Ανάλυση Υπουργείου Οικονομικών: Πώς οι πηγές του επιτελείου «διαβάζουν» το πακέτο μέτρων στήριξης του Αλέξη Τσίπρα

Το Υπουργείο Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών τοποθετείται για το πακέτο μέτρων στήριξης που ανακοίνωσε ο πρόεδρος του ΣΥΡΙΖΑ, Αλέξης Τσίπρας.

Σύμφωνα με εκτιμήσεις πηγών του οικονομικού επιτελείου της κυβέρνησης, το πρόγραμμα που εξήγγειλε ο κ. Τσίπρας από τη ΔΕΘ, κοστίζει άνω των 40 δισ. ευρώ στην τετραετία, και όχι 7,5 δισ. ευρώ όπως αναφέρει ο ίδιος. Οι ίδιες πηγές προχώρησαν σε αναλυτική κοστολόγηση του προγράμματος.

Σε άτυπη ενημέρωση επισημάνθηκε ότι «μέτρα που κοστίζουν πάνω από 40 δισ. στην τετραετία παρουσιάζονται με κόστος 7,5 δισ.».

Ειδικότερα, όπως τονίζεται, «ο κ. Τσίπρας ισχυρίζεται ότι το κόστος του προγράμματός του είναι 7,5 δισ. την τετραετία. Ο τρόπος παρουσίασης των δημοσιονομικών μέτρων από το κόμμα του είναι πλήρως παραπλανητικός, καθώς μέτρα που έχουν συγκεκριμένο ετήσιο κόστος διαιρούνται δια 4 στις ετήσιες κατανομές, ενώ το ετήσιο κόστος είναι για κάθε έτος. Επιπλέον αντί να παρουσιάζεται το σωρευτικό κόστος κάθε έτος, όπως παρουσιάζονται πάντα τα δημοσιονομικά μέτρα στους ετήσιους προϋπολογισμούς και στον πολυετή δημοσιονομικό προγραμματισμό, βάζει μόνο το επιπλέον οριακό κόστος κάθε έτους αντί το σωρευτικό. Όμως ο δημοσιονομικός χώρος που επικαλείται ο κ. Τσίπρας αντιστοιχεί σε σωρευτικό κόστος τετραετίας, όχι στο επιπλέον κόστος κάθε έτους!»

Το Μέγεθος της Δαπάνης

Για να κατανοήσουν οι πολίτες το μέγεθος της παραπλάνησης, οι ίδιες πηγές του οικονομικού επιτελείου παραθέτουν τις δικές του ποσοτικοποιήσεις όπως δημοσιεύτηκαν:

• Πώς προκύπτει κόστος 225 εκατ. ευρώ κατ’ έτος για την αύξηση κατά 500 ευρώ τον μήνα στους εργαζόμενους στη δημόσια υγεία; Η εκτίμηση είναι 128.000 εργαζόμενοι 500 ευρώ 12 μήνες = 768.000.000 ευρώ, που με τις εργοδοτικές εισφορές ο ίδιος υποστηρίζει ότι αντιστοιχεί σε 900 εκατ. ευρώ ετησίως. Αυτό είναι ετήσιο κόστος, πώς διαιρείται δια 4; Στην ομιλία του ο κ. Τσίπρας είπε ότι «αυξάνουμε αρχικά, κατά μέσο όρο 500 ευρώ τον μήνα τις αποδοχές των γιατρών και νοσηλευτών», άρα το κόστος είναι 900 εκατ. από το 2027 και κάθε έτος έως το 2030.
• Η μηδενική συμμετοχή στα φάρμακα, ακόμα και αν γινόταν 50% μείωση το 2029 και κατάργηση το 2030, τότε ο πίνακας θα έπρεπε να αναγράφει κόστος 450 εκατ. το 2029 και 900 εκατ. το 2030.
• Για την Εθνική Εγγύηση Φροντίδας, δεν υπάρχει καμία βάση για τον τρόπο ποσοτικοποίησης, αλλά το ετήσιο κόστος θα έπρεπε να αναγράφει 336 εκατ. το 2030, καθώς είναι σωρευτικό.
• Πώς προκύπτει κόστος 210 εκατ. ευρώ κατ’ έτος για την αύξηση κατά 300 ευρώ τον μήνα στους εκπαιδευτικούς; Η εκτίμηση είναι 200.000 εκπαιδευτικοί 500 ευρώ 12 μήνες = 720.000.000 ευρώ, που με τις εργοδοτικές εισφορές ο ίδιος αναφέρει ότι αντιστοιχεί σε 840 εκατ. ευρώ ετησίως. Αυτό είναι ετήσιο κόστος, πώς διαιρείται δια 4; Ο κ. Τσίπρας υποσχέθηκε «μισθούς αξιοπρέπειας για τους εκπαιδευτικούς με αυξήσεις αρχικά ύψους 300 ευρώ το μήνα», άρα το κόστος είναι 840 εκατ. από το 2027 και κάθε έτος έως το 2030.
• Οι προσλήψεις μόνιμων εκπαιδευτικών, ακόμα και αν γίνουν 15.000 προσλήψεις το 2029 και άλλες 15.000 προσλήψεις το 2030, το κόστος θα έπρεπε να είναι 150 εκατ. το 2030, όχι 75 εκατ. Επίσης, το κόστος για 30.000 προσλήψεις ανέρχεται σε 569 εκατ. ετησίως, όχι 150 εκατ.
• Για τη στήριξη 80.000 φοιτητών με 500 ευρώ τον μήνα για 10 μήνες, το ετήσιο κόστος είναι 80.000 φοιτητές 500 ευρώ 10 μήνες = 400.000.000 ευρώ. Πώς διαιρείται δια 4; Ο κ. Τσίπρας υποσχέθηκε «στήριξη 80.000 φοιτητών με 500 ευρώ μηνιαίως», άρα το κόστος είναι 400 εκατ. από το 2027 και κάθε έτος έως το 2030.

