Στήριξη στους Δήμους για το Ενεργειακό Κόστος: Μέτρα από τον Σταύρο Παπασταύρου και Αιτήματα των Δημάρχων για το 2027
Ο Υπουργός Περιβάλλοντος και Ενέργειας, Σταύρος Παπασταύρου, προχώρησε σήμερα (6/11) στην εξειδίκευση των εξαγγελιών του Πρωθυπουργού, Κυριάκου Μητσοτάκη, σχετικά με τη μείωση του ενεργειακού κόστους για τους Δήμους. Από το βήμα του συνεδρίου της Κεντρικής Ένωσης Δήμων Ελλάδας (ΚΕΔΕ) στην Καλαμάτα, ο κ. Παπασταύρου ανακοίνωσε συγκεκριμένα μέτρα στήριξης, ενώ παράλληλα οι δήμαρχοι εξέφρασαν την ανάγκη για επιτάχυνση των διαδικασιών, εν όψει της έγκρισης των προϋπολογισμών για το 2027, οι οποίοι πρέπει να είναι ισοσκελισμένοι.
Της Ηλέκτρας Βισκαδουράκη
Αναγνωρίζοντας τον δυσανάλογο αντίκτυπο του ενεργειακού κόστους στα οικονομικά των Δήμων, ο Σταύρος Παπασταύρου παρουσίασε δύο βασικές κατευθύνσεις: «Θα κινηθούμε σε δύο κατευθύνσεις: Η πρώτη αφορά την ρύθμιση χρεών για απομείωση έως 60 εκατ. ευρώ και η δεύτερη είναι να επιτύχουμε να υπάρξει ειδικό τιμολόγιο για τους Δήμους». Ο υπουργός δεν παρέλειψε να αναφερθεί στις τρέχουσες γεωπολιτικές εξελίξεις, επισημαίνοντας την περίοδο πρωτοφανούς κρίσης στην Ουκρανία, στα Στενά του Ορμούζ και τον υβριδικό πόλεμο με επιθέσεις σε υποδομές. Απαντώντας στο αίτημα των δημάρχων για εναρμόνιση της τακτικής επιχορήγησης με την ισχύουσα νομοθεσία, ο κ. Παπασταύρου δήλωσε: «Εθνικό είναι το αληθές και είναι αληθές ότι από 1,8 δισ. ευρώ το 2019 για την τακτική επιχορήγηση των Δήμων πλέον έχουμε φτάσει στα 3 δισ. ευρώ το 2025». Παραδέχθηκε, δε, την κατακόρυφη αύξηση του λειτουργικού κόστους, με το ενεργειακό κόστος να αποτελεί σημαντικό παράγοντα.
Μέτρα για την διαχείριση απορριμμάτων
Επεκτείνοντας τα μέτρα στήριξης, ο υπουργός ανακοίνωσε την άμεση έκδοση νέας πρόσκλησης χρηματοδότησης ύψους 325 εκατομμυρίων ευρώ από τέλη ταφής απορριμμάτων, μέσω του Ελληνικού Οργανισμού Ανακύκλωσης (ΕΟΑΝ). Οι πόροι αυτοί θα διατεθούν για δράσεις κυκλικής οικονομίας, ανακύκλωσης και αποκατάστασης Χώρων Υγειονομικής Ταφής και Χώρων Ανεξέλεγκτης Διάθεσης Αποβλήτων. Η πρόσκληση αναμένεται στα τέλη Νοεμβρίου 2026, με καταληκτική ημερομηνία την 31η Απριλίου 2027, καλύπτοντας πλήρως τα 13 ολιστικά σχέδια χωριστής διαλογής αποβλήτων. Το 85% των πόρων θα κατευθυνθεί σε έργα και δράσεις για τη χωριστή διαλογή και την ανακύκλωση, ενώ το υπόλοιπο 15% θα αφορά την αποκατάσταση των χώρων διάθεσης αποβλήτων.
Επιπλέον, ο υπουργός ανακοίνωσε τα εξής μέτρα:
- Απόδοση 240 εκατομμυρίων ευρώ εντός Νοεμβρίου για την αποπληρωμή ληξιπρόθεσμων χρεών των Δημοτικών Επιχειρήσεων Ύδρευσης και Αποχέτευσης (ΔΕΥΑ) προς τους παρόχους ενέργειας.
- Διάθεση 50 εκατομμυρίων ευρώ για την προμήθεια μπαταριών αποθήκευσης ενέργειας από τοπικές πηγές.
- Διάθεση 210 εκατομμυρίων ευρώ για την υλοποίηση των προγραμμάτων «ΦΟΙΒΟΣ και ΑΘΗΝΑ» (246 δημοτικά κτήρια σε 106 Δήμους) και «ΗΛΕΚΤΡΑ» (109 κτήρια).
Αναφορά έγινε και σε έξι (6) εν εξελίξει χρηματοδοτικά προγράμματα από το Πράσινο Ταμείο, ύψους 230 εκατομμυρίων ευρώ, που περιλαμβάνουν:
- 80 εκατομμύρια ευρώ για αστικές αναπλάσεις (332 Δήμοι).
- 12 εκατομμύρια ευρώ για αποκατάσταση κοινόχρηστων χώρων σε 14 Δήμους Θεσσαλίας.
