ΠΑΣΟΚ-Κίνημα Αλλαγής: Η Ολοκληρωμένη Πρόταση Νόμου για την Αντιμετώπιση του Ιδιωτικού Χρέους και την Ενίσχυση των Πολιτών

Η Κοινοβουλευτική Ομάδα του ΠΑΣΟΚ-Κινήματος Αλλαγής κατέθεσε στη Βουλή μια ολοκληρωμένη πρόταση νόμου που στοχεύει στην αντιμετώπιση του ιδιωτικού χρέους, στην παροχή ουσιαστικής δεύτερης ευκαιρίας σε χιλιάδες πολίτες και στην αποκατάσταση της κοινωνικής συνοχής.

Τα βασικά σημεία της πρότασης νόμου, όπως ανακοινώθηκαν στην ολομέλεια της Βουλής, περιλαμβάνουν:

• Επαναφορά της προστασίας της κύριας κατοικίας: Προτείνεται αυτοτελής προστασία της πρώτης κατοικίας για φυσικά πρόσωπα που αποδεδειγμένα αντιμετωπίζουν δυσκολίες στην αποπληρωμή. Η προστασία αυτή αφορά κατοικίες αξίας έως 200.000 ευρώ για άγαμους και έως 310.000 ευρώ για οικογένειες με τέσσερα μέλη.
• Προστασία της αγροτικής περιουσίας: Δίνεται η δυνατότητα εξαίρεσης από τη ρευστοποίηση της αγροτικής γης που είναι απαραίτητη για τη συνέχιση της επαγγελματικής δραστηριότητας του αγρότη ή κτηνοτρόφου.
• Δικαίωμα του δανειολήπτη να αγοράσει το δάνειό του πριν αυτό πωληθεί σε fund: Σε περίπτωση που η τράπεζα αποφασίσει να πωλήσει ένα δάνειο, ο συνεργάσιμος δανειολήπτης, υπό συγκεκριμένες προϋποθέσεις, θα έχει το δικαίωμα προτίμησης ως αγοραστής, προσφέροντας τίμημα προσαυξημένο σε σχέση με την προσφορά του fund.
• Διαγραφή εξωλογιστικών τόκων από δάνεια που μεταβιβάζονται σε funds: Μέσω νέας, αυτοτελούς διάταξης, προτείνεται να παύουν να υφίστανται άνω του 10% οι απαιτήσεις για τόκους που τηρούνταν εξωλογιστικά από τις τράπεζες και στη συνέχεια διεκδικούνται από αγοραστές πιστώσεων (διαγραφή 90%).
• Προστασία από τα πανωτόκια (υπερβολικοί τόκοι): Προτείνεται η εφαρμογή του ορίου του τριπλασίου του αρχικού κεφαλαίου, αφαιρουμένων των καταβολών, ακόμη και σε περιπτώσεις όπου η οφειλή διογκώθηκε μετά την έκδοση διαταγής πληρωμής ή την άσκηση αγωγής. Στόχος είναι η αντιμετώπιση υπέρογκων απαιτήσεων που αυξάνονται παρά τις καταβολές των οφειλετών.
• Νέα ρύθμιση έως 120 δόσεις προς Εφορία, ασφαλιστικά ταμεία και Δήμους: Η πρόταση απευθύνεται σε φυσικά και νομικά πρόσωπα, με ανώτατο όριο κύριας οφειλής τις 500.000 ευρώ. Περιλαμβάνει επιτόκιο 3%, εκπτώσεις 40%-85% σε προσαυξήσεις και πρόστιμα, και μηδενική προκαταβολή για οφειλές έως 100.000 ευρώ. Η οφειλή, μετά τις μειώσεις, χωρίζεται σε 70% καταβαλλόμενο μέρος και 30% υπόλοιπο, άτοκο και διαγραπτέο μετά την επιτυχή εξόφληση, με την εγγύηση ότι το καταβαλλόμενο ποσό δεν υπολείπεται της κύριας οφειλής. Προβλέπεται επίσης ένταξη ή επανένταξη οφειλετών που είχαν προηγούμενες ρυθμίσεις.
• Υποχρεωτική και ουσιαστική συμμετοχή των πιστωτών στον εξωδικαστικό μηχανισμό: Οι τράπεζες και οι servicers δεν θα μπορούν να απορρίπτουν αναιτιολόγητα προτάσεις ρύθμισης, αλλά θα υποχρεούνται να εξηγούν την απόρριψη και να υποβάλλουν εναλλακτική πρόταση, λαμβάνοντας υπόψη την πραγματική οικονομική δυνατότητα του οφειλέτη. Προβλέπονται κυρώσεις για μη συνεργαζόμενους πιστωτές, όπως περιορισμοί στην αναγκαστική εκτέλεση και στην απαίτηση τόκων υπερημερίας. Βελτιώνονται οι όροι ρύθμισης, με αύξηση και τιμαριθμική αναπροσαρμογή των ορίων για ευάλωτους, και 25% μειωμένη ικανοποίηση των πιστωτών σε σχέση με την αξία της κατοικίας για ευάλωτους.
