Ενοίκια: Σκέψεις για Παράταση Ηλεκτρονικών Πληρωμών λόγω Ελλιπούς Λειτουργίας του Μητρώου Ιδιοκτησίας (ΜΙΔΑ)
Το Υπουργείο Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών, σε συνεργασία με την ΑΑΔΕ, εξετάζει το ενδεχόμενο να δοθεί νέα παράταση στην υποχρεωτική ηλεκτρονική πληρωμή των ενοικίων μέσω τραπεζικού συστήματος, πέραν της 1ης Οκτωβρίου 2026. Αυτή η σκέψη προκύπτει από την αδυναμία λειτουργίας του νέου συστήματος χωρίς την προηγούμενη ενεργοποίηση του Μητρώου Ιδιοκτησίας και Διαχείρισης Ακινήτων (ΜΙΔΑ) και την ολοκλήρωση των απαραίτητων διαδικασιών.
Αρχικά, το Μητρώο αναμενόταν να τεθεί σε λειτουργία κατά το πρώτο τρίμηνο του 2026, μετέπειτα η ημερομηνία μετατέθηκε για το καλοκαίρι, κάτι που τελικά δεν επετεύχθη. Σύμφωνα με τις νέες προβλέψεις, στο Μητρώο θα δηλώνονται οι τραπεζικοί λογαριασμοί που θα χρησιμοποιούνται για την είσπραξη των ενοικίων, ώστε η ΑΑΔΕ να διενεργεί τις απαραίτητες διασταυρώσεις.
Το Αίτημα της ΠΟΜΙΔΑ
Η Πανελλήνια Ομοσπονδία Ιδιοκτητών Ακινήτων (ΠΟΜΙΔΑ) έχει υποβάλει επίσημο αίτημα για μετάθεση της ημερομηνίας έναρξης της υποχρεωτικής ηλεκτρονικής πληρωμής των ενοικίων. Οι λόγοι που επικαλείται η ΠΟΜΙΔΑ, πέραν της μη λειτουργίας του ΜΙΔΑ, περιλαμβάνουν και την καθυστέρηση δημοσίευσης της υπουργικής απόφασης, η οποία θα πρέπει να:
- εξειδικεύει το πλαίσιο εφαρμογής,
- καθορίζει τις πιθανές εξαιρέσεις και διευκρινίζει τον τρόπο διαχείρισης ειδικών περιπτώσεων, όπως η είσπραξη μισθωμάτων από πληρεξούσιους, εταιρείες διαχείρισης ή τρίτα πρόσωπα.
Σύμφωνα με τον νόμο, οι ενοικιαστές οφείλουν να καταθέτουν το μίσθωμα αποκλειστικά σε τραπεζικό λογαριασμό (IBAN) που έχει προηγουμένως δηλωθεί επίσημα από τον ιδιοκτήτη στην πλατφόρμα του ΜΙΔΑ.
Η Ομοσπονδία επισημαίνει ότι η εφαρμογή δηλώσεων πληροφοριακών στοιχείων μίσθωσης του ΜΙΔΑ παραμένει ημιτελής, καθώς οι ιδιοκτήτες αδυνατούν να δηλώσουν τους λογαριασμούς τους και το σύστημα δεν μπορεί να πραγματοποιήσει αυτόματες διασταυρώσεις.
Σε αυτό το πλαίσιο, η ΠΟΜΙΔΑ ζητά τουλάχιστον εξάμηνη παράταση από την ημερομηνία έναρξης κανονικής λειτουργίας του Μητρώου.
«Είναι παράλογο να ενεργοποιηθεί ένα υποχρεωτικό μέτρο με βαριές κυρώσεις, χωρίς να είναι έτοιμο το ψηφιακό εργαλείο υποδοχής του», τονίζει η ΠΟΜΙΔΑ, υπογραμμίζοντας τον κίνδυνο «άδικων ποινών» τόσο για τους ιδιοκτήτες όσο και για τους ενοικιαστές, εάν δεν τηρηθεί το μέτρο.
