Νέες Ρυθμίσεις για τη Γονική Άδεια και την Άδεια Φροντιστή: Οι Αλλαγές από το Νομοσχέδιο του Υπουργείου Εργασίας

Το Υπουργείο Εργασίας και Κοινωνικής Ασφάλισης, μέσω νέου νομοσχεδίου που τέθηκε σε δημόσια διαβούλευση, προχωρά σε σημαντικές τροποποιήσεις όσον αφορά τη χορήγηση της γονικής άδειας και της άδειας φροντιστή. Οι διατάξεις των άρθρων 27 και 28 φέρνουν αλλαγές που επηρεάζουν άμεσα τους εργαζόμενους γονείς και φροντιστές.

Άρθρο 27: Αναδιαμόρφωση της Γονικής Άδειας – Τροποποιήσεις στον Κώδικα Εργατικού Δικαίου

Το άρθρο 231 του Κώδικα Εργατικού Δικαίου, όπως κωδικοποιήθηκε με το π.δ. 62/2025, υφίσταται τις εξής τροποποιήσεις:

α) Καταργείται η προϋπόθεση συμπλήρωσης ενός (1) έτους πραγματικής απασχόλησης στον ίδιο εργοδότη μετά τη λήξη της άδειας για το προηγούμενο παιδί, εκτός αν υπάρχει ειδική ευνοϊκότερη διάταξη.

β) Καταργείται η παράγραφος 4, με αποτέλεσμα το άρθρο 231 να διαμορφώνεται ως εξής:

„Άρθρο 231: Γονική άδεια

1. Κάθε εργαζόμενος γονέας ή πρόσωπο που ασκεί τη γονική μέριμνα δικαιούται ατομικό και αμεταβίβαστο δικαίωμα γονικής άδειας για την ανατροφή του παιδιού, διάρκειας τεσσάρων
(4) μηνών. Η άδεια αυτή μπορεί να χορηγηθεί συνεχόμενα ή τμηματικά, έως ότου το παιδί συμπληρώσει την ηλικία των 8 ετών, με στόχο την εκπλήρωση των βασικών υποχρεώσεων ανατροφής. Στην περίπτωση υιοθεσίας ή αναδοχής τέκνου ηλικίας έως 8 ετών, η γονική άδεια χορηγείται από τη στιγμή της ένταξης του παιδιού στην οικογένεια.

2. Για τη χορήγηση της γονικής άδειας, ο εργαζόμενος γονέας πρέπει να έχει συμπληρώσει 1 έτος συνεχόμενης ή με διαδοχικές συμβάσεις εργασίας ορισμένου χρόνου στον ίδιο εργοδότη, εκτός αν προβλέπεται διαφορετικά από ειδική διάταξη νόμου, διαταγμάτων, κανονισμών, συλλογικών συμβάσεων εργασίας, διαιτητικών αποφάσεων ή συμφωνιών εργοδοτών και εργαζομένων.

3. Για τους δύο πρώτους μήνες της γονικής άδειας, η Δ.ΥΠ.Α. υποχρεούται να καταβάλλει σε κάθε γονέα μηνιαίο επίδομα γονικής άδειας, ίσο με τον ελάχιστο νομοθετημένο μισθό, καθώς και αναλογία δώρων εορτών και επιδόματος άδειας με βάση το ποσό αυτό.

Σε περιπτώσεις πολλαπλών παιδιών, το δικαίωμα στη γονική άδεια και στο επίδομα είναι ανεξάρτητο για κάθε παιδί. Κατ’ εξαίρεση, γονείς διδύμων, τριδύμων ή περισσότερων πολύδυμων τέκνων δικαιούνται να λάβουν τη γονική άδεια ξεχωριστά για κάθε παιδί, διακεκομμένα ή συνεχόμενα, και να λάβουν επίδομα για 2 επιπλέον μήνες, ανεξαρτήτως του αριθμού των παιδιών που γεννήθηκαν μαζί. Μονογονεϊκές οικογένειες, λόγω θανάτου του άλλου γονέα, ολικής αφαίρεσης της γονικής μέριμνας ή μη αναγνώρισης του τέκνου, δικαιούνται διπλάσια γονική άδεια και επίδομα.

4. [Καταργείται].

5. Η γονική άδεια διακόπτεται με τη λήξη της σύμβασης ορισμένου χρόνου, αλλά μπορεί να συνεχιστεί σε περίπτωση ανανέωσης ή παράτασης της σύμβασης, ή και με νέο εργοδότη, υπό την προϋπόθεση της παρ. 2.

