Ψηφιακή Κάρτα Εργασίας στο Δημόσιο: Νέο Σύστημα για Τήρηση Ωραρίου και Έλεγχο των «Κοπανατζήδων»

Το Υπουργείο Εσωτερικών προχωρά στην καθολική εφαρμογή της Ψηφιακής Κάρτας Εργασίας στο Δημόσιο, με στόχο τον αποτελεσματικό έλεγχο της τήρησης του ωραρίου εργασίας. Το καινοτόμο αυτό σύστημα θα καταγράφει με ακρίβεια την ώρα προσέλευσης και αποχώρησης, καθώς και οποιεσδήποτε αλλαγές στο καθημερινό πρόγραμμα του προσωπικού, τόσο στον άμεσο όσο και στον ευρύτερο δημόσιο τομέα. Η ρύθμιση αφορά όλους τους εργαζομένους, ανεξαρτήτως εργασιακής σχέσης, συμπεριλαμβανομένων των εργαζομένων στους Οργανισμούς Τοπικής Αυτοδιοίκησης.

Η βασική επιδίωξη αυτής της μεταρρύθμισης είναι η βελτιστοποίηση της διαχείρισης του χρόνου εργασίας στο δημόσιο τομέα, θέτοντας τέλος σε φαινόμενα μη συμμόρφωσης με το ωράριο. Παράλληλα, η ψηφιακή κάρτα αναμένεται να μειώσει τη γραφειοκρατία, αντικαθιστώντας τις παλιές, χειρόγραφες και συχνά ανακριβείς μεθόδους καταγραφής.

Το Νέο Νομοθετικό Πλαίσιο, το ΣΔΑΔ και η Ευθύνη των Προϊσταμένων

Με το άρθρο 102 του πρόσφατα ψηφισθέντος νομοσχεδίου «Αναμόρφωση της βαθμολογικής διάρθρωσης, του συστήματος βαθμολογικών προαγωγών και του συστήματος επιλογής προϊσταμένων…», καθιερώνεται ένα ενιαίο ψηφιακό πλαίσιο για την καταγραφή του χρόνου εργασίας μέσω του Πληροφοριακού Συστήματος Διαχείρισης Ανθρώπινου Δυναμικού (ΣΔΑΔ). Το νέο πλαίσιο θέτει επίσης συγκεκριμένους κανόνες για τη χρήση και την επεξεργασία των δεδομένων.

Η κύρια αλλαγή είναι η υποχρέωση των φορέων του Δημοσίου να τηρούν στο ΣΔΑΔ στοιχεία για τη μέτρηση του χρόνου εργασίας. Σε περιπτώσεις όπου ήδη υφίσταται ωρομετρικό σύστημα, προβλέπεται η διαλειτουργικότητά του με το ΣΔΑΔ, εφόσον αυτό είναι τεχνικά εφικτό.

Η ευθύνη για την ορθή τήρηση του ωραρίου βαρύνει τους προϊσταμένους των οργανικών μονάδων, οι οποίοι είναι υπεύθυνοι για την ακρίβεια των καταχωρήσεων του προσωπικού που επιβλέπουν.

Η υφυπουργός Εσωτερικών, Βιβή Χαραλαμπογιάννη, δήλωσε στο Αθηναϊκό – Μακεδονικό Πρακτορείο Ειδήσεων ότι το υπουργείο υλοποιεί μια «ολιστική μεταρρύθμιση για τη διαχείριση του ανθρώπινου δυναμικού στη δημόσια διοίκηση», εστιάζοντας στην εκπαίδευση, την αναβάθμιση του ρόλου και την ανάδειξη των ικανοτήτων των στελεχών. «Αυτή η νέα προσέγγιση, που αποσκοπεί στη βέλτιστη εξυπηρέτηση των πολιτών, μας ωθεί στον πλήρη εκσυγχρονισμό του συστήματος διαχείρισης του ωραρίου εργασίας των υπαλλήλων του δημοσίου. Συνεχίζουμε για ένα δημόσιο αποδοτικό, αποτελεσματικό, με ίσες ευκαιρίες και κανόνες για όλους» πρόσθεσε.

