Εμπορικό Ισοζύγιο: Εκρηκτική Άνοδος Εξαγωγών και Συγκράτηση Εισαγωγών Σηματοδοτούν Ενίσχυση Ανταγωνιστικότητας

Η ελληνική οικονομία παρουσιάζει σημαντική ενίσχυση της ανταγωνιστικότητάς της κατά τη διετία 2025-2026, όπως επιβεβαιώνεται από την εξαιρετικά θετική πορεία του εξωτερικού εμπορίου, με την αύξηση των εξαγωγών και τη συγκράτηση των εισαγωγών. Σύμφωνα με τα πλέον πρόσφατα στοιχεία της ΕΛΣΤΑΤ, στο οκτάμηνο του 2026, οι ελληνικές εξαγωγές κατάφεραν να καλύψουν το 63,7% των εισαγωγών. Αυτό αποτελεί μια αξιοσημείωτη βελτίωση σε σύγκριση με το 59% που καταγράφηκε την αντίστοιχη περίοδο του προηγούμενου έτους, καθώς και το 55% που παρατηρήθηκε το 2019.

Η εξέλιξη αυτή είναι ιδιαίτερα εντυπωσιακή, αν ληφθεί υπόψη η εικόνα που παρουσιαζόταν προ κρίσης χρέους. Τότε, το ποσοστό κάλυψης των εισαγωγών από τις εξαγωγές ήταν κάτω του 40%, ένα αποτέλεσμα της περιορισμένης παραγωγικής βάσης της χώρας και της υπερβολικής εγχώριας ζήτησης, η οποία τροφοδοτούσε τα δημοσιονομικά ελλείμματα.

Εξαγωγές σε Άνοδο: Τόσο σε Όγκο όσο και σε Αξία, με Υποκατάσταση Εισαγωγών

Σύμφωνα με αναλυτικό ρεπορτάζ του ΑΠΕ-ΜΠΕ, οι εξαγωγές της χώρας όχι μόνο αυξάνονται σε αξία, αλλά παρουσιάζουν άνοδο και σε όγκο (σε σταθερές τιμές). Παράλληλα, οι εισαγωγές είχαν μειωθεί το 2025 βάσει αυτών των δεικτών, ενώ το τρέχον έτος (2026) σημειώνουν μόνο οριακή αύξηση σε όγκο. Δεδομένα από την Τράπεζα της Ελλάδος για το ισοζύγιο πληρωμών δείχνουν ότι ο όγκος των εισαγωγών μειώθηκε κατά 2% πέρυσι, ενώ στο επτάμηνο του 2026 παρουσιάζει άνοδο 0,6%. Αντίθετα, οι εξαγωγές σημείωσαν αύξηση 4,9% και 1,9% σε σταθερές τιμές, αντίστοιχα. Η συγκράτηση των εισαγωγών, παρά την ετήσια αύξηση του ΑΕΠ κατά 2%, υποδηλώνει πιθανή υποκατάσταση εισαγόμενων προϊόντων από εγχώρια παραγωγή.

<!– /118338042/Enikonomia.gr300×250Inline1 –>

Εξωτερικό Εμπόριο: Η Εικόνα Χωρίς την Επίδραση των Καυσίμων

Ο δείκτης κάλυψης των εισαγωγών από τις εξαγωγές παρουσιάζει σημαντική άνοδο, ακόμη και όταν αφαιρείται το εμπόριο καυσίμων. Τα καύσιμα αποτελούν ένα μεγάλο ποσοστό του εξωτερικού εμπορίου της χώρας, και η αξία τους παρουσιάζει μεγάλη ευμεταβλητότητα, κυρίως λόγω των έντονων διακυμάνσεων στις τιμές, ιδίως κατά τα τελευταία χρόνια, με φόντο τους πολέμους στην Ουκρανία και τη Μέση Ανατολή. Με βάση στοιχεία της ΕΛΣΤΑΤ, οι εξαγωγές, εξαιρουμένων των καυσίμων, αντιστοιχούσαν στο 59,6% των αντίστοιχων εισαγωγών για το οκτάμηνο του 2026.

