Κυβερνητικός Σχεδιασμός: Τέσσερα Μέτρα Έκτακτης Ανάγκης για την Αντιμετώπιση της Ενεργειακής Κρίσης και της Ακρίβειας

Τέσσερα βασικά μέτρα αναμένεται να ενεργοποιήσει το οικονομικό επιτελείο της κυβέρνησης ως «όπλα» στη μάχη κατά της ακρίβειας, με την εφαρμογή τους να εξαρτάται από την ένταση και τη διάρκεια της σύγκρουσης στη Μέση Ανατολή.

Στο Μέγαρο Μαξίμου, χθες το απόγευμα, έλαβε χώρα σύσκεψη υπό την προεδρία του πρωθυπουργού Κυριάκου Μητσοτάκη. Κατά τη συνάντηση, ο πρωθυπουργός ενημερώθηκε για τις εισηγήσεις του Υπουργού Ανάπτυξης Τάκη Θεοδωρικάκου και του Υπουργού Περιβάλλοντος και Ενέργειας Σταύρου Παπασταύρου, σχετικά με παρεμβάσεις που στοχεύουν στον περιορισμό των οικονομικών επιπτώσεων από την τρέχουσα εμπόλεμη κατάσταση στη Μέση Ανατολή. Σύμφωνα με τις πληροφορίες, δεν ελήφθησαν οριστικές αποφάσεις, καθώς ο πρωθυπουργός θα βρίσκεται σήμερα στο Παρίσι. Οι τελικές αποφάσεις της κυβέρνησης και οι παρεμβάσεις για την αντιμετώπιση φαινομένων αισχροκέρδειας στην αγορά αναμένεται να οριστικοποιηθούν εντός της εβδομάδας.

Πλαφόν στο περιθώριο κέρδους

Οι πληροφορίες συγκλίνουν στο ότι τα περισσότερα από τα μέτρα που θα υλοποιηθούν είναι εκείνα που εφαρμόστηκαν κατά την ενεργειακή κρίση του 2022. Αρχικά, εξετάζεται η άμεση εφαρμογή πλαφόν στο μικτό περιθώριο κέρδους, με την υλοποίηση του μέτρου να ξεκινά από τα καύσιμα. Το μέτρο αυτό, που ήταν σε ισχύ για περίπου τέσσερα χρόνια, αποσκοπεί στην αποτροπή αδικαιολόγητων ανατιμήσεων.

Fuel pass

Επίσης, στο τραπέζι βρίσκεται η επανενεργοποίηση του fuel pass. Μέσω αυτού, ιδιοκτήτες οχημάτων που πληρούν συγκεκριμένα εισοδηματικά και περιουσιακά κριτήρια θα λαμβάνουν οικονομική ενίσχυση για την αγορά καυσίμων. Η εφαρμογή του συγκεκριμένου μέτρου θα εξαρτηθεί από το αν η τιμή του πετρελαίου Brent παραμείνει σταθερά άνω των 100 δολαρίων το βαρέλι για περίπου ένα μήνα, ενώ σήμερα η τιμή του είναι κάτω από το εν λόγω όριο.

Η επιδότηση στους λογαριασμούς ρεύματος θα εξαρτηθεί από την τιμή χονδρικής στο Χρηματιστήριο Ενέργειας. Επί του παρόντος, δεν προβλέπεται επιδότηση, καθώς η τιμή της μεγαβατώρας βρίσκεται κάτω από τα 100 ευρώ, ενώ και η τιμή του φυσικού αερίου παραμένει κάτω από τα 60 ευρώ τη μεγαβατώρα.

Ένα επιπλέον μέτρο για τον περιορισμό της κερδοσκοπίας είναι η αναγραφή διπλής τιμής στα ταμπελάκια ορισμένων τροφίμων, όπως φρέσκα φρούτα και λαχανικά. Με αυτόν τον τρόπο, οι καταναλωτές θα γνωρίζουν, πέραν της τιμής πώλησης, και την τιμή του παραγωγού. Επιπλέον, δεν αποκλείεται το ενδεχόμενο παρεμβάσεων στις τιμές των ακτοπλοϊκών εισιτηρίων, εφόσον κριθεί απαραίτητο.

