Αποθήκες Φυσικού Αερίου στην ΕΕ: Στο 62% η πληρότητα, γιατί η Κομισιόν παραμένει καθησυχαστική

Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή εκφράζει καθησυχασμό σχετικά με την επάρκεια φυσικού αερίου στην Ευρωπαϊκή Ένωση, παρόλο που οι αποθήκες του μπλοκ βρίσκονται στο 62%, επίπεδο σημαντικά χαμηλότερο σε σύγκριση με την αντίστοιχη περίοδο του 2025. «Δεν υπάρχει άμεση ανησυχία» για την τροφοδοσία της ΕΕ, δήλωσε την Πέμπτη η εκπρόσωπος της Κομισιόν Eva Hrncirova, σύμφωνα με το πρακτορείο Reuters. Ωστόσο, πίσω από αυτή την καθησυχαστική δήλωση, οι αριθμοί υποδηλώνουν μια πιο σύνθετη εικόνα. Την ίδια ημέρα του προηγούμενου έτους, οι ευρωπαϊκές αποθήκες ήταν γεμάτες κατά 74%, σύμφωνα με στοιχεία της Gas Infrastructure Europe. Αυτή η διαφορά 12 ποσοστιαίων μονάδων σημαίνει ότι η Ευρώπη εισέρχεται στην τελική ευθεία πριν τον χειμώνα με μειωμένο απόθεμα ασφαλείας.

Το άμεσο πρόβλημα δεν αφορά τόσο τη φυσική διαθεσιμότητα του φυσικού αερίου, όσο το κόστος αναπλήρωσης των αποθεμάτων.

Γιατί καθυστερεί η πλήρωση
Οι υψηλές τιμές που ακολούθησαν την έναρξη του πολέμου μεταξύ ΗΠΑ και Ισραήλ με το Ιράν έχουν περιορίσει το οικονομικό κίνητρο των εταιρειών να αγοράσουν και να αποθηκεύσουν φυσικό αέριο. Η ευρωπαϊκή αγορά έχει εισέλθει σε συνθήκες «backwardation», όπου το φυσικό αέριο για άμεση παράδοση είναι ακριβότερο από τα συμβόλαια για τους χειμερινούς μήνες. Αυτό πρακτικά σημαίνει ότι μια εταιρεία αναγκάζεται να αγοράσει ακριβά σήμερα, να αναλάβει το κόστος αποθήκευσης και να διατρέξει τον κίνδυνο να πουλήσει φθηνότερα αργότερα. Με απλά λόγια, η οικονομική εξίσωση δεν βγαίνει.

Στις αρχές Αυγούστου, αναλυτές που μίλησαν στο Reuters εκτιμούσαν ότι δεν υπήρχε ουσιαστικό οικονομικό κίνητρο για την πλήρωση των αποθηκών χωρίς κάποια μορφή κρατικής παρέμβασης. Οι υψηλές τιμές και ο εντονότερος ανταγωνισμός με την Ασία για φορτία υγροποιημένου φυσικού αερίου (LNG) καθιστούν ακόμη πιο δύσκολη την προσπάθεια.

Ο στόχος του 80%
Ο βασικός ευρωπαϊκός κανόνας προβλέπει πληρότητα 90% μεταξύ 1ης Οκτωβρίου και 1ης Δεκεμβρίου. Ωστόσο, η αναθεωρημένη ευρωπαϊκή νομοθεσία επιτρέπει απόκλιση δέκα ποσοστιαίων μονάδων σε περιπτώσεις δύσκολων συνθηκών στην αγορά. Η Κομισιόν έχει ήδη παροτρύνει τα κράτη-μέλη να αξιοποιήσουν αυτή την ευελιξία, θεωρώντας ότι αποθέματα στο 80% είναι επαρκή για την ασφάλεια εφοδιασμού κατά τον χειμώνα 2026-2027. Από το σημερινό 62%, η ΕΕ χρειάζεται επιπλέον 18 ποσοστιαίες μονάδες για να φτάσει έστω και αυτό το χαμηλότερο επίπεδο.

Τον Ιούλιο, η Ευρωπαϊκή Ομάδα Δράσης για την Ενεργειακή Ένωση είχε εκτιμήσει ότι ο στόχος παραμένει τεχνικά εφικτός, επικαλούμενη και τη σημαντική εφεδρική δυναμικότητα εισαγωγής LNG που διαθέτει πλέον η Ευρώπη. Οι νέοι τερματικοί σταθμοί επαναεριοποίησης που κατασκευάστηκαν μετά την ενεργειακή κρίση του 2022, η μείωση της κατανάλωσης φυσικού αερίου και η αυξημένη συμβολή των ανανεώσιμων πηγών ενέργειας έχουν ενισχύσει την ευελιξία του ευρωπαϊκού συστήματος. Παρόλα αυτά, οι αποθήκες εξακολουθούν να καλύπτουν έως και το 30% της κατανάλωσης σε έναν τυπικό χειμώνα.

Τι σημαίνει για την Ελλάδα
Η Ελλάδα ανήκει στα εννέα κράτη-μέλη που δεν διαθέτουν υπόγειες εγκαταστάσεις αποθήκευσης φυσικού αερίου. Ως εκ τούτου, η ασφάλεια του εφοδιασμού της εξαρτάται από τη διαφοροποίηση των εισαγωγών, τις υποδομές LNG και τους ευρωπαϊκούς μηχανισμούς αλληλεγγύης. Βάσει των ευρωπαϊκών κανονισμών, οι χώρες χωρίς δικές τους αποθήκες υποχρεούνται να διασφαλίζουν για άλλα κράτη-μέλη αποθέματα που αντιστοιχούν στο 15% της ετήσιας εγχώριας κατανάλωσής τους.

Η τρέχουσα εικόνα δεν προμηνύει άμεσο κίνδυνο διακοπής του εφοδιασμού. Ωστόσο, αφήνει την Ευρώπη πιο εκτεθειμένη σε ένα ψυχρότερο του αναμενόμενου πρώτο μισό του χειμώνα ή σε νέες διαταραχές των ροών LNG. Σε ένα τέτοιο σενάριο, το πρώτο αποτέλεσμα δεν θα είναι απαραίτητα η έλλειψη φυσικού αερίου, αλλά ένας νέος κύκλος αυξημένων τιμών για τη βιομηχανία, την ηλεκτροπαραγωγή και, κατ’ επέκταση, τους καταναλωτές.