Η Ελλάδα επανεξετάζει τη χρήση πυρηνικής ενέργειας, με έμφαση στους μικρούς αρθρωτούς αντιδραστήρες

Για δεύτερη φορά μέσα σε λιγότερο από ένα χρόνο, ο πρωθυπουργός Κυριάκος Μητσοτάκης εκφράζει με σαφήνεια την πρόθεση της ελληνικής κυβέρνησης να διερευνήσει τις δυνατότητες που προσφέρει η πυρηνική ενέργεια. Μετά από σχετική αναφορά τον Ιούνιο στο συνέδριο των Financial Times και της «Καθημερινής», ο κ. Μητσοτάκης επανήλθε από το Παρίσι, όπου πραγματοποιήθηκε η σύνοδος κορυφής για την πυρηνική ενέργεια και την αστική της χρήση, με τη συμμετοχή αντιπροσώπων από 41 χώρες και πολλούς διεθνείς οργανισμούς.

«Η Ελλάδα επίσης γυρνάει σελίδα. Έχει έρθει η ώρα και για τη δική μου χώρα να εξερευνήσει αν η πυρηνική ενέργεια και ειδικά οι αρθρωτοί αντιδραστήρες μπορούν να διαδραματίσουν ρόλο. Θα ορίσουμε μια διυπουργική επιτροπή έτσι ώστε να υπάρχουν οριστικές συστάσεις προς την κυβέρνηση ως προς αυτό», τόνισε ο κ. Μητσοτάκης, υπογραμμίζοντας ότι η θέση αυτή πηγάζει από την κοινή λογική. «Ανεξάρτητα από το πόσο θα επεκτείνουμε τις ανανεώσιμες πηγές ενέργειας, θα χρειαστούμε μακροπρόθεσμα προβλέψιμη ενέργεια βασικού φορτίου. Καμιά τεχνολογία δεν μπορεί να ανταγωνιστεί αυτό που μας προσφέρει η πυρηνική ενέργεια». Αναγνώρισε, παράλληλα, ότι η κοινή γνώμη στην Ελλάδα είναι διχασμένη, γεγονός που καθιστά απαραίτητο έναν ειλικρινή, συνετό και μη ιδεολογικά φορτισμένο διάλογο.

Όπως σημειώνεται σε ρεπορτάζ της «Καθημερινής», τα αλλεπάλληλα ενεργειακά σοκ και το κόστος της πράσινης μετάβασης έχουν επαναφέρει στο προσκήνιο την πυρηνική ενέργεια. Επιπλέον, τα ενεργοβόρα κέντρα δεδομένων και η τεχνητή νοημοσύνη λειτουργούν ως επιταχυντές αυτής της στροφής. Μόνο ο τομέας της τεχνητής νοημοσύνης προβλέπεται ότι μέχρι το 2030 θα απαιτεί 160% περισσότερη ενέργεια από σήμερα, καταναλώνοντας σε ποσότητα την ετήσια κατανάλωση του Καναδά (περίπου 650 τεραβατώρες).

Η τεχνολογία των μικρών αρθρωτών αντιδραστήρων (Small Modular Reactors – SMR) αναδεικνύεται ως η λύση. Η Διεθνής Οργάνωση Ενέργειας (ΙΕΑ) εκτιμά ότι μέχρι το 2050 περισσότερα από 1.000 SMRs θα τεθούν σε λειτουργία, με συνολική ισχύ 120 GW. Οι επενδύσεις σε αυτή την τεχνολογία θα μπορούσαν να φτάσουν τα 670 δισ. δολάρια έως το ίδιο έτος. Τα SMRs χαρακτηρίζονται από μικρότερο κόστος, ταχύτερη κατασκευή και μικρότερες εκτάσεις για εγκατάσταση σε σύγκριση με τους παραδοσιακούς αντιδραστήρες, ενώ ενισχύουν την ασφάλεια με συστήματα παθητικής ψύξης και υπόγεια θωράκιση. Έχουν επιπλέον το πλεονέκτημα εύκολης συναρμολόγησης και εγκατάστασης σε απομακρυσμένες βιομηχανικές μονάδες χωρίς δίκτυο. Θα μπορούσαν να αποτελέσουν λύση και για την ηλεκτροδότηση των μη διασυνδεδεμένων νησιών, καθώς και για τη λειτουργία μονάδων αφαλάτωσης.

