Προβλέψεις ΙΟΒΕ για την Ελληνική Οικονομία: Ανάπτυξη 1,8% το 2026 και 2% το 2027

Το Ίδρυμα Οικονομικών και Βιομηχανικών Ερευνών (ΙΟΒΕ) διατηρεί την εκτίμησή του για ρυθμό ανάπτυξης της ελληνικής οικονομίας στο +1,8% το 2026, ενώ για το 2027 προβλέπει ελαφρά επιτάχυνση της μεγέθυνσης στο +2%. Αυτές οι προβλέψεις προέρχονται από την τριμηνιαία έκθεση του ΙΟΒΕ για την Ελληνική Οικονομία.

Σύμφωνα με τις εκτιμήσεις, κινητήριος μοχλός της ανάπτυξης αναμένεται να παραμείνει η ιδιωτική κατανάλωση, με προβλεπόμενη άνοδο +1,6% το 2026 και +1,9% το 2027. Η ενίσχυσή της θα στηριχθεί στην άνοδο του πραγματικού διαθέσιμου εισοδήματος, η οποία με τη σειρά της οφείλεται στην ανάκαμψη της απασχόλησης, τις αυξήσεις των μισθών, τις φορολογικές ελαφρύνσεις και τα μέτρα ενεργειακής στήριξης. Η δημόσια κατανάλωση αναμένεται να αυξηθεί κατά +2,0% το 2026 και +1,4% το 2027.

Οι επενδύσεις προβλέπεται να διατηρηθούν σε υψηλά επίπεδα. Η υλοποίηση του Ταμείου Ανάκαμψης και Ανθεκτικότητας (ΤΑΑ) εισέρχεται στην τελική του φάση, ενώ επιπλέον στήριξη αναμένεται από την ισχυρή πιστωτική επέκταση, το ενισχυμένο Πρόγραμμα Δημοσίων Επενδύσεων και τις αυξημένες εισροές άμεσων ξένων επενδύσεων. Οι πάγιες επενδύσεις αναμένεται να αυξηθούν κατά +7,6% το 2026 και +8,5% το 2027. Σταδιακά, οι ιδιωτικές επενδύσεις αναμένεται να αναλάβουν ηγετικό ρόλο, καθώς ολοκληρώνεται το ΤΑΑ.

Ωστόσο, υπάρχουν ορισμένοι κίνδυνοι για τη δυναμική των επενδύσεων: ο συστηματικά υψηλότερος πληθωρισμός σε σχέση με τον ευρωπαϊκό μέσο όρο, ο οποίος πλήττει την ανταγωνιστικότητα, η πιθανή επιβράδυνση του μεταρρυθμιστικού προγράμματος λόγω της προεκλογικής περιόδου, και ενδεχόμενες καθυστερήσεις στην απορρόφηση και αξιοποίηση των πόρων του ΤΑΑ.

Το εξωτερικό έλλειμμα αναμένεται να διευρυνθεί τη διετία 2026-2027. Αυτό οφείλεται κυρίως στην άνοδο των εισαγωγών, που τροφοδοτείται από την επενδυτική δραστηριότητα υψηλής εισαγωγικής έντασης, καθώς και από τις επιπτώσεις του πολέμου στο διεθνές εμπόριο. Οι εισαγωγές προβλέπεται να αυξηθούν κατά +3% το 2026 και +4,2% το 2027, υπερβαίνοντας την αύξηση των εξαγωγών, οι οποίες αναμένεται να διαμορφωθούν στο +2,0% και +2,5% αντίστοιχα.

Σταθερή υποχώρηση της ανεργίας στην περιοχή του 8%

Η απασχόληση αναμένεται να ενισχυθεί με ηπιότερους ρυθμούς το 2026 και το 2027, ακολουθώντας την ανοδική τάση της κατανάλωσης, των επενδύσεων, των εξαγωγών και επιμέρους τομέων της βιομηχανίας και των υπηρεσιών. Το ποσοστό ανεργίας, σύμφωνα με τις εκτιμήσεις του ΙΟΒΕ, αναμένεται να διαμορφωθεί περίπου στο 8,7% το 2026 και 8,2% το 2027.

Όσον αφορά την εξέλιξη του πληθωρισμού, το ΙΟΒΕ εκτιμά ότι οι τιμές θα κινηθούν σε εντονότερη ανοδική τροχιά, με ρυθμό 3,7% το 2026. Αυτό οφείλεται κυρίως στην ενίσχυση της τιμής των ενεργειακών αγαθών και στις δευτερογενείς επιδράσεις τους στην παραγωγή, λόγω του πολέμου στη Μέση Ανατολή. Εάν η εκεχειρία παραμείνει σε ισχύ, οδηγώντας σε μόνιμη συμφωνία μεταξύ ΗΠΑ-Ιράν και σε διατήρηση μειωμένων τιμών ενέργειας, προβλέπεται σταδιακή αποκλιμάκωση του πληθωρισμού το 2027 στο 2,7%. Ωστόσο, η αβεβαιότητα γύρω από τις τιμές είναι έντονη, με πιθανή ανάφλεξη πολεμικών συγκρούσεων να αναμένεται να πιέσει περαιτέρω τις τιμές ανοδικά.

Προεκλογικό κλίμα και Περσικός Κόλπος στο μικροσκόπιο

Κατά τη διαδικτυακή παρουσίαση της έκθεσης, ο πρόεδρος του ΔΣ του ΙΟΒΕ, κ. Γιάννης Ρέτσος, επισήμανε τις επιδράσεις της νέας αστάθειας στον Περσικό Κόλπο στην ελληνική οικονομία, καθώς και τις επιπτώσεις της εισόδου της χώρας σε προεκλογικό κλίμα. Ο Γενικός Διευθυντής του ΙΟΒΕ, Καθηγητής Νίκος Βέττας, τόνισε το ρόλο της παρατεταμένης αβεβαιότητας και την ανάγκη για δύσκολες μεσοπρόθεσμες επιλογές. Μεταξύ άλλων, ανέδειξε τα εξής σημεία:

• Η κρίση στη Μέση Ανατολή παραμένει επικίνδυνη και εύθραυστη, με επιπτώσεις στις αγορές ενέργειας και στις αλυσίδες εφοδιασμού.
• Αυξανόμενο μέρος της παγκόσμιας χρηματοδότησης και των επενδύσεων κατευθύνεται προς την τεχνητή νοημοσύνη, με αβέβαιες επιδράσεις στην υπόλοιπη οικονομία και τις αγορές, συμπεριλαμβανομένης της ζήτησης ενέργειας.
• Η θετική πορεία της ελληνικής οικονομίας μεσοπρόθεσμα δεν είναι διασφαλισμένη, αλλά εξαρτάται από τις επιλογές οικονομικής πολιτικής, ιδίως εν μέσω της προεκλογικής περιόδου.
• Η συνολική ζήτηση στην ελληνική οικονομία έχει κινηθεί ταχύτερα από την προσφορά μετά την κρίση χρέους, ασκώντας πιέσεις στις τιμές με συνέπειες στα πραγματικά εισοδήματα και στο εξωτερικό ισοζύγιο.
• Η ενίσχυση της παραγωγικότητας και ανταγωνιστικότητας, μέσω της κατάλληλης επιλογής προτεραιοτήτων οικονομικής πολιτικής, παραμένει κομβική για την επίτευξη υψηλών ρυθμών ανάπτυξης.