Επιπλέον, στον πίνακα δεν αναφέρεται το σωρευτικό κόστος για την καθολική προσχολική αγωγή, το οποίο θα έπρεπε να είναι 600 εκατ. και όχι 400 εκατ. το 2030. Για τα δωρεάν σχολικά γεύματα, θα έπρεπε να αναφέρεται 165 εκατ. αντί για 90 εκατ. το 2029 και 165 εκατ. αντί για μηδέν το 2030.

<!– /118338042/Enikonomia.gr300×250Inline2 –>

Ερωτήματα τίθενται και για τον νέο μόνιμο μηχανισμό για τον ΕΛΓΑ, ο οποίος εμφανίζεται να σταματά το 2029, με το κόστος να μηδενίζεται το 2028.

• Οι εποχικοί πυροσβέστες θα προσληφθούν το 2027 και μετά θα απολυθούν; Γιατί μηδενίζεται το κόστος το 2028;
• Οι δωρεάν αστικές μετακινήσεις θα γίνουν το 2027 και μετά θα σταματήσουν; Γιατί μηδενίζεται το κόστος το 2028;
• Το κόστος μείωσης στο ΦΠΑ στο 6% σε επιλεγμένα βασικά προϊόντα ποσοτικοποιείται σε 400 εκατ. ευρώ. Ωστόσο, η μείωση του ΦΠΑ στα τρόφιμα και τα είδη υγιεινής κοστίζει 1,8 δισ. ευρώ. Ποια λίγα τρόφιμα αφορά η μείωση και γιατί εξαφανίζεται το κόστος το 2028; Θα επανέλθει στο 13% το 2028;

Η διπλάσια έκπτωση φόρου για παιδιά θα εφαρμοστεί μόνο το 2028 και μετά θα σταματήσει; Θα έπρεπε να αναφέρονται 830 εκατ. για τα έτη 2029 και 2030. Επιπλέον, το κόστος ανέρχεται σε 1,04 δισ. κάθε έτος και όχι 830 εκατ. για μόνο ένα έτος.

• Η κατάργηση τέλους επιτηδεύματος, την οποία ποσοτικοποιεί σε 240 εκατ., θα επανέλθει το 2028; Γιατί εξαφανίζεται το κόστος το 2028;
• Η μείωση προκαταβολής φόρου στα νομικά πρόσωπα θα είναι 5% το 2030;

Σχετικά με τα έσοδα που παρουσιάζει ο κ. Τσίπρας:

Από τη φορολόγηση μερισμάτων, αναμένει επιπλέον 400 εκατ. ευρώ, υπερδιπλασιάζοντας τα έσοδα σε σχέση με τα 360 εκατ. που εισπράχθηκαν πέρυσι. Ο φόρος μερισμάτων είχε αυξηθεί από 10% σε 15% το 2017 από την τότε κυβέρνηση ΣΥΡΙΖΑ, με τα αντίστοιχα έσοδα να μειώνονται από 196 εκατ. το 2016 σε 193 εκατ. το 2017. Το 2019, ο φόρος μερισμάτων μειώθηκε εκ νέου στο 10% από 15%, με τα δηλωθέντα εισοδήματα να παραμένουν σχεδόν σταθερά.