Οι ιδιοκτήτες κινδυνεύουν να χάσουν την έκπτωση φόρου 5% επί των εισοδημάτων από ενοίκια, εάν η πληρωμή δεν καταγραφεί σωστά στο σύστημα. Αντίστοιχα, οι ενοικιαστές αντιμετωπίζουν τον κίνδυνο απώλειας στεγαστικών επιδομάτων ή κρατικών ενισχύσεων μίσθωσης.
Η ΠΟΜΙΔΑ επαναφέρει επίσης το αίτημά της για εξαίρεση από τις κυρώσεις των ακόλουθων περιπτώσεων:
- μηνιαία μισθώματα έως 500 ευρώ,
- μισθώσεις μεταξύ συμβαλλομένων άνω των 70 ετών,
- περιπτώσεις προκαταβολής ενοικίου,
- μισθώματα που έχουν κατασχεθεί ή εκχωρηθεί σε τρίτους έναντι οφειλής,
- ποσά που κατατίθενται στο Ταμείο Παρακαθηκών και Δανείων, εφόσον η συγκεκριμένη καταβολή δεν αναγνωριστεί ρητά ως αποδεκτός τρόπος πληρωμής.
Οι Λόγοι για τη Μη Λειτουργία του ΜΙΔΑ
Η λειτουργία του ΜΙΔΑ καθυστερεί λόγω διαφόρων τεχνικών και δομικών προβλημάτων. Το κυριότερο αφορά τη διαλειτουργικότητα του συστήματος, καθώς απαιτείται η ψηφιακή ενοποίηση συστημάτων που προηγουμένως δεν επικοινωνούσαν. Ειδικότερα, χρειάζεται η αυτόματη αντιστοίχιση του 11ψήφιου ΑΤΑΚ (από το Ε9) με τον 12ψήφιο ΚΑΕΚ (από το Κτηματολόγιο), καθώς και η διασύνδεση με τα δεδομένα του ΔΕΔΔΗΕ.
Τα συστήματα αυτά παρουσιάζουν σημαντικές αποκλίσεις. Πιλοτικές δοκιμές έδειξαν ότι τα τετραγωνικά μέτρα εκατομμυρίων ακινήτων που δηλώνονται στο Ε9 διαφέρουν από αυτά του Κτηματολογίου ή της Ηλεκτρονικής Ταυτότητας Κτιρίου. Σε περίπτωση απότομης ενεργοποίησης της πλατφόρμας, το σύστημα θα εμφάνιζε πληθώρα σφαλμάτων για τους περισσότερους ιδιοκτήτες.
Επιπλέον, η υποχρέωση δήλωσης στο ΜΙΔΑ και των μισθωμένων αγροτεμαχίων για διασταύρωση με τις επιδοτήσεις του ΟΠΕΚΕΠΕ (ΟΣΔΕ) δημιούργησε νέα εμπόδια. Η ταυτοποίηση των αγροτεμαχίων με το Κτηματολόγιο είναι ακόμη πιο περίπλοκη από ό,τι στα αστικά ακίνητα.
Ουσιαστικά, η κυβέρνηση επιδιώκει να δημιουργήσει έναν ενιαίο «ψηφιακό φάκελο» για περισσότερους από 7 εκατομμύρια ιδιοκτήτες, καθαρίζοντας δεδομένα δεκαετιών που περιλαμβάνουν λάθη, αδήλωτα τετραγωνικά ή ημιυπαίθριους χώρους.
Οι επαγγελματικοί κλάδοι έχουν ξεκαθαρίσει ότι το σύστημα είναι πολύπλοκο και απαιτείται μια σημαντική μεταβατική περίοδος.
Παρά τα εμπόδια, το Μητρώο αναμένεται να ενεργοποιηθεί, καθώς θα αποτελέσει το κεντρικό ψηφιακό εργαλείο της ΑΑΔΕ για τη διασταύρωση στοιχείων και τον εντοπισμό αδήλωτων ή υποδηλωμένων εισοδημάτων από ακίνητα.