Τα δεδομένα της ΕΛΣΤΑΤ αποκαλύπτουν ότι κατά την ίδια περίοδο, η αξία των εξαγωγών αυξήθηκε κατά 16,5% σε ετήσια βάση, φτάνοντας τα 37,1 δισ. ευρώ. Αυτός ο ρυθμός αύξησης είναι διπλάσιος από αυτόν των εισαγωγών, οι οποίες αυξήθηκαν κατά 8,2% στα 58,3 δισ. ευρώ. Ως αποτέλεσμα, το έλλειμμα στο εμπορικό ισοζύγιο μειώθηκε κατά 3,8%. Η σημαντικά μεγαλύτερη αύξηση στην αξία σε σχέση με τον όγκο οφείλεται κυρίως στην εκρηκτική αύξηση των τιμών των καυσίμων. Αυτό οδήγησε σε αύξηση κατά 44,7% των εξαγωγών τους από τα ελληνικά διυλιστήρια, προσθέτοντας 3,58 δισ. ευρώ, ενώ οι εισαγωγές καυσίμων αυξήθηκαν αντίστοιχα κατά 34%, ή 3,55 δισ. ευρώ. Παράλληλα, η αξία των εξαγωγών πλην καυσίμων ενισχύθηκε κατά 7,6%, έναντι αύξησης 2% στις εισαγωγές χωρίς καύσιμα.

Κορυφαίοι Κλάδοι στην Άνοδο των Εξαγωγών

Χαρακτηριστικό της ισχυρής επίδοσης των εξαγωγών είναι ότι 9 από τους 10 κλάδους ταξινόμησης της ΕΛΣΤΑΤ κατέγραψαν ανοδική πορεία. Τη μεγαλύτερη αύξηση παρουσίασαν οι πρώτες ύλες (εξαιρουμένων των τροφίμων) με 23,4%, τα μηχανήματα και υλικό μεταφορών με 13,7%, και τα τρόφιμα και ζώντα ζώα με 10,5%. Η μοναδική κατηγορία με αρνητικό πρόσημο στο οκτάμηνο ήταν τα λάδια και λίπη, με πτώση 19,3%.

<!– /118338042/Enikonomia.gr300×250Inline2 –>

Από την πλευρά των εισαγωγών, περίπου το ένα τέταρτο του συνόλου αφορά στα καύσιμα – συγκεκριμένα, το αργό πετρέλαιο που προμηθεύονται τα διυλιστήρια για την παραγωγή των προϊόντων τους, και το φυσικό αέριο, μεγάλο μέρος του οποίου εισάγεται από τις ΗΠΑ σε υγροποιημένη μορφή (LNG). Στη δεύτερη θέση, με μικρή διαφορά, βρίσκονται οι εισαγωγές μηχανημάτων και υλικού μεταφορών, οι οποίες αντιστοιχούν σε πάνω από το ένα πέμπτο των συνολικών εισαγωγών. Αυτή η αύξηση οφείλεται στην ενίσχυση των επενδύσεων των ελληνικών επιχειρήσεων, στην οποία συνέβαλαν σημαντικά τα δάνεια του Ταμείου Ανάκαμψης και Ανθεκτικότητας.

Ψηφιοποίηση και Διείσδυση σε Νέες Αγορές

Σχολιάζοντας την εξαιρετική πορεία των εξαγωγών, ο πρόεδρος του Πανελλήνιου Συνδέσμου Εξαγωγέων, Αλκιβιάδης Καλαμπόκης, δήλωσε ότι «πρόκειται για ανάπτυξη ευρείας βάσης, θεμελιωμένη στην πραγματική παραγωγική οικονομία. Πίσω από τα μεγέθη βρίσκεται ένας σιωπηλός ψηφιακός μετασχηματισμός. Η ηλεκτρονική τιμολόγηση και τα εργαλεία ανάλυσης δεδομένων επιτρέπουν πλέον ακόμη και στις μικρομεσαίες επιχειρήσεις στοχευμένη διείσδυση σε νέες αγορές. Η ψηφιοποίηση της εφοδιαστικής αλυσίδας είναι το νέο διαβατήριο ανταγωνιστικότητας».

Ο πρόεδρος του ΠΣΕ έκανε λόγο για «νέα, ανθεκτική κανονικότητα», τονίζοντας τη μείωση του εμπορικού ελλείμματος, αλλά και την αύξηση των εξαγωγών προς τρίτες χώρες. Επισήμανε ότι οι ελληνικές επιχειρήσεις διεκδικούν μερίδια σε αναδυόμενες διεθνείς αγορές. Παράλληλα, ζήτησε την αναβάθμιση των εθνικών εργαλείων ασφάλισης εξαγωγικών πιστώσεων και παροχής ρευστότητας, τη στήριξη των μικρομεσαίων μεταποιητικών επιχειρήσεων στο κεφάλαιο κίνησης, ταχύτερες επιστροφές ΦΠΑ και στοχευμένη ελάφρυνση του μη μισθολογικού και ενεργειακού κόστους. «Ζητούμενο για το τελευταίο τετράμηνο είναι να μετατραπεί η σημερινή δυναμική σε μόνιμο χαρακτηριστικό της ελληνικής εξωστρέφειας», πρόσθεσε.