6. Η γονική άδεια χορηγείται συνεχόμενα, τμηματικά ή με ευέλικτο τρόπο, βάσει αίτησης του γονέα προς τον εργοδότη (εγγράφως ή ηλεκτρονικά), η οποία καθορίζει την έναρξη και τη λήξη της. Η αίτηση υποβάλλεται τουλάχιστον 1 μήνα πριν την έναρξη, εκτός αν έκτακτοι λόγοι απαιτούν μικρότερο διάστημα. Ο εργοδότης, μετά από διαβούλευση, οφείλει να απαντήσει άμεσα, εντός 1 μηνός, και να χορηγήσει την άδεια, εκτός αν αυτή διαταράσσει σοβαρά την εύρυθμη λειτουργία της επιχείρησης. Σε περίπτωση αναβολής, ο εργοδότης υποχρεούται να τεκμηριώσει γραπτώς τον λόγο και να προτείνει εναλλακτικές λύσεις. Η άδεια πρέπει να χορηγηθεί εντός 2 μηνών από την αίτηση. Προτεραιότητα δίνεται σε αιτήσεις γονέων με αναπηρία, γονέων παιδιών με αναπηρία, με μακροχρόνια ή αιφνίδια ασθένεια, πολύτεκνων, μονογονέων, καθώς και γυναικών μετά την άδεια μητρότητας. Προτεραιότητα επίσης δίνεται σε γονείς παιδιών που νοσηλεύονται ή είναι άρρωστα, σε περιπτώσεις ασθένειας συζύγου/συντρόφου/συγγενούς, γονέων πολύδυμων, καθώς και μετά από πρόωρο τοκετό. Η γονική άδεια μπορεί να χορηγείται εναλλακτικά με ευέλικτο τρόπο (π.χ. μειωμένο ωράριο, κατανεμημένες ημέρες άδειας) κατόπιν αίτησης του εργαζομένου, χωρίς να θίγεται το δικαίωμα στο επίδομα. Ο εργοδότης εξετάζει την αίτηση, λαμβάνοντας υπόψη τις ανάγκες της επιχείρησης και του εργαζομένου, και τεκμηριώνει γραπτώς τυχόν απόρριψή της εντός μηνός.

7. Η γονική άδεια καταχωρείται στο Π.Σ. ΕΡΓΑΝΗ ΙΙ.

8. Κατά τη διάρκεια της γονικής άδειας, οι εργαζόμενοι ενημερώνονται για τις διαδικασίες προαγωγών και στελέχωσης κενών θέσεων και μπορούν να συμμετέχουν σε αυτές, χωρίς διακρίσεις.

9. Ο χρόνος της επιδοτούμενης γονικής άδειας λογίζεται ως χρόνος ασφάλισης για κύρια σύνταξη, ασθένεια και επικουρική ασφάλιση. Οι εισφορές υπολογίζονται επί του επιδόματος, με παρακράτηση από τη Δ.ΥΠ.Α. του ποσοστού του ασφαλισμένου και απόδοση του εργοδοτικού μέρους. Για τον μη επιδοτούμενο χρόνο, ο γονέας μπορεί να αποκτήσει πλήρη ασφαλιστική κάλυψη μέσω αναγνώρισης, σύμφωνα με το άρθρο 40 του ν. 2084/1992, εφόσον δεν του καταβάλλονται αποδοχές από τον εργοδότη.

10. Μετά τη λήξη της γονικής άδειας, ο εργαζόμενος γονέας δικαιούται να επιστρέψει στην ίδια ή σε ισοδύναμη/ανάλογη θέση εργασίας, με τουλάχιστον ισοδύναμους επαγγελματικούς όρους, και να επωφεληθεί από τυχόν βελτιώσεις στις συνθήκες εργασίας που θα λάμβαναν χώρα κατά την απουσία του.

11. Ο χρόνος απουσίας λόγω γονικής άδειας λογίζεται ως πραγματική υπηρεσία για υπολογισμό αποδοχών, ετήσιας άδειας, επιδόματος άδειας, επαγγελματικής εξέλιξης και αποζημίωσης σε περίπτωση απόλυσης.

12. Με κοινή απόφαση των Υπουργών Εργασίας και Κοινωνικής Ασφάλισης και Εσωτερικών, μπορούν να ρυθμίζονται η διαδικασία, ο τρόπος και οι λοιπές προϋποθέσεις εφαρμογής, χωρίς να αποτελεί προϋπόθεση για την εφαρμογή του παρόντος άρθρου.

13. Το επίδομα γονικής άδειας είναι αφορολόγητο, ανεκχώρητο και ακατάσχετο, κατά παρέκκλιση κάθε άλλης διάταξης. Δεν δεσμεύεται, δεν συμψηφίζεται με βεβαιωμένα χρέη και δεν προσμετράται στο συνολικό οικογενειακό εισόδημα.

Άρθρο 28: Αλλαγές στην Άδεια Φροντιστή – Τροποποίηση του Κώδικα Εργατικού Δικαίου

Στην παράγραφο 1 του άρθρου 232 του Κώδικα Εργατικού Δικαίου, καταργείται η προϋπόθεση συμπλήρωσης έξι (6) μηνών συνεχόμενης ή με διαδοχικές συμβάσεις εργασίας ορισμένου χρόνου, διαμορφώνοντας την παράγραφο 1 ως εξής:

„1. Κάθε εργαζόμενος δικαιούται άδεια φροντιστή (όπως ορίζεται στο άρθρο 229) για τη φροντίδα προσώπου, διάρκειας έως 5 εργάσιμων ημερών ετησίως, εφόσον το πρόσωπο αυτό έχει ανάγκη σημαντικής φροντίδας ή υποστήριξης για σοβαρό ιατρικό λόγο, η οποία βεβαιώνεται με ιατρική γνωμάτευση.“