- 30 εκατομμύρια ευρώ για δημιουργία ζωνών πυροπροστασίας.
- 36 εκατομμύρια ευρώ για απόκτηση κοινόχρηστων χώρων.
- 60 εκατομμύρια ευρώ για το πρόγραμμα «Πράσινες ανάσες» στην Αττική (13 Δήμοι).
- 16 εκατομμύρια ευρώ για σχέδια αστικής ανθεκτικότητας.
Παρά τα μέτρα αυτά, οι δήμαρχοι εκφράζουν την ανησυχία τους, καθώς η έγκριση ισοσκελισμένων προϋπολογισμών για το 2027 είναι επιτακτική. Τονίζουν ότι η χρηματοδότηση από ειδικά προγράμματα δεν μπορεί να καλύψει την απόκλιση μεταξύ τακτικών επιχορηγήσεων και ανελαστικών λειτουργικών δαπανών, ιδίως του υπέρογκου ενεργειακού κόστους.
Το ενεργειακό κόστος των Δήμων σε αριθμούς
«Οι Δήμοι πληρώνουμε το ρεύμα 2,5 με 3 φορές ακριβότερα από τους μεγάλους καταναλωτές», ανέφερε ο Λευτέρης Ραβιόλος, πρόεδρος της Επιτροπής Ενέργειας και Περιβάλλοντος της ΚΕΔΕ και δήμαρχος Καρύστου. «Ο οδοφωτισμός, τα αντλιοστάσια, τα δημοτικά κτήρια δεν είναι εμπορική δραστηριότητα. Είναι δημόσια υπηρεσία», υπογράμμισε. Σύμφωνα με στοιχεία, το 2024 οι 332 Δήμοι πλήρωσαν 380 εκατομμύρια ευρώ στη ΔΕΗ, ενώ το 2025 το ποσό ανήλθε σε 384 εκατομμύρια ευρώ, για κατανάλωση 2,16 δισεκατομμυρίων κιλοβατωρών ετησίως. Το 2026, η τιμή της κιλοβατώρας για τους Δήμους ήταν 0,25-0,26 ευρώ, ενώ για τους μεγάλους καταναλωτές (βιομηχανία) ήταν 0,10 ευρώ. Ο πρόεδρος της ΚΕΔΕ είχε ήδη αποστείλει επιστολή στο Υπουργείο Περιβάλλοντος και Ενέργειας με αίτημα να αντιμετωπίζονται οι Δήμοι ως μεγάλοι καταναλωτές ενέργειας.
Τι ζητούν για τις Δημοτικές Επιχειρήσεις Ύδρευσης και Αποχέτευσης
Ο Γιώργος Μαρινάκης, πρόεδρος της Ένωσης των Δημοτικών Επιχειρήσεων Ύδρευσης και Αποχέτευσης (ΔΕΥΑ) και δήμαρχος Ρεθύμνης, διευκρίνισε ότι τα 200 εκατομμύρια ευρώ που ανακοίνωσε ο Πρωθυπουργός για τα χρέη των ΔΕΥΑ προς τους παρόχους ενέργειας, αφορούν ποσό παρακατατεθειμένο υπέρ της ΔΕΗ, το οποίο θα αφαιρεθεί από το χρέος. Όσον αφορά το τιμολόγιο ηλεκτρικής ενέργειας για τις ΔΕΥΑ, επεσήμανε ότι δεν μπορεί να είναι τέσσερις έως πέντε φορές υψηλότερο από αυτό των μεγάλων παραγωγών, επιβαρύνοντάς τες κατά 33% περισσότερο από το οικιακό τιμολόγιο. Δεδομένου ότι οι ΔΕΥΑ εκτελούν ζωτικές υπηρεσίες όπως αντλήσεις, διυλίσεις, λειτουργία βιολογικών καθαρισμών και αφαλατώσεις, το ενεργειακό κόστος ανέρχεται στο 78% του λειτουργικού τους κόστους.
Η συνολική αποτύπωση των οικονομικών των Δήμων
Ο Γιάννης Μουράτογλου, πρόεδρος της Επιτροπής Οικονομικών της ΚΕΔΕ, παρουσίασε τη συνολική εικόνα των οικονομικών των Δήμων. Ανέφερε ότι οι 332 Δήμοι θα έπρεπε να λάβουν 9,67 δισεκατομμύρια ευρώ για το 2027, ποσό που αντιστοιχεί στους θεσμοθετημένους πόρους βάσει των νόμων 3852/2010 και 5314/2026. Ωστόσο, λόγω του «κόφτη» του μεσοπρόθεσμου προγράμματος, η τακτική επιχορήγηση για το 2027 δεν μπορεί να ξεπεράσει τα 3,246 δισεκατομμύρια ευρώ. Σύμφωνα με μελέτη της Ελληνικής Εταιρείας Τοπικής Αυτοδιοίκησης και Ανάπτυξης, το απαιτούμενο λειτουργικό κόστος των Δήμων για το 2025 ανέρχεται σε 5,5 δισεκατομμύρια ευρώ, ενώ έλαβαν μόλις 3 δισεκατομμύρια ευρώ. Αυτό δημιουργεί απόκλιση 1,3 δισεκατομμυρίων ευρώ για το λειτουργικό κόστος και 1,2 δισεκατομμυρίων ευρώ για τις επενδυτικές δαπάνες υποδομών.
