ΕΛΣΤΑΤ: Το μέσο νοικοκυριό ξοδεύει πάνω από 1.800 ευρώ μηνιαίως για βασικές ανάγκες – Αναλυτικά στοιχεία

Η μέση ετήσια δαπάνη των νοικοκυριών για αγορές το 2025 έφτασε τα 21.842,40 ευρώ, σημειώνοντας αύξηση έναντι των 20.694,48 ευρώ του 2024, σύμφωνα με τα στοιχεία της ΕΛΣΤΑΤ.

Επιπλέον, το 50% των νοικοκυριών δαπανά μηνιαίως ποσό άνω των 1.414,60 ευρώ.

Τα νοικοκυριά που διαμένουν σε ενοικιαζόμενες κατοικίες κατανέμουν, κατά μέσο όρο, το 23,4% του συνολικού μηνιαίου προϋπολογισμού τους στη στέγαση, εκ των οποίων το 17,3% αφορά την καταβολή του ενοικίου.

Όσον αφορά τις δαπάνες για είδη διατροφής και μη αλκοολούχα ποτά, καθώς και για στέγαση, τα νοικοκυριά που ανήκουν στο φτωχότερο 20% του πληθυσμού δαπανούν το 54,4% του συνολικού τους προϋπολογισμού. Αντίστοιχα, το πλουσιότερο 20% του πληθυσμού κατανέμει το 34,5% του προϋπολογισμού του σε αυτές τις κατηγορίες.

Η υψηλότερη μέση ετήσια δαπάνη παρατηρήθηκε στην περιφέρεια Αττικής, φτάνοντας τα 24.981,36 ευρώ, ενώ η χαμηλότερη καταγράφηκε στην περιφέρεια Στερεάς Ελλάδος με 16.475,52 ευρώ.

Συγκριτικά με το 2008, η μέση ετήσια δαπάνη των νοικοκυριών για το 2025 εμφανίζεται μειωμένη κατά 12%.

Αυτά αποτελούν τα κύρια συμπεράσματα της έρευνας της ΕΛΣΤΑΤ για τους οικογενειακούς προϋπολογισμούς (ΕΟΠ) του έτους 2025. Η έρευνα διεξήχθη σε δείγμα 5.540 ιδιωτικών νοικοκυριών σε ολόκληρη τη χώρα. Αναλυτικότερα:

• Η μέση ετήσια δαπάνη των νοικοκυριών για αγορές το 2025 ανήλθε σε 21.842,40 ευρώ (που αντιστοιχεί σε 1.820,20 ευρώ μηνιαίως), καταγράφοντας ετήσια αύξηση 5,5% σε σχέση με το 2024 (1.724,54 ευρώ). Σε σταθερές τιμές, η μέση ετήσια δαπάνη αυξήθηκε κατά 2,9% ή 611,93 ευρώ, λόγω της επίδρασης του πληθωρισμού (2,59%).
• Η μέση ετήσια δαπάνη ανά άτομο το 2025 έφτασε τα 9.225,12 ευρώ, παρουσιάζοντας αύξηση 5,5% (484,92 ευρώ ετησίως) σε σύγκριση με το 2024 (8.740,20 ευρώ).

Οι Δαπάνες

Το μεγαλύτερο ποσοστό των δαπανών του μέσου προϋπολογισμού των νοικοκυριών, σε τρέχουσες τιμές, κατανέμεται ως εξής:

• στα είδη διατροφής και μη αλκοολούχα ποτά (20,4%),
• στη στέγαση (14,7%) και
• στις μεταφορές (13,6%).
• Το μικρότερο ποσοστό δαπανών (2%) αφορά την ασφάλεια και τις χρηματοοικονομικές υπηρεσίες.

Η μεγαλύτερη ποσοστιαία αύξηση των δαπανών των νοικοκυριών, σε σύγκριση με την προηγούμενη έρευνα (2024), παρατηρείται στις ακόλουθες κατηγορίες:

• διαρκή αγαθά (8,9%),
• στέγαση (8,3%) και
• εκπαίδευση (8,2%).

Αντίθετα, καταγράφεται μείωση 2,4% στις δαπάνες για ασφάλειες και χρηματοοικονομικές υπηρεσίες.