Ωστόσο, όπως ανέφερε ο κ. Μητσοτάκης στο Παρίσι, ένα θέμα που απασχολεί έντονα την Ελλάδα είναι η χρήση της πυρηνικής ενέργειας στη ναυτιλία. «Πρόκειται για αποδεδειγμένης αξίας τεχνολογία που χρησιμοποιούμε εδώ και δεκαετίες σε στρατιωτικές και άλλες εξειδικευμένες εφαρμογές. Προς το παρόν δεν διαθέτουμε αξιόπιστες λύσεις για την απανθρακοποίηση της ναυτιλίας. Η πυρηνική ενέργεια πρέπει να συμπεριληφθεί σε αυτή τη συζήτηση. Πρόκειται για ζήτημα στο οποίο η Ελλάδα σκοπεύει να αναλάβει ηγετικό ρόλο, ανεξάρτητα από το αν η πυρηνική ενέργεια μπορεί να διαδραματίσει κάποιο ρόλο στο ενεργειακό σύστημα της Ελλάδας», τόνισε.

Και η Ε.Ε. αντιμετωπίζει πλέον την πυρηνική ενέργεια ως μέρος της λύσης για την απεξάρτησή της από τα ορυκτά καύσιμα. Η πρόεδρος Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν ανακοίνωσε από το Παρίσι τη διάθεση 200 εκατ. ευρώ για την προώθηση επενδύσεων στην ανάπτυξη μικρών πυρηνικών αντιδραστήρων. «Θέλουμε αυτή η νέα τεχνολογία να βρίσκεται σε επιχειρηματικό στάδιο στις αρχές της δεκαετίας του 2030», δήλωσε η πρόεδρος της Ε.Ε., αναγνωρίζοντας ότι «η απόφαση για τη μείωση της παραγωγής ηλεκτρικής ενέργειας από πυρηνικά ήταν ένα στρατηγικό σφάλμα».

Η εκτίναξη των τιμών της ενέργειας, εξαιτίας του πολέμου στη Μέση Ανατολή, αποτελεί «σκληρή υπενθύμιση» του βαθμού στον οποίο η Ευρώπη είναι ευάλωτη ως εισαγωγέας ορυκτών καυσίμων, δήλωσε η πρόεδρος της Κομισιόν, υπογραμμίζοντας τη σημασία της αύξησης της παραγωγής ενέργειας από ανανεώσιμες πηγές και πυρηνικούς αντιδραστήρες.

Επενδύσεις δισεκατομμυρίων παγκοσμίως, με πρωτοπόρο την Κίνα

Η αδήριτη πραγματικότητα της κλιματικής κρίσης, σε συνδυασμό με την πρόσφατη ενεργειακή κρίση, υπαγορεύει νέες προτεραιότητες σε μεγάλες και μικρές χώρες παγκοσμίως που αναζητούν καθαρές μορφές ενέργειας. Ως αποτέλεσμα, οι πολιτικές ηγεσίες στρέφονται στην πυρηνική ενέργεια, επενδύοντας δισεκατομμύρια.

Η Κίνα έχει σημειώσει τη δυναμικότερη στροφή, καθώς μέχρι τα τέλη του 2025 είχε υπό κατασκευήν 37 πυρηνικούς αντιδραστήρες, έχοντας ήδη επενδύσει περίπου 21 δισ. δολάρια στην πυρηνική ενέργεια. Μόνον οι τελευταίοι δέκα αντιδραστήρες που ενέκρινε τον Απρίλιο του 2025 αντιπροσωπεύουν συνολική επένδυση άνω των 27 δισ. δολαρίων. Η Κίνα έχει κατορθώσει να κατασκευάζει μικρούς αρθρωτούς αντιδραστήρες σχετικά γρήγορα και φθηνά, συναρμολογώντας τους μέσα σε πέντε έως έξι χρόνια, δηλαδή με διπλάσια ταχύτητα από τις δυτικές χώρες.

