Η ρύθμιση των 72 δόσεων μετ’ εμποδίων: Πώς οι οφειλέτες προσεγγίζουν τη νέα ευκαιρία

Το οικονομικό επιτελείο εστιάζει στο τελευταίο τετράμηνο του έτους, καθώς η νέα ρύθμιση των 72 δόσεων για χρέη προς την εφορία και τα ασφαλιστικά ταμεία εισέρχεται στην κρισιμότερη φάση της. Η αρχική περίοδος εφαρμογής δεν σημείωσε μαζική προσέλευση οφειλετών, αν και τα μέχρι στιγμής στοιχεία δεν κρίνονται οριστικά για την τελική απήχηση του μέτρου.

Των Α. ΜΑΥΡΟΥΛΗ, Σ. ΣΤΑΥΡΟΠΙΕΡΡΑΚΟΥ – ΠΗΓΗ: Realnews

Σύμφωνα με στοιχεία της Realnews, έχουν υποβληθεί περίπου 22.500 αιτήσεις: 11.000 για οφειλές προς την εφορία και 11.500 για χρέη προς τα ασφαλιστικά ταμεία. Οι αριθμοί παραμένουν χαμηλοί σε σχέση με τη μεγάλη δεξαμενή των δυνητικών δικαιούχων και το ύψος των ληξιπρόθεσμων οφειλών σε φορολογική διοίκηση και ΚΕΑΟ.

Κυβερνητικά στελέχη εκτιμούν ότι μετά τις καλοκαιρινές διακοπές θα επιταχυνθούν οι ρυθμοί υποβολής αιτήσεων, με την πραγματική δυναμική της ρύθμισης να αποτυπώνεται από τον Σεπτέμβριο και να ξεκαθαρίζει όσο πλησιάζει η 31η Δεκεμβρίου 2026, ημερομηνία λήξης της προθεσμίας υπαγωγής.

Το πρόβλημα

Η μέχρι τώρα εικόνα αναδεικνύει δυσκολίες για τους οφειλέτες. Το βασικό «αγκάθι» είναι ότι οι 72 δόσεις αφορούν παλαιά χρέη έως το τέλος του 2023. Οι νεότερες οφειλές πρέπει να έχουν εξοφληθεί ή να έχουν τακτοποιηθεί ξεχωριστά μέσω της πάγιας ρύθμισης. Αυτό σημαίνει ότι για πολλούς οφειλέτες, η ένταξη απαιτεί τη δυνατότητα ταυτόχρονης εξυπηρέτησης πολλαπλών υποχρεώσεων, μαζί με τους τρέχοντες φόρους ή τις ασφαλιστικές εισφορές.

Το μεγάλο στοίχημα δεν περιορίζεται στον αριθμό των αιτήσεων, αλλά στο πόσοι θα καταφέρουν να μπουν και να παραμείνουν στη ρύθμιση, χωρίς να δημιουργήσουν νέα ληξιπρόθεσμα χρέη. Ιδιαίτερα στις ασφαλιστικές οφειλές, όπου περισσότερες από μία στις δύο ρυθμίσεις έχουν χαθεί στο παρελθόν, το στοίχημα αποκτά ακόμη μεγαλύτερη σημασία.

Μεγάλη η δεξαμενή

Οι 11.000 αιτήσεις για τη ρύθμιση οφειλών προς τη φορολογική διοίκηση σε έως 72 δόσεις θεωρούνται χαμηλές σε σχέση με τη δυνητική περίμετρο του μέτρου.

Περίπου 1,3 εκατ. φορολογούμενοι με ληξιπρόθεσμα χρέη ύψους 31,5 δισ. ευρώ θα μπορούσαν, υπό προϋποθέσεις, να αποτελέσουν τη δεξαμενή για τη ρύθμιση.

Το κύριο εμπόδιο είναι η περίμετρος των οφειλών που μπορούν να υπαχθούν. Η ρύθμιση αφορά οφειλές προς τη φορολογική διοίκηση που κατέστησαν ληξιπρόθεσμες έως τις 31 Δεκεμβρίου 2023, παρέμεναν αρρύθμιστες στις 21 Απριλίου 2026 και εξακολουθούν να είναι ανεξόφλητες κατά την υποβολή της αίτησης.

Οι νεότερες οφειλές δεν μπορούν να μεταφερθούν στις 72 δόσεις. Για να ενταχθεί ο φορολογούμενος, πρέπει προηγουμένως να έχει εξοφλήσει ή ρυθμίσει μέσω της πάγιας ρύθμισης τα χρέη που βεβαιώθηκαν από την 1η Ιανουαρίου 2024 και μετά.

Εδώ βρίσκεται η δυσκολία για νοικοκυριά και επιχειρήσεις: η δόση για το παλαιό χρέος πρέπει να καταβάλλεται παράλληλα με τη δόση της πάγιας ρύθμισης για νεότερες οφειλές και τις τρέχουσες υποχρεώσεις (φόρος εισοδήματος, ΕΝΦΙΑ, ΦΠΑ).

Ελάχιστη καταβολή

Το κόστος της ρύθμισης είναι ένας ακόμη παράγοντας. Η ελάχιστη μηνιαία δόση είναι 30 ευρώ, ενώ το επιτόκιο ανέρχεται στο 5,84%. Σε αντίθεση με παλαιότερα σχήματα (100 ή 120 δόσεις), δεν προβλέπεται διαγραφή προσαυξήσεων και προστίμων.

Η υπαγωγή γίνεται ηλεκτρονικά μέσω της ΑΑΔΕ και ενεργοποιείται με την καταβολή της πρώτης δόσης εντός τριών εργάσιμων ημερών από την αίτηση. Η προθεσμία λήγει στις 31 Δεκεμβρίου 2026.