Σχετικά με τις δαπάνες για είδη διατροφής και μη αλκοολούχα ποτά, σε σύγκριση με την προηγούμενη έρευνα (2024), παρατηρείται αύξηση της μέσης μηνιαίας δαπάνης (σε τρέχουσες τιμές) στα ακόλουθα είδη:

• καφές, τσάι και κακάο (11,9%),
• κρέας (9,9%),
• ψάρια (8%),
• ζάχαρη, μαρμελάδες, μέλι, σιρόπια, σοκολάτα (6,5%),
• φρούτα (5,4%),
• γαλακτοκομικά προϊόντα και αυγά (4,9%),
• μεταλλικά νερά, αναψυκτικά, χυμοί φρούτων και λαχανικών (2%),
• αλεύρι, ψωμί, δημητριακά (2%) και
• λαχανικά (0,6%).

Αντίθετα, μείωση της μέσης μηνιαίας δαπάνης (σε τρέχουσες τιμές) παρατηρείται στα εξής είδη: έλαια και λίπη (11,2%) και λοιπά είδη διατροφής (1,8%).

Τα μονομελή νοικοκυριά, όπου το μέλος είναι ηλικίας 65 ετών και άνω, δαπανούν κατά μέσο όρο ποσό που αντιστοιχεί στο 45,6% της μέσης μηνιαίας δαπάνης των νοικοκυριών της χώρας. Αντίστοιχα, τα νοικοκυριά που αποτελούνται από ένα ζευγάρι με δύο παιδιά έως 16 ετών, δαπανούν κατά μέσο όρο το 149,8% της μέσης μηνιαίας δαπάνης.

Τα νοικοκυριά των οποίων ο υπεύθυνος είναι οικονομικά μη ενεργός ή άνεργος δαπανούν, κατά μέσο όρο, ποσό αντίστοιχο του 68,6% της μέσης μηνιαίας δαπάνης της χώρας. Στην αντίθετη περίπτωση, νοικοκυριά με υπεύθυνο αυτοαπασχολούμενο με μισθωτούς δαπανούν το 217,9% του αντίστοιχου ποσού.

Η μέση μηνιαία δαπάνη διαφέρει ανάλογα με την ηλικία του υπευθύνου του νοικοκυριού, με την υψηλότερη μέση δαπάνη να καταγράφεται στα νοικοκυριά με υπεύθυνο ηλικίας 35-44 ετών. Συγκεκριμένα, αυτά τα νοικοκυριά δαπανούν κατά μέσο όρο ποσό που αντιστοιχεί στο 133,3% της μέσης μηνιαίας δαπάνης της χώρας (133,6% το 2024). Τα νοικοκυριά με τη χαμηλότερη ποσοστιαία συμμετοχή (55,6%) για το 2025 ήταν αυτά με υπεύθυνο ηλικίας 75 ετών και άνω (58,5% το 2024).

Πάνω από 1.800 ευρώ για μηνιαίες δαπάνες

Τα νοικοκυριά που διαμένουν σε αγροτικές περιοχές δαπανούν κατά μέσο όρο 1.386,11 ευρώ τον μήνα, ενώ αυτά που διαμένουν σε αστικές περιοχές ξοδεύουν 1.892,86 ευρώ μηνιαίως. Αυτό σημαίνει ότι τα νοικοκυριά σε αγροτικές περιοχές δαπανούν, κατά μέσο όρο, 26,8% λιγότερο από αυτά σε αστικές περιοχές.

Τα νοικοκυριά της περιφέρειας Αττικής δαπανούν, κατά μέσο όρο, ποσό που αντιστοιχεί στο 114,4% της μέσης μηνιαίας δαπάνης της χώρας, ενώ αυτά της περιφέρειας Στερεάς Ελλάδας δαπανούν το 75,4% του αντίστοιχου ποσού.

Το 2025, σε σύγκριση με το 2024, τα νοικοκυριά στην περιφέρεια Στερεάς Ελλάδας αύξησαν τις δαπάνες τους κατά μέσο όρο 15,9%, ενώ στην περιφέρεια Κρήτης κατά 1,8%.

Μεταξύ 2024 και 2025, παρατηρούνται μειώσεις στις ακόλουθες κατηγορίες ειδών διατροφής και μη αλκοολούχων ποτών: Ψάρια 2,6%, ψωμί και είδη αρτοποιίας 2,4%, τσιγάρα 1,8%, λαχανικά 1,6%, φρούτα 1,2% και γάλα 1,2%.