Νέο ενιαίο σύστημα επισιτιστικής βοήθειας

Παράλληλα, με Κοινή Υπουργική Απόφαση των Υπουργών Κοινωνικής Συνοχής και Οικογένειας Δόμνας Μιχαηλίδου και Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών Νίκου Παπαθανάση, θεσπίζεται νέο πλαίσιο για την Προτεραιότητα 6 «Επισιτιστική Βοήθεια και Υλική Στέρηση» του Προγράμματος «Ανθρώπινο Δυναμικό και Κοινωνική Συνοχή 2021–2027», που χρηματοδοτείται μέσω ΕΣΠΑ. Με την απόφαση τίθεται σε εφαρμογή νέο ενιαίο εθνικό σύστημα επισιτιστικής βοήθειας μέσω vouchers, προϋπολογισμού 400 εκατομμυρίων ευρώ. Το νέο μοντέλο οργανώνει την επισιτιστική βοήθεια για πρώτη φορά με ενιαίους κανόνες σε όλη τη χώρα, ενισχύοντας την αυτονομία των δικαιούχων. Το σύστημα μετατρέπεται από ένα μοντέλο υπόδειξης αναγκών με προκαθορισμένα πακέτα προϊόντων, σε ένα σύστημα όπου ο ωφελούμενος αποφασίζει ο ίδιος τι χρειάζεται, πότε και από πού θα το προμηθευτεί.

Αντί για ένα κατακερματισμένο σύστημα με διαφορετικές πρακτικές ανά Περιφέρεια, εισάγεται κεντρική εφαρμογή που διασφαλίζει ταχύτερη υλοποίηση, απόλυτη διαφάνεια, λιγότερη γραφειοκρατία, ίση μεταχείριση των ωφελούμενων και, κυρίως, άμεση παροχή βοήθειας σε όσους την χρειάζονται.

Η ενίσχυση θα καταβληθεί με αναδρομική ισχύ, ώστε τα ευάλωτα νοικοκυριά να λάβουν συγκεντρωμένα τα ποσά που αντιστοιχούν στην περίοδο μετάβασης στο νέο σύστημα. Αυτό διασφαλίζει ότι κανένα νοικοκυριό δεν χάνει τη στήριξη που δικαιούται και ότι οι πόροι φτάνουν άμεσα στους ανθρώπους που τους έχουν ανάγκη.

Η στήριξη παρέχεται μέσω ηλεκτρονικών ή άλλων μορφών κουπονιών (vouchers), τα οποία θα εξαργυρώνονται αποκλειστικά για τρόφιμα και είδη βασικής υλικής βοήθειας σε συμμετέχοντα καταστήματα λιανικής, όπως σούπερ μάρκετ και οπωροπωλεία. Αυτό κατευθύνει τους πόρους απευθείας στους ωφελούμενους, ενισχύοντας την αγοραστική τους δύναμη και απλοποιώντας τις διαδικασίες.

Το νέο σύστημα συνδέεται άμεσα με το Ελάχιστο Εγγυημένο Εισόδημα, με τους δικαιούχους του να εντάσσονται αυτοδίκαια στην επισιτιστική βοήθεια. Παράλληλα, δίνεται η δυνατότητα ένταξης και άλλων ατόμων ή νοικοκυριών που βιώνουν ακραία φτώχεια, κατόπιν πιστοποίησης από τις αρμόδιες κοινωνικές υπηρεσίες.

Τα vouchers έχουν συγκεκριμένη διάρκεια, επαναφορτίζονται όσο διαρκεί η επιλεξιμότητα του νοικοκυριού και δεν εξαργυρώνονται για καπνικά προϊόντα, αλκοολούχα ποτά ή είδη τυχερών παιγνίων. Στόχος είναι η κάλυψη βασικών αναγκών με διαφάνεια, ίσους κανόνες και σεβασμό στην αξιοπρέπεια των δικαιούχων.

Εκτός από τη διανομή τροφίμων και βασικής υλικής βοήθειας, το πρόγραμμα περιλαμβάνει συνοδευτικά μέτρα κοινωνικής ένταξης, με σκοπό η στήριξη να λειτουργεί ως γέφυρα προς υπηρεσίες υγείας, κοινωνικής φροντίδας και ένταξης στην εργασία για ευάλωτα άτομα και οικογένειες.