Για να διατηρηθεί η ρύθμιση, ο φορολογούμενος πρέπει να παραμένει συνεπής στις τρέχουσες υποχρεώσεις του. Η δημιουργία νέων ληξιπρόθεσμων χρεών χωρίς έγκαιρη εξόφληση ή ρύθμισή τους μπορεί να οδηγήσει στην απώλεια του ευνοϊκού καθεστώτος.

Ωστόσο, η ένταξη προσφέρει οφέλη, όπως η χορήγηση φορολογικής ενημερότητας και η αναστολή μέτρων αναγκαστικής είσπραξης.

Το ενδιαφέρον στρέφεται στον Σεπτέμβριο. Εάν η περιορισμένη ανταπόκριση συνεχιστεί, θα ενισχυθούν οι πιέσεις για αλλαγές που θα διευρύνουν την περίμετρο ή θα βελτιώσουν τους όρους αποπληρωμής. Η χαμηλή συμμετοχή έχει ήδη ανοίξει σχετική συζήτηση στο οικονομικό επιτελείο.

Το κρίσιμο «φίλτρο»

Ανάλογη είναι η εικόνα στα ασφαλιστικά ταμεία, με περίπου 11.500 αιτήσεις για τις 72 δόσεις. Η ρύθμιση αφορά ασφαλιστικές οφειλές έως τις 31 Δεκεμβρίου 2023, που έχουν διαβιβαστεί στο ΚΕΑΟ, δεν βρίσκονταν σε ενεργή ρύθμιση στις 21 Απριλίου 2026 και δεν έχουν υπαχθεί σε άλλη ρύθμιση μέχρι την αίτηση.

Εδώ, το κρίσιμο «φίλτρο» είναι τα νεότερα χρέη. Οφειλές από την 1η Ιανουαρίου 2024 και μετά πρέπει να εξοφληθούν ή να ενταχθούν στην πάγια ρύθμιση των 24 δόσεων, ώστε ο ασφαλισμένος/επιχείρηση να αξιοποιήσει τις 72 δόσεις για το παλαιότερο χρέος. Η αίτηση υποβάλλεται ηλεκτρονικά στις υπηρεσίες του ΚΕΑΟ έως το τέλος του έτους, με ελάχιστη μηνιαία δόση 30 ευρώ.

Το μεγάλο στοίχημα για την κυβέρνηση είναι διττό: να δοθεί επαρκής χρόνος αποπληρωμής για παλαιές οφειλές και να μη δημιουργηθεί νέα γενιά ληξιπρόθεσμων χρεών. Το συνολικό ασφαλιστικό χρέος έχει φτάσει στα 52,42 δισ. ευρώ, αυξημένο κατά 639,1 εκατ. ευρώ εντός ενός τριμήνου και κατά 2,13 δισ. ευρώ σε σχέση με το αντίστοιχο διάστημα του 2025.

Ανησυχητικό είναι ότι η αύξηση δεν προέρχεται μόνο από τόκους παλαιών οφειλών. Από τα 639,1 εκατ. ευρώ που προστέθηκαν το δεύτερο τρίμηνο, τα 237,4 εκατ. ευρώ είναι νέα χρέη, ενώ 401,7 εκατ. ευρώ προέρχονται από πρόσθετα τέλη. Από το συνολικό χρέος, 30,3 δισ. ευρώ είναι κύρια οφειλή και 22,11 δισ. ευρώ πρόσθετες επιβαρύνσεις, ενώ 10,82 δισ. ευρώ χαρακτηρίζονται ως οφειλές πολύ χαμηλής εισπραξιμότητας. Η πορεία των προηγούμενων ρυθμίσεων είναι ενδεικτική: από τις 1.531.814 ρυθμίσεις στο ΚΕΑΟ, οι 840.428 έχουν χαθεί, δηλαδή σχεδόν 55%.

Σε αυτές τις απολεσθείσες ρυθμίσεις αντιστοιχούν οφειλές περίπου 24,4 δισ. ευρώ. Αυτό αποτυπώνει τη δυσκολία εξυπηρέτησης της ρύθμισης παράλληλα με τις τρέχουσες εισφορές. Προηγούμενη ρύθμιση 72 δόσεων προσέλκυσε περίπου 55.000 οφειλέτες, αλλά ο αριθμός των ενήμερων περιορίστηκε δραστικά.

Οι μικροοφειλέτες

Το πρόβλημα αφορά σε μεγάλο βαθμό μικρούς οφειλέτες. Οι οφειλέτες με χρέη έως 15.000 ευρώ ανέρχονται σε 1.476.505 (σχεδόν 70% του συνόλου) και χρωστούν 5,21 δισ. ευρώ. Με όσους χρωστούν από 15.001 έως 30.000 ευρώ, φτάνουν τους 1.788.473 (πάνω από 84%).

Αντίθετα, 3.029 μεγαλοοφειλέτες με χρέη άνω του 1 εκατ. ευρώ συγκεντρώνουν 12,93 δισ. ευρώ, σχεδόν ένα τέταρτο του συνολικού ασφαλιστικού χρέους. Η κυβέρνηση επιδιώκει να δώσει χρόνο για παλαιά χρέη, χωρίς να επαναληφθεί η δημιουργία νέων ληξιπρόθεσμων οφειλών.

Η συνέπεια στις τρέχουσες εισφορές είναι βασική προϋπόθεση διατήρησης της ρύθμισης. Δύο συνεχόμενες μη καταβληθείσες δόσεις ή μη τακτοποιημένες ασφαλιστικές οφειλές οδηγούν στην απώλεια της ρύθμισης και καθιστούν το υπόλοιπο χρέος απαιτητό.