το πρώτο Τοπικό Σχέδιο Ανάπτυξης της Εθνικής Στρατηγικής για την Περιφερειακή και Τοπική Ανάπτυξη, με προϋπολογισμό άνω των 2,83 δισεκατομμυρίων ευρώ, το οποίο υλοποιείται στο σύνολό του.

Τα χρηματοδοτικά εργαλεία

Σήμερα, με τη διεύρυνση των χρηματοδοτικών εργαλείων, το συνολικό αναπτυξιακό αποτύπωμα για τον Έβρο (2021-2030) διαμορφώνεται σε άνω των 2,96 δισεκατομμυρίων ευρώ, και συγκεκριμένα:

• 2,5 δισ. ευρώ για το Τοπικό Σχέδιο Ανάπτυξης Έβρου – έργα και ενισχύσεις ολοκληρωμένα και σε εξέλιξη από την κυβέρνηση.
• 309 εκατ. ευρώ για το πρόγραμμα έργων και μελετών της Ολοκληρωμένης Χωρικής Επένδυσης (ΟΧΕ) «ΕΒΡΟΣ-ΜΕΤΑ», της Περιφέρειας Ανατολικής Μακεδονίας και Θράκης, διευρυμένο από τον αρχικό σχεδιασμό βάσης των 180 εκατ. ευρώ και με ενίσχυση των πόρων του από την κυβέρνηση.
• 90 εκατ. ευρώ για το Σχέδιο Στήριξης και Αποκατάστασης – Κρατική και Πρώτη Αρωγή, «Νέο Δάσος», «Evros Pass» και άλλες δράσεις.
• 60 εκατ. ευρώ για τα ειδικά μέτρα πολιτικής σε στέγη, οικογένεια, εργασία και εκπαίδευση – σε πλήρη υλοποίηση.

Επιπλέον, όπως διευκρινίζεται:

«Το σχέδιο δομείται σε τρεις διακριτούς άξονες που χρηματοδοτούνται από διαφορετικά εργαλεία: τα μεγάλα έργα υποδομής (σιδηρόδρομος, λιμάνι, φυσικό αέριο, υποδομές ΔΠΘ, οδικοί άξονες, με πόρους CEF, ΕΣΠΑ, Ταμείου Ανάκαμψης, ΣΔΙΤ και ΠΔΕ), το πρόγραμμα “ΕΒΡΟΣ-ΜΕΤΑ” και τα μέτρα πολιτικής. Καμία σύγκριση μεταξύ του συνολικού ύψους του σχεδίου και του προϋπολογισμού ενός μεμονωμένου εργαλείου δεν είναι μεθοδολογικά έγκυρη».

Το κρίσιμο στοιχείο που παραλείπεται στα δημοσιεύματα είναι ότι η Ολοκληρωμένη Χωρική Επένδυση “ΕΒΡΟΣ-ΜΕΤΑ” δεν είναι το υπόλειμμα ενός μεγαλύτερου σχεδίου. Είναι ο δεύτερος άξονας του σχεδιασμού και ο προϋπολογισμός του έχει ενισχυθεί σημαντικά σε σχέση με την αρχική πρόβλεψη, ενώ στην ΟΧΕ δεν μπορούν να ενταχθούν έργα, τα οποία αφορούν την κεντρική κυβέρνηση και ήδη υλοποιούνται.

Ο προϋπολογισμός αυξήθηκε από 180 εκατ. ευρώ σε 309 εκατ. ευρώ – αύξηση 129 εκατ. ευρώ, δηλαδή άνω του 70%. Σε αυτά συμπεριλαμβάνονται επιπλέον 30 εκατ. ευρώ που ανακοίνωσε και ο πρωθυπουργός Κυριάκος Μητσοτάκης ύστερα από επίσκεψή του στην περιοχή για την υλοποίηση κυρίως αντιπλημμυρικών έργων μέσω της ΟΧΕ. Η ΟΧΕ καλύπτει το σύνολο των Δήμων Σουφλίου, Διδυμοτείχου και Ορεστιάδας, καθώς και τον Δήμο Αλεξανδρούπολης πλην του αστικού ιστού, και περιλαμβάνει οδικές υποδομές, αρδευτικά και αντιπλημμυρικά έργα, έργα οδικής ασφάλειας, κοινωνικές υποδομές και δύο προγράμματα ενίσχυσης υφιστάμενων επιχειρήσεων ύψους 6 εκατ. ευρώ.

Η πρόσκληση έχει δημοσιευθεί από τον περιφερειάρχη Ανατολικής Μακεδονίας και Θράκης, θεσμικά αρμόδιο φορέα διαχείρισης, ο οποίος έχει παρουσιάσει στην Επιτροπή τα κριτήρια ένταξης: ετοιμότητα ωρίμανσης, επιλεξιμότητα και δυνατότητα άμεσης υλοποίησης. «Κανένα έργο δεν απορρίφθηκε συλλήβδην».

