Ελλάδα: Το ESM Επιβεβαιώνει την Ανθεκτικότητα του Δημόσιου Χρέους σε Δύσκολες Συνθήκες – Πρόβλεψη Μείωσης για την Επόμενη Δεκαετία

Έκθεση του Ευρωπαϊκού Μηχανισμού Σταθερότητας (ESM) αποκαλύπτει τη δυναμική μείωσης του ελληνικού χρέους, ακόμη και υπό δυσμενή διεθνή σενάρια, αναδεικνύοντας την επιτυχία της δημοσιονομικής προσαρμογής.

Σύμφωνα με την έκθεση Euro Area Stability Watch του ESM, η Ελλάδα εμφανίζει ανθεκτικότητα στο δημόσιο χρέος, ακόμη και σε συνθήκες ακραίας διεθνούς αστάθειας. Η έκθεση, η οποία αξιολογεί τους μακροοικονομικούς και χρηματοπιστωτικούς κινδύνους για την Ευρωζώνη, αναλύει τις επιπτώσεις στις δημοσιονομικές θέσεις των χωρών μελών και στις αγορές ομολόγων τους. Η αξιολόγηση βασίστηκε σε ένα δυσμενές σενάριο που περιλαμβάνει την κλιμάκωση των γεωπολιτικών εντάσεων στη Μέση Ανατολή, την εκτίναξη των τιμών ενέργειας και παράλληλη πτώση των αμερικανικών μετοχών και ομολόγων, με αρνητικές συνέπειες για τους Ευρωπαίους επενδυτές.

Σύμφωνα με το δυσμενές σενάριο, η συνδυαστική επίδραση αυτών των σοκ αναμένεται να οδηγήσει την οικονομία της Ευρωζώνης σε ύφεση (μείωση ΑΕΠ κατά 0,4% το 2027) και τον πληθωρισμό σε επίπεδα κοντά στο 5% (3,4% κατά μέσο όρο το 2027). Παρόλα αυτά, η έκθεση του ESM προβλέπει ότι, χωρίς αλλαγές στην πολιτική, το δημόσιο χρέος θα παρουσίαζε αύξηση έως το 2035 σε όλες τις χώρες της Ευρωζώνης, με μοναδικές εξαιρέσεις την Ελλάδα και την Κύπρο, όπου αναμένεται περαιτέρω μείωση.

Συγκεκριμένα, το δημόσιο χρέος της Ευρωζώνης στο δυσμενές σενάριο θα ήταν περίπου 20 ποσοστιαίες μονάδες υψηλότερο σε σύγκριση με το βασικό σενάριο του ESM, το οποίο ευθυγραμμίζεται με τις πρόσφατες προβλέψεις της Ευρωπαϊκής Επιτροπής.

Το βασικό σενάριο του ESM εκτιμά ότι το χρέος της Ευρωζώνης θα αυξηθεί την επόμενη δεκαετία, φτάνοντας το 103% του ΑΕΠ, από σχεδόν 90% πέρυσι. Αυτή η αύξηση αποδίδεται σε παράγοντες όπως η δημογραφική γήρανση, η αύξηση των αμυντικών δαπανών στο 3,5% του ΑΕΠ, η άνοδος του κόστους δανεισμού και οι χαμηλοί ρυθμοί ανάπτυξης.

Ωστόσο, για την Ελλάδα και άλλες χώρες που έχουν υλοποιήσει προγράμματα προσαρμογής τα προηγούμενα δέκα χρόνια, αναμένεται να συνεχιστεί η μείωση του χρέους. Σύμφωνα με στοιχεία της Eurostat, το α’ τρίμηνο του 2026, το ελληνικό χρέος μειώθηκε με τον ταχύτερο ρυθμό στην Ευρωζώνη, υποχωρώντας στο 143,5% του ΑΕΠ, σημειώνοντας πτώση 9,4 ποσοστιαίων μονάδων σε σχέση με ένα χρόνο νωρίτερα (152,9%). Αντίθετα, στην Ευρωζώνη το χρέος αυξήθηκε στο 88,9% από 87,2%.

Επιπρόσθετα, σύμφωνα με το ΑΠΕ-ΜΠΕ, το Διεθνές Νομισματικό Ταμείο (ΔΝΤ) και οίκοι πιστοληπτικής αξιολόγησης προβλέπουν σημαντική αποκλιμάκωση του ελληνικού χρέους τα επόμενα χρόνια. Το ΔΝΤ εκτιμά ότι το χρέος θα μειωθεί στο 110,9% του ΑΕΠ το 2031, από 145,7% πέρυσι. Συγκριτικά, προβλέπεται αύξηση του γαλλικού χρέους στο 120,7% (από 116%) και του βελγικού στο 122,3% (από 106,3%) την ίδια περίοδο. Για το ιταλικό χρέος, το ΔΝΤ προβλέπει οριακή μείωση στο 136,1% (από 137,1%). Συνεπώς, το Ταμείο εκτιμά ότι στην επόμενη πενταετία, το ελληνικό χρέος θα υπολείπεται όχι μόνο του ιταλικού (κάτι που αναμένεται να συμβεί ήδη από φέτος), αλλά και του γαλλικού και του βελγικού.

Η διαρκής και ταχεία μείωση του ελληνικού χρέους συμβάλλει στη διατήρηση χαμηλών επιπέδων του spread (διαφορά απόδοσης) των ελληνικών ομολόγων έναντι των γερμανικών, ακόμα και σε περίοδο έντονης αστάθειας και αβεβαιότητας που προκαλείται από τις γεωπολιτικές εξελίξεις στη Μέση Ανατολή. Μετά την πρόσφατη άνοδο των διεθνών τιμών πετρελαίου, οι αποδόσεις των κρατικών ομολόγων αυξήθηκαν παγκοσμίως, με τους 10ετείς γερμανικούς τίτλους να πλησιάζουν το 3,20% την Πέμπτη. Για τα ελληνικά 10ετή ομόλογα, η απόδοση διαμορφώθηκε στο 3,92%, χαμηλότερα από των αντίστοιχων γαλλικών και ιταλικών που ξεπέρασαν το 4%.