Το 2020, εν μέσω πανδημίας, ο φόρος μερισμάτων μειώθηκε από 10% σε 5% από την τότε κυβέρνηση της Νέας Δημοκρατίας. Τα δηλωθέντα εισοδήματα αυξήθηκαν από 1,44 δισ. σε 5,48 δισ. και τα φορολογικά έσοδα από 144 εκατ. σε 274 εκατ. Σήμερα, τα έσοδα ανέρχονται σε 361 εκατ. έναντι 144 εκατ. το 2019. Με δεδομένη την ευελιξία της φορολόγησης μερισμάτων, καθώς εξαρτάται από τη διανομή τους από τους επιχειρηματίες, πώς αναμένονται έσοδα που υπερδιπλασιάζονται;

Όταν ισχυρίζεται ότι θα εισπράξει 300 εκατ. από την αύξηση του συμπληρωματικού φόρου ΕΝΦΙΑ στα νομικά πρόσωπα, πώς θα αυξηθεί και πώς θα επηρεάσει τις επενδύσεις;

Τα έσοδα από τον αναβαλλόμενο φόρο υπολογίζονται σε 900 εκατ. ευρώ το 2030. Πέρα από την πρακτική δυσκολία, όπως επισημαίνει και η Τράπεζα της Ελλάδος, καθώς πλήττει τα εποπτικά κεφάλαια των τραπεζών, σκοπεύει να χρηματοδοτήσει δαπάνες του 2027 και 2028 με έσοδα που θα λάβει το 2030.

Απουσιάζοντα Μέτρα

Πέρα από τα παραπάνω υποτιθέμενα «κοστολογημένα» μέτρα, απουσιάζουν εντελώς μέτρα που ο ίδιος ο κ. Τσίπρας ανακοίνωσε:

• Ο κ. Τσίπρας ανακοίνωσε: “Χτίζουμε 50.000 νέες προσιτές στεγαστικές επιλογές μέσα σε τέσσερα χρόνια.” Το εκτιμώμενο ετήσιο κόστος είναι 1,5 δισ. ευρώ. Με πρόβλεψη 1.500 ευρώ το τ.μ. για 50.000 κατοικίες των 80 τ.μ., το συνολικό κόστος στην τετραετία είναι τουλάχιστον 6 δισ. ευρώ. Ο κ. Τσίπρας θεωρεί το κόστος μηδέν.
• Αύξηση του κατώτατου μισθού σε 1.000 ευρώ από το 2027. Το ετήσιο κόστος για την αύξηση των μισθών του δημοσίου, που ακολουθεί τον κατώτατο μισθό, εκτιμάται σε 859 εκατ. ευρώ ετησίως. Ο κ. Τσίπρας θεωρεί το κόστος μηδέν.
• Απόδοση του συνόλου του τέλους ανθεκτικότητας στους Δήμους. Εκτιμώμενο ετήσιο κόστος 0,59 δισ. ευρώ. Το ποσό έχει ήδη δεσμευτεί για έργα και αποζημιώσεις μέσω του Προγράμματος Φυσικών Καταστροφών, με το μεγαλύτερο μέρος να εκτελείται μέσω χρηματοδότησης Δήμων και Περιφερειών. Η απόδοση επιπλέον ποσού στους δήμους από ήδη ενταγμένα έργα συνιστά πρόσθετη δαπάνη. Ο κ. Τσίπρας θεωρεί το κόστος μηδέν.
• Αύξηση των επενδυτικών πόρων που διαθέτει το Πράσινο Ταμείο στους Δήμους. Εκτιμώμενο ετήσιο κόστος 0,16 δισ. ευρώ. Ο κ. Τσίπρας θεωρεί το κόστος μηδέν.
• Νέος Φιλόδημος με χρήση 250 εκατ. από το Εθνικό ΠΔΕ και 450 εκατ. από δάνεια της ΕΤΕΠ ετησίως, σύνολο 700 εκατ. το έτος και 3,5 δισ. ευρώ την πενταετία. Εκτιμώμενο ετήσιο κόστος 0,7 δισ. ευρώ. Το Εθνικό ΠΔΕ έχει προκαθορισμένα όρια κατανομής. Επιπλέον 250 εκατ. σημαίνει αύξηση των ορίων του ΠΔΕ και άρα επιπλέον δαπάνη. Ο δανεισμός από την ΕΤΕΠ δεν αποτελεί δημοσιονομικό έσοδο, ενώ η δαπάνη του Δήμου μετρά στον στόχο πρωτογενών δαπανών. Ο κ. Τσίπρας θεωρεί το κόστος μηδέν.
• Ενάμισι δισεκατομμύριο τον χρόνο από το εθνικό σκέλος των δημοσίων επενδύσεων για το Εθνικό Ταμείο Σύγκλισης. Εκτιμώμενο ετήσιο κόστος 1,5 δισ. ευρώ, καθώς θα απαιτηθεί αύξηση των ορίων του Εθνικού Προγράμματος Δημοσίων Επενδύσεων. Ο κ. Τσίπρας θεωρεί το κόστος μηδέν.

Αυτό είναι, λοιπόν, το πλήρες «κοστολογημένο» πρόγραμμα του κ. Τσίπρα, με κόστος άνω των 40 δισ. ευρώ την τετραετία και όχι 7,5 δισ. Δεν γνωρίζουμε αν αυτή η παραπλανητική κοστολόγηση έγινε σκόπιμα ή από άγνοια. Τον καλούμε και πάλι να καταθέσει τις προτάσεις του στο Ελληνικό Δημοσιονομικό Συμβούλιο και να παραδεχτεί έστω και αργά τα λάθη του», καταλήγει η ενημέρωση.