Η μέση μηνιαία ποσότητα αυξήθηκε στις ακόλουθες κατηγορίες ειδών διατροφής και αλκοολούχων ποτών: αυγά 11,8%, ελαιόλαδο 8,4%, αλκοολούχα ποτά 6,5%, ρύζι 5,8%, ζυμαρικά 2,7%, γιαούρτι 1,5%, τυρί 1,1% και κρέας 0,8%.

Η μέση μηνιαία ποσότητα ενέργειας που καταναλώνεται στην κύρια κατοικία παρουσίασε αύξηση σε: φυσικό αέριο 17,2%, υγραέριο 15,2%, υγρά καύσιμα 14,6%, ηλεκτρική ενέργεια 3,3%. Παρατηρήθηκε μείωση σε: στερεά καύσιμα (καυσόξυλα, πελλέτες, πυρήνας κ.λπ.) 16,5%.

Τι Άλλο Δείχνουν τα Στοιχεία

Από τα στοιχεία της έρευνας προκύπτει ότι τα νοικοκυριά διαθέτουν:

• Τηλεόραση έγχρωμη: 100,0%
• Κινητό τηλέφωνο: 96,4%
• Σταθερό τηλέφωνο: 85,2%
• Προσωπικό ηλεκτρονικό υπολογιστή με πρόσβαση στο διαδίκτυο: 80,9%
• Επιβατηγό αυτοκίνητο ΙΧ, τουλάχιστον ένα: 69,5%
• Πλυντήριο πιάτων: 42,5%
• Καταψύκτη: 34,8%
• Δεύτερη κατοικία: 16,8%
• Κλειστό χώρο στάθμευσης: 13,7%
• Κεντρική θέρμανση (πετρέλαιο, φυσικό αέριο κ.λπ.) ως κύρια πηγή θέρμανσης: 56,6%

Το ποσοστό των νοικοκυριών που διαθέτουν δεύτερη κατοικία αυξήθηκε κατά 4%, ενώ μείωση 2,4% καταγράφηκε στο ποσοστό των νοικοκυριών που διαθέτουν σταθερό τηλέφωνο.

Το 43,7% των νοικοκυριών χρησιμοποιούν τρία δωμάτια, ενώ το 57,5% διαβιεί σε κατοικία με εμβαδόν από 61 έως 100 τετραγωνικά μέτρα (τ.μ.). Ποσοστό 95,2% των νοικοκυριών χρησιμοποιούν ηλεκτρική κουζίνα για το μαγείρεμα, ενώ 0,8% των νοικοκυριών δεν μαγειρεύει.

Το 36,6% των νοικοκυριών χρησιμοποιούν καλοριφέρ πετρελαίου για θέρμανση και το 18,6% φυσικό αέριο, ενώ 0,1% των νοικοκυριών δεν διαθέτει θέρμανση. Το 78,9% των νοικοκυριών χρησιμοποιεί συσκευή κλιματισμού (air condition) για ψύξη, ενώ 17% των νοικοκυριών δεν διαθέτει ψύξη.

Τέλος, το μερίδιο της μέσης ισοδύναμης δαπάνης (αγορές, τρέχουσες τιμές) του πλουσιότερου 20% του πληθυσμού είναι 5,78 φορές μεγαλύτερο από το αντίστοιχο μερίδιο του φτωχότερου 20% του πληθυσμού (5,68 για το 2024). Ο δείκτης μειώνεται στο 4,52 όταν συμπεριληφθούν στην καταναλωτική δαπάνη οι τεκμαρτές δαπάνες (τελική καταναλωτική δαπάνη), ενώ το 2024 ήταν 4,38.

Τα νοικοκυριά του φτωχότερου 20% του πληθυσμού αύξησαν τις δαπάνες τους σε σχέση με το 2024 κατά 4,5%, ενώ τα νοικοκυριά του πλουσιότερου 20% αύξησαν τις δαπάνες τους κατά 6,4%.

Το μερίδιο της μέσης ισοδύναμης δαπάνης για είδη διατροφής των νοικοκυριών του φτωχότερου 20% του πληθυσμού ανέρχεται στο 31,9% των συνολικών τους δαπανών, ενώ για το πλουσιότερο 20% ανέρχεται στο 13,2%.

Η μέση μηνιαία ισοδύναμη δαπάνη των φτωχών νοικοκυριών εκτιμάται στο 32,1% των δαπανών των μη φτωχών νοικοκυριών. Τα φτωχά νοικοκυριά δαπανούν το 31,9% του μέσου προϋπολογισμού τους σε είδη διατροφής και μη αλκοολούχα ποτά, ενώ τα μη φτωχά το 19,5%.