«Η ΟΧΕ δεν υποκαθιστά τον μακροπρόθεσμο σχεδιασμό ούτε ακυρώνει τις προτάσεις του Σωματείου “Διάζωμα”, η συμβολή του οποίου αναγνωρίζεται και παραμένει ενεργή. Λειτουργεί συμπληρωματικά, ώστε κρίσιμα έργα να περάσουν άμεσα από τον σχεδιασμό στην πράξη. Η διαφορά ανάμεσα στο συνολικό ύψος ενός μακροπρόθεσμου master plan και στον προϋπολογισμό μιας συγκεκριμένης χρηματοδοτικής δράσης δεν σημαίνει ότι το ένα αντικαθιστά το άλλο. Η επιλογή αυτή δεν αποτελεί αποκλεισμό ούτε ακύρωση έργων ή προτάσεων του Διαζώματος», όπως υπογραμμίζεται.

Ο σιδηρόδρομος δεν εξαιρέθηκε από κανένα σχέδιο

Η αναβάθμιση της σιδηροδρομικής γραμμής Αλεξανδρούπολη – Ορμένιο ανήκει στον άξονα των μεγάλων υποδομών και δεν χρηματοδοτήθηκε ποτέ μέσω της ΟΧΕ, αλλά χρηματοδοτείται απευθείας από ευρωπαϊκούς πόρους, μέσω του Connecting Europe Facility (CEF), με προϋπολογισμό 892,8 εκατ. ευρώ. Βρίσκεται σε ενεργή διαγωνιστική διαδικασία μέσω Ανταγωνιστικού Διαλόγου, με ανάδειξη αναδόχου έως το τέλος του 2026.

Ο προϋπολογισμός του σιδηροδρομικού έργου -892,8 εκατ. ευρώ – είναι σχεδόν τριπλάσιος από το σύνολο της ΟΧΕ. Το γεγονός ότι δεν εμπεριέχεται στα 309 εκατ. ευρώ δεν σημαίνει εξαίρεσή του· σημαίνει ότι χρηματοδοτείται από διαφορετικό, μεγαλύτερο και εξασφαλισμένο ευρωπαϊκό εργαλείο, διευκρινίζει το Υπουργείο.

Βασικά έργα σε τροχιά υλοποίησης

Σε όλο τον Νομό Έβρου εξελίσσονται εμβληματικά έργα με συγκεκριμένους πόρους και χρονοδιαγράμματα, που περιλαμβάνονται στο σχέδιο ανάπτυξης της περιοχής ύψους περίπου 3 δισ. ευρώ, σημειώνουν πηγές του Υπουργείου και συγκεκριμένα τα εξής:

Μεγάλα Έργα Υποδομής (1ος Πυλώνας):

• FSRU Αλεξανδρούπολης (226,7 εκατ. €): Ολοκληρώθηκε τον Αύγουστο 2024.
• Τεχνητό Εμπόδιο Έβρου (181,7 εκατ. €): Ολοκληρώθηκε το αρχικό (166,7 εκατ. €) και εκτελείται η επέκτασή του (15 εκατ. €).
• Φοιτητικές Εστίες & Υποδομές ΔΠΘ (133,1 εκατ. € μέσω ΣΔΙΤ): Ορίστηκε ανάδοχος.
• Ανατολική Περιφερειακή Οδός Αλεξανδρούπολης (36 εκατ. €): Πρόοδος εργασιών άνω του 85%.
• Λιμένας Αλεξανδρούπολης (17,8 εκατ. €): Αποκατάσταση βαθών και οδική σύνδεση.
• Οδικός Σταθμός Κήπων (13,2 εκατ. €) & Παράκαμψη Προβατώνα (11,6 εκατ. €).
• Δίκτυα Φυσικού Αερίου (18,3 εκατ. €): Σε Αλεξανδρούπολη και Ορεστιάδα.

Παιδεία, Υγεία & Πολιτισμός:

• Κτηνιατρική Σχολή Ορεστιάδας: Δημοσιεύεται το Προεδρικό Διάταγμα έναρξη λειτουργίας Σεπτέμβριος 2027.
• Νέα Μεταπτυχιακά ΔΠΘ: Το 1ο εγκρίθηκε από την ΕΘΑΑΕ (έναρξη Σεπτέμβριο) και το 2ο («Κλίμα») με 50% φυσική παρουσία στο Σουφλί.
• Νέο Τμήμα Τεχνολογίας Τροφίμων στο Σουφλί & Μουσικό Γυμνάσιο Ορεστιάδας (2026-2027).
• Υγεία: Αναβαθμίσεις σε ΠΓΝ Αλεξανδρούπολης (12,7 εκατ. €), ΓΝ Διδυμοτείχου (2,7 εκατ. €), ΚΥ Ορεστιάδας, Δικαίων & Σουφλίου (6,4 εκατ. €) και λειτουργία Κινητών Ομάδων Υγείας (ΚΟΜΥ).
• Πολιτισμός: Αποκατάσταση Τεμένους Βαγιαζήτ (11,5 εκατ. €) και Ταφικού Τύμβου Μικρής Δοξιπάρας – Ζώνης (15,2 εκατ. €).

