Ρωσία: Στοχευμένες επιδοτήσεις στα διυλιστήρια για την εξασφάλιση προσιτών καυσίμων και κάλυψη ζημιών

Το ρωσικό κράτος εφαρμόζει ένα εκτεταμένο πρόγραμμα επιδοτήσεων προς τα διυλιστήρια, με διττό στόχο: την παροχή προσιτών καυσίμων στην εγχώρια αγορά και την αποκατάσταση των ζημιών που έχουν προκληθεί από τα ουκρανικά πλήγματα. Οι επιδοτήσεις αυτές βασίζονται στις τιμές πώλησης που εφαρμόζονται τόσο στην εσωτερική αγορά όσο και στις εξαγωγές.

Ουσιαστικά, τα διυλιστήρια λαμβάνουν οικονομική ενίσχυση για να διαθέτουν καύσιμα κίνησης στη ρωσική αγορά σε τιμές χαμηλότερες από τις διεθνείς. Αυτή η πολιτική αποσκοπεί στην αντιμετώπιση των υφιστάμενων ελλείψεων πετρελαίου κίνησης.
 

Τον Σεπτέμβριο, η ρωσική κυβέρνηση διέθεσε επιδοτήσεις ύψους 305,5 δισεκατομμυρίων ρουβλίων (3,6 δισεκατομμύρια δολάρια) στις πετρελαϊκές εταιρείες, με σκοπό την ενίσχυση της εγχώριας τροφοδοσίας με καύσιμα. Σύμφωνα με στοιχεία του ρωσικού υπουργείου Οικονομικών, αυτή αποτελεί τη μεγαλύτερη μηνιαία καταβολή από τον Απρίλιο του 2022, καθώς οι επιθέσεις με drones από την Ουκρανία έχουν επιφέρει σημαντικά προβλήματα στη λειτουργία των ρωσικών διυλιστηρίων.

Οι ουκρανικές επιθέσεις έχουν στοχεύσει σε όλο το φάσμα της ενεργειακής αλυσίδας της Ρωσίας, από σταθμούς παραγωγής ενέργειας έως διυλιστήρια. Η επακόλουθη μείωση της παραγωγής πετρελαϊκών προϊόντων έχει οδηγήσει σε ελλείψεις βενζίνης, περιορισμούς στη διάθεση καυσίμων και εκτεταμένες ουρές στα πρατήρια. Επιπλέον, πολλά διυλιστήρια χρειάστηκε να μειώσουν ή να διακόψουν προσωρινά τη λειτουργία τους για την πραγματοποίηση επειγουσών εργασιών αποκατάστασης.

Οι επιδοτήσεις παρέχουν ζωτικής σημασίας οικονομική στήριξη στις πετρελαϊκές επιχειρήσεις, όμως επιβαρύνουν σημαντικά τον κρατικό προϋπολογισμό. Μόνο τον Σεπτέμβριο, το ποσό των επιδοτήσεων πλησίασε τα καθαρά έσοδα του πετρελαϊκού κλάδου προς το κράτος, τα οποία ανήλθαν σε 323,3 δισεκατομμύρια ρούβλια. Από την αρχή του έτους, οι συνολικές επιδοτήσεις έχουν υπερβεί τα 14 δισεκατομμύρια δολάρια.
Το ύψος των ενισχύσεων συνδέεται άμεσα με την ποσότητα καυσίμων που διατίθεται στην εγχώρια αγορά, καθώς και με τη διαφορά μεταξύ των εγχώριων και των διεθνών τιμών. Παράλληλα, η Μόσχα έχει επιβάλει περιορισμούς στις εξαγωγές βενζίνης, ντίζελ και αεροπορικών καυσίμων, με την απαγόρευση εξαγωγών ντίζελ να ισχύει έως τα τέλη Οκτωβρίου.

Το μεγαλύτερο μέρος των επιδοτήσεων διοχετεύεται σε μεγάλες εταιρείες, όπως η Rosneft και η Tatneft, ενώ οικονομική βοήθεια έχουν λάβει και εισαγωγείς καυσίμων. Η Ρωσία εκτιμά ότι οι συνολικές επιδοτήσεις θα φτάσουν τα 1,93 τρισεκατομμύρια ρούβλια το 2026, με πρόβλεψη μείωσης σε 1,18 τρισεκατομμύρια το 2027. Την ίδια περίοδο, τα καθαρά έσοδα από πετρέλαιο και φυσικό αέριο κατέγραψαν πτώση άνω του 22% τον Σεπτέμβριο, φτάνοντας τα 452,4 δισεκατομμύρια ρούβλια. Η εξέλιξη αυτή αποδίδεται πρωτίστως στο αυξημένο κόστος των επιδοτήσεων, παρά την άνοδο της τιμής του ρωσικού πετρελαίου Urals.