Προστασία Προσωπικών Δεδομένων και Αυστηρός Έλεγχος Υπερωριών

Ειδική μέριμνα δίνεται στην προστασία των προσωπικών δεδομένων, καθώς τα στοιχεία της ψηφιακής κάρτας δεν μπορούν να χρησιμοποιούνται ελεύθερα για οποιονδήποτε υπηρεσιακό σκοπό. Το άρθρο ορίζει ρητά ότι η χρήση τους περιορίζεται στην τήρηση του ωραρίου, στον υπολογισμό αμοιβών και αποζημιώσεων υπερωριακής απασχόλησης, στη στατιστική επεξεργασία και στον έλεγχο νομιμότητας από τα αρμόδια όργανα.

Απαγορεύεται η χρήση τους για σκοπούς μη σχετιζόμενους με τις παραπάνω λειτουργίες, καθώς και η δυσμενής μεταχείριση εργαζομένων βάσει αυτών των στοιχείων, εκτός εάν προβλέπεται από πειθαρχικές ή υπηρεσιακές διαδικασίες.

Μέσω της καθολικής εφαρμογής της ψηφιακής κάρτας, το υπουργείο επιδιώκει την εξάλειψη του φαινομένου των «κοπανατζήδων», διασφαλίζοντας παράλληλα την ασφαλή πρόσβαση στους εργασιακούς χώρους. Αυτή η στρατηγική στοχεύει στην οριστική πρόληψη της καταστρατήγησης του ωραρίου και στην εξάλειψη των δαπανών για εικονικές υπερωρίες, ενισχύοντας τον έλεγχο των δημοσίων πόρων.

Οι τεχνικές λεπτομέρειες εφαρμογής του μέτρου θα καθοριστούν με Κοινή Υπουργική Απόφαση. Η εφαρμογή θα ξεκινήσει πιλοτικά, με σταδιακή ένταξη των φορέων, ενώ θα προβλεφθούν εξαιρέσεις για υπαλλήλους που εκτελούν εξωτερική υπηρεσία ή βρίσκονται σε αποστολή.

Περιπτώσεις Χρήσης Βιομετρικής Τεχνολογίας

Στις παραγράφους 7 έως 10 του άρθρου, προβλέπεται η δυνατότητα χρήσης βιομετρικής τεχνολογίας σε συγκεκριμένες υπηρεσίες του Δημοσίου.

Η βιομετρική τεχνολογία δεν αποτελεί τον τυπικό τρόπο χρήσης της ψηφιακής κάρτας, αλλά μπορεί να εφαρμοστεί σε εξαιρετικές περιπτώσεις για την ταυτοποίηση και καταγραφή της φυσικής παρουσίας των υπαλλήλων.

Αυτό αφορά κυρίως χώρους που απαιτούν αυστηρό έλεγχο πρόσβασης λόγω διαβαθμισμένου χαρακτήρα, προστασίας κρίσιμων υποδομών ή λόγων εθνικής ασφάλειας, όπου δεν υπάρχει λιγότερο επεμβατικό μέσο. Η βιομετρία, που βασίζεται σε μοναδικά ανθρώπινα χαρακτηριστικά (όπως το δακτυλικό αποτύπωμα), θεωρείται ο πιο ασφαλής τρόπος επαλήθευσης ταυτότητας, παρόμοια με το ξεκλείδωμα κινητών συσκευών.

Πρόβλεψη υπάρχει και για ενεργοποίηση βιομετρικού συστήματος σε φορέα όπου έχουν διαπιστωθεί, μετά από έλεγχο της Εθνικής Αρχής Διαφάνειας ή πειθαρχική διαδικασία, επαναλαμβανόμενες και ουσιώδεις παραβάσεις τήρησης του ωραρίου από το ίδιο ή διαφορετικό πρόσωπο εντός δώδεκα μηνών.

Ωστόσο, ούτε σε αυτή την περίπτωση η βιομετρική καταγραφή ενεργοποιείται αυτόματα. Απαιτείται έκθεση τεκμηρίωσης από τον υπεύθυνο επεξεργασίας που να διαπιστώνει την ανεπάρκεια της ψηφιακής κάρτας, καθώς και η σύμφωνη γνώμη της Αρχής Προστασίας Δεδομένων Προσωπικού Χαρακτήρα (ΑΠΔΠΧ).

Το Υπουργείο Εσωτερικών έχει ήδη υπογράψει Προγραμματική Συμφωνία με την Κοινωνία της Πληροφορίας, με στόχο την ολοκλήρωση των απαραίτητων επιχειρησιακών προετοιμασιών για την εφαρμογή του μέτρου εντός του δεύτερου εξαμήνου του 2027.