Την ίδια στιγμή, παρά την απροκάλυπτη αδιαφορία της για την κλιματική κρίση, η κυβέρνηση Τραμπ σχεδιάζει να τετραπλασιάσει την παραγωγική δυνατότητα των ΗΠΑ σε πυρηνική ενέργεια έως το 2050. Η υπερδύναμη διαθέτει τον μεγαλύτερο στον κόσμο στόλο πυρηνικών αντιδραστήρων (94), οι οποίοι παράγουν το 30% της παγκόσμιας πυρηνικής ενέργειας. Είναι, άλλωστε, έδρα των τεχνολογικών κολοσσών Google, Amazon, Meta και Microsoft, που την τελευταία διετία έχουν επενδύσει δισεκατομμύρια στην πυρηνική ενέργεια και έχουν κλείσει συμβόλαια με κατασκευαστικές αντιδραστήρων για να τροφοδοτήσουν τα ενεργοβόρα κέντρα δεδομένων τους. Η Γαλλία, η μεγάλη πυρηνική δύναμη της Ευρώπης, έχει 57 πυρηνικούς αντιδραστήρες σε λειτουργία, αποτελώντας τον δεύτερο στον κόσμο μεγαλύτερο στόλο. Μόνον οι έξι που κατασκευάστηκαν την τελευταία τριετία υπολογίζεται ότι κόστισαν περίπου 73 δισ. ευρώ, ενώ ο γαλλικός ενεργειακός κολοσσός Electricite de France έχει επενδύσει 6 δισ. ευρώ για την ανακαίνιση 20 παλαιότερων αντιδραστήρων. Η Γαλλία κατασκευάζει επίσης μικρούς αρθρωτούς αντιδραστήρες, με την κυβέρνηση Μακρόν να έχει δεσμεύσει 1 δισ. ευρώ για την κατασκευή τους, χαρακτηρίζοντάς τους πυλώνα του επενδυτικού προγράμματος «Γαλλία 2030».

Μέσα στο 2025, η Βρετανία δέσμευσε πάνω από 14 δισ. στερλίνες για την επέκταση των εγκαταστάσεων πυρηνικής ενέργειας, με στόχο την παραγωγή 24 γιγαβατωρών πυρηνικής ενέργειας μέχρι το 2050. Η Ινδία έχει υπό κατασκευήν έξι αντιδραστήρες και στοχεύει στην παραγωγή 100 γιγαβατωρών πυρηνικής ενέργειας μέχρι το 2047. Ακόμη και η Ιαπωνία, τραυματισμένη από την πυρηνική καταστροφή στη Φουκουσίμα το 2011, έχει από το 2023 μεγιστοποιήσει τη χρήση των υφιστάμενων αντιδραστήρων της και σχεδιάζει την κατασκευή ορισμένων νέας γενιάς. Η Τουρκία έχει υπό κατασκευήν τέσσερις αντιδραστήρες στο πυρηνικό σύμπλεγμα στο Ακούγιου, με την κατασκευή να έχει αναλάβει η ρωσική Rosatom, η οποία χρηματοδοτεί την κατασκευή τους αξίας 20 έως 25 δισ. δολαρίων.

Διαβάστε επίσης:

Κυρ. Μητσοτάκης: Hρθε η ώρα να εξερευνήσουμε τις δυνατότητες της πυρηνικής ενέργειας

Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν: ΑΠΕ και πυρηνική ενέργεια για τη μείωση των τιμών ηλεκτρικού

H Ευρώπη συζητά για πυρηνικά, αμφισβητεί την αξιοπιστία των ΗΠΑ

Ακολουθήστε το Money Review στο Google News