• Δεσμευτικός Κώδικας Δεοντολογίας για τράπεζες και servicers: Η τήρηση του Κώδικα καθίσταται υποχρεωτική και απέναντι στον δανειολήπτη. Οι πιστωτές θα πρέπει να αιτιολογούν τις προτεινόμενες ρυθμίσεις, λαμβάνοντας υπόψη το εισόδημα, τις εύλογες δαπάνες διαβίωσης, την οικογενειακή κατάσταση, την αξία των εξασφαλίσεων και το εκτιμώμενο κόστος αγοράς του δανείου από το fund. Η παραβίαση των υποχρεώσεων θα έχει αστικές και δικονομικές συνέπειες.
• Αυστηρότεροι κανόνες για τους servicers: Προβλέπεται υποχρέωση δωρεάν παροχής αναλυτικών στοιχείων της οφειλής εντός 20 ημερών, δυνατότητα φυσικής εξυπηρέτησης των δανειοληπτών και τήρηση πλήρους ατομικού φακέλου με δυνατότητα πρόσβασης του οφειλέτη. Δεν θα επιτρέπεται καταγγελία δανειακής σύμβασης ή ρύθμισης πριν από καθυστέρηση τουλάχιστον τεσσάρων μηνιαίων δόσεων. Επίσης, προστατεύονται οι οφειλέτες στις άτυπες διαπραγματεύσεις, με απαγόρευση έκδοσης διαταγής πληρωμής ή έναρξης διαδικασιών εκτέλεσης κατά τη διάρκειά τους.
• Ανεξάρτητες Επιτροπές Διευθέτησης Οφειλών σε κάθε Περιφερειακή Ενότητα: Οι δανειολήπτες θα μπορούν να προσφεύγουν σε επιτροπές εκτός τραπεζών και εταιρειών διαχείρισης όταν αμφισβητούν τη διαδικασία ή θεωρούν ότι δεν τους προσφέρθηκε κατάλληλη και βιώσιμη ρύθμιση. Στόχος είναι η ουσιαστική επανεξέταση της διαφοράς και η ενίσχυση της διαπραγματευτικής θέσης του οφειλέτη.
• Βελτίωση όρων για συνεπείς οφειλέτες: Όσοι οφειλέτες τηρούν με συνέπεια μια ρύθμιση, δικαιούνται μετά την τριετία σημαντική μείωση του επιτοκίου και στον έκτο χρόνο της ρύθμισης, καθώς και απαλλαγή από μία δόση για κάθε τριετία.
• Δικαιότερη αντιμετώπιση των δανείων σε ελβετικό φράγκο και προστασία των εγγυητών: Προτείνεται κατανομή του συναλλαγματικού κινδύνου μεταξύ τράπεζας και δανειολήπτη, ώστε η επιβάρυνση από τη μεταβολή της ισοτιμίας να μη μετακυλίεται αποκλειστικά στον τελευταίο. Η πρόταση καλύπτει και δάνεια που έχουν ήδη μετατραπεί σε ευρώ. Παράλληλα, ενισχύεται η προστασία των εγγυητών και τίθενται όρια στην οφειλή όταν τα δάνεια έχουν μεταβιβαστεί σε funds.
• Ακατάσχετος επαγγελματικός λογαριασμός και περιορισμός καταχρηστικών τραπεζικών χρεώσεων: Προτείνεται η προστασία επαγγελματικού τραπεζικού λογαριασμού για τη διασφάλιση της αναγκαίας ρευστότητας για τη συνέχιση της επιχειρηματικής δραστηριότητας. Παράλληλα, προβλέπονται παρεμβάσεις για την κατάργηση καταχρηστικών τραπεζικών χρεώσεων, μεγαλύτερη διαφάνεια στις συναλλαγές και ουσιαστική προστασία των καταναλωτών.

Σύμφωνα με σχετική ανακοίνωση, «Η πρόταση του ΠΑΣΟΚ δεν περιορίζεται σε περισσότερες δόσεις για την αποπληρωμή χρεών. Συνδυάζει προστασία της κατοικίας και της παραγωγικής περιουσίας, ουσιαστική ελάφρυνση οφειλών, περιορισμό των πανωτοκίων και δεσμευτικούς κανόνες για τράπεζες, funds και servicers. Στόχος είναι οι ρυθμίσεις να γίνουν πραγματικά βιώσιμες και οι οφειλέτες να αποκτήσουν ουσιαστική δεύτερη ευκαιρία».