Στοχευμένα μέτρα κοινωνικής συνοχής, εργασίας και δημογραφικής ενίσχυσης

• Δημογραφικό κίνητρο: Πρόγραμμα επανακατοίκησης με οικονομική ενίσχυση έως 10.000 ευρώ, συν 1.000 ευρώ ανά παιδί, για 1.000 ωφελούμενους που εγκαθίστανται στους Δήμους Σουφλίου, Διδυμοτείχου και Ορεστιάδας, χωρίς εισοδηματικά κριτήρια. Ξεκίνησε πιλοτικά από τον Βόρειο Έβρο και επεκτείνεται σε οκτώ επιπλέον περιφερειακές ενότητες.
• Ενίσχυση απασχόλησης: Ειδικά προγράμματα ΔΥΠΑ άνω των 40 εκατ. ευρώ – 600 θέσεις εργασίας σε επιχειρήσεις (15 εκατ. ευρώ, 755 αιτήσεις, πλήρης κάλυψη), 200 νέες επιχειρήσεις από ανέργους (2,96 εκατ. ευρώ, 216 αιτήσεις, πλήρης κάλυψη), 200 νέοι σε δράσεις περιβάλλοντος (1,7 εκατ. ευρώ) που καλυφθηκαν και νέο πρόγραμμα πρόσληψης 2.000 ανέργων στην Περιφέρεια (21 εκατ. ευρώ).
• Ελαφρύνσεις και κίνητρα: Τριετής απαλλαγή από τον ΕΝΦΙΑ στο Σουφλί από 01.01.2025 και πλέον σταθερή σε όλους τους μικρούς οικισμούς, προσαύξηση 40 μορίων για την εντοπιότητα και έξι επιπλέον ημέρες άδειας ετησίως για δημοσίους υπαλλήλους στους Δήμους Διδυμοτείχου, Ορεστιάδας, Σαμοθράκης και Σουφλίου, εξίσωση διτεκνίας με τριτεκνία στο πρόγραμμα «Σπίτι μου ΙΙ».
• Οικογένεια και πρόνοια: Πλήρης κάλυψη voucher για τα ΚΔΑΠ της περιοχής, επέκταση του Προσωπικού Βοηθού σε συνεργασία με την Περιφέρεια, ανακαίνιση παιδικών σταθμών και ΚΑΠΗ, επαναλειτουργία του παιδικού σταθμού Μεταξάδων μετά από δύο χρόνια.

Επομένως, το συνολικό σχέδιο δεν συρρικνώθηκε αλλά διευρύνθηκε, αναφέρει το Υπουργείο, προσθέτοντας ότι «από τα 2,83 δισ. ευρώ του Οκτωβρίου 2024 βρίσκεται άνω των 2,96 δισ. ευρώ σήμερα». Επιπλέον, «όλες οι δεσμεύσεις του Σχεδίου υλοποιούνται πλήρως ενώ έχουν συμπληρωθεί και με νέες δράσεις. Η επιτυχής υλοποίηση αναγνωρίζεται από τους εκπροσώπους της αυτοδιοίκησης και της τοπικής οικονομίας και κοινωνίας».

«Η ανασυγκρότηση του Έβρου δεν είναι ένα στατικό σχέδιο ούτε μια θεωρητική άσκηση. Είναι μια ζωντανή, δυναμική διαδικασία που προσαρμόζεται στις πραγματικές ανάγκες της τοπικής κοινωνίας, εξασφαλίζοντας πόρους, ταχύτητα και διαφάνεια. Η Κυβέρνηση απαντά στην παραπληροφόρηση με συγκεκριμένα έργα, μετρήσιμα αποτελέσματα και απόλυτη συνέπεια απέναντι στους ακρίτες μας. Ο Έβρος χρειάζεται έργα, όχι αντιπαραθέσεις. Χρειάζεται ταχύτητα, συντονισμό και αποτέλεσμα. Αυτό υπηρετεί η Επιτροπή Ανασυγκρότησης και σε αυτή την κατεύθυνση θα συνεχίσει να εργάζεται», τονίζεται από το Υπουργείο.