Η Συνεχιζόμενη Μετανάστευση Ελλήνων: Αιτίες και Επιπτώσεις

Η μετανάστευση των Ελλήνων προς άλλες χώρες, η οποία άρχισε κατά τη διάρκεια της οικονομικής κρίσης, συνεχίζεται με σταθερή ένταση. Οι προσπάθειες της κυβέρνησης να επαναφέρει τους πολίτες που έχουν μεταναστεύσει δεν φαίνεται να αποδίδουν καρπούς.

Σύμφωνα με πρόσφατη έρευνα του ΙΜΕ ΓΣΕΒΕΕ, το 10,9% των νοικοκυριών αναφέρουν ότι τουλάχιστον ένα μέλος τους έχει φύγει στο εξωτερικό για εργασία τα τελευταία πέντε χρόνια. Αυτό υποδεικνύει μια πολύ μεγαλύτερη πραγματική απώλεια ανθρώπινου δυναμικού αν ληφθούν υπόψη οι περιπτώσεις ολόκληρων οικογενειών που έχουν μετακομίσει.

Αντίθετα, μόνο το 6,6% των ερωτηθέντων δήλωσε ότι κάποιο μέλος της οικογένειας επέστρεψε από το εξωτερικό για να βρει εργασία στην Ελλάδα. Αυτή η απώλεια εργατικού δυναμικού επιβεβαιώνεται επίσης από την πιο πρόσφατη εθνική απογραφή πληθυσμού της ΕΛΣΤΑΤ (2021), όπου παρατηρείται σημαντική μείωση του πληθυσμού κατά 22% στις ηλικίες 20-29 ετών και κατά 23,2% στις ηλικίες 30-39 ετών μεταξύ 2011-2021.Αυτή η μείωση επηρεάζει ακόμα και τις νεότερες ηλικιακές ομάδες (0-9 ετών) οι οποίες παρουσίασαν πτώση κατά 16,3%, γεγονός που συνδέεται άμεσα με την πτώση των γεννήσεων στη χώρα.

Τα στοιχεία αυτά καταδεικνύουν τις συνέπειες της φυγής παραγωγικών στελεχών από τη χώρα στην περίοδο ανάμεσα στο 2011 και το 2021. Όπως επισημαίνεται στην έρευνα, δεν είναι μόνο τα δημογραφικά προβλήματα υπεύθυνα για αυτή την κατάσταση.

Τα αποτελέσματα της έρευνας του ΙΜΕ ΓΣΕΒΕΕ σε συνδυασμό με τα επίσημα δεδομένα αναφορικά με την κινητικότητα του εργατικού δυναμικού (LFS) από τη Eurostat δείχνουν ότι η τάση φυγής προς το εξωτερικό εξακολουθεί να είναι ισχυρή και τα τελευταία πέντε χρόνια. Το έτος 2020 οι Έλληνες πολίτες ηλικίας μεταξύ 20-64 που ζούσαν σε άλλη χώρα εντός της ΕE/EEZ ανέρχονταν σε περίπου 309.500 – ο αριθμός αυτός μειώθηκε στους 280.300 το επόμενο έτος πιθανώς λόγω όρων σχετικών με την πανδημία πριν επιστρέψει σταδιακά φτάνοντας ξανά τις 307.700 μέχρι το καλοκαίρι του ’24 σημειώνοντας αύξηση στον χρόνο αυτόν.

Aξιολογώντας ειδικότερα τους πτυχιούχους τριτοβάθμιας εκπαίδευσης που έχουν μεταναστέψει στο εξωτερικό (γνωστό ως “brain drain”), ο αριθμός αυξήθηκε από περίπου 95.500 το έτος ’20 σε περίπου115600 μέχρι τον Μάρτιο ‘24 σημειώνοντας ανάπτυξη κατά δέκα ποσοστιαίες μονάδες μέσα σε έναν χρόνο.

Η σχεδόν διπλάσια απώλεια ανθρώπινου κεφαλαίου συγκρινόμενη μάλιστα με αυτούς που επιστρέφουν προσθέτει περισσότερο βάρος στη συνολική κατάσταση ενώ οι αξιολογήσεις όσων έχουν επιστρέψει μέσω της πρωτοβουλίας Brain ReGain προκαλούν αίσθημα απαισιοδοξίας σχετικάμετην ποιότητα ζωής στην Ελλάδα μετά την επιστροφή τους . Σαφή στοιχεία δείχνουν πως πολλοί παράγοντες αξιολογούνται ως ανεπαρκείς ή μέτριοι σύμφωνα μάλισταμε τις πληροφορίες μας:

– Η κατάσταση υγείας βαθμολογείται αρνητικά από ποσοστό γύρω στο79%
– Το εκπαιδευτικό σύστημα κρίνεται αρνητικά από84%
– Το επίπεδο ζωής περνά κάτω απο76%
– Η οικονομία δυστυχώς κατατάσσεταιστο84%
– Η ψηφιακή διακυβέρνηση έχει βαριά κληρονομιά μιαςκαι λαμβάνει μόλις62%.