Η Τιμή του Πετρελαίου και ο Πληθωρισμός: Καθοριστικοί Παράγοντες για τις Αποφάσεις Επιτοκίων της ΕΚΤ – Το Κρίσιμο Όριο των 100 Δολαρίων

Οι αποφάσεις της Ευρωπαϊκής Κεντρικής Τράπεζας (ΕΚΤ) για τα επιτόκια στα τέλη Οκτωβρίου θα καθοριστούν από δύο βασικούς παράγοντες: την πορεία του πληθωρισμού τον Σεπτέμβριο και την εξέλιξη της διεθνούς τιμής του πετρελαίου τον τρέχοντα μήνα.

Η ΕΚΤ βρίσκεται αντιμέτωπη με ένα δίλημμα: να προχωρήσει σε νέα αύξηση των επιτοκίων στην επικείμενη συνεδρίασή της στις 29 Οκτωβρίου ή να υιοθετήσει στάση αναμονής μέχρι τον Δεκέμβριο, προκειμένου να αποκτήσει σαφέστερη εικόνα για την πορεία του πληθωρισμού. Δεδομένου ότι η άνοδος του πληθωρισμού οφείλεται σε μεγάλο βαθμό στην ενεργειακή κρίση, οι εξελίξεις στις διεθνείς τιμές του πετρελαίου βρίσκονται συνεχώς υπό την παρακολούθηση του επιτελείου της Κεντρικής Τράπεζας.

Το Κρίσιμο Όριο των 100 Δολαρίων για το Πετρέλαιο

Τις τελευταίες εβδομάδες, η κλιμάκωση των βομβαρδισμών στη Σαουδική Αραβία από τους Χούθι προκάλεσε ανησυχίες για τις ροές πετρελαίου, οδηγώντας την τιμή του Brent ξανά πάνω από τα 100 δολάρια το βαρέλι. Ωστόσο, παρατηρήθηκε έντονη μεταβλητότητα με τάσεις προς χαμηλότερα επίπεδα, ιδίως μετά από δηλώσεις αξιωματούχων των ΗΠΑ και του Ιράν που ενέτειναν την αισιοδοξία για πιθανή συμφωνία. Σύμφωνα με αρμόδιες ευρωπαϊκές πηγές, κάτω από αυτές τις συνθήκες έντονης αβεβαιότητας, η ΕΚΤ θα εκτιμούσε ως πρόωρη μια άμεση αύξηση των επιτοκίων, η οποία θα αύξανε περαιτέρω το κόστος χρήματος στην ευρωζώνη. Τις τελευταίες ημέρες, η τιμή του Brent παρουσίασε διακυμάνσεις, κυμαινόμενη γύρω στα 105 δολάρια το βαρέλι, αλλά και σε επίπεδα κάτω των 100 δολαρίων.

Το βασικό σενάριο που αναλύεται τώρα είναι ότι εάν η τιμή του πετρελαίου αποκλιμακωθεί και παραμείνει κάτω από τα 100 δολάρια το βαρέλι, και παράλληλα τα στοιχεία του Σεπτεμβρίου δεν υποδείξουν νέα σημαντική επιτάχυνση του πληθωρισμού, η ΕΚΤ θα έχει περισσότερα περιθώρια για να διατηρήσει τα επιτόκια αμετάβλητα τον Οκτώβριο. Σε αυτή την περίπτωση, η επόμενη αύξηση θα μπορούσε να αναβληθεί για τη συνεδρίαση της 17ης Δεκεμβρίου, όταν η ΕΚΤ θα διαθέτει πληρέστερη εικόνα για την έκταση και τη διάρκεια του ενεργειακού σοκ.

Μια σταθεροποίηση των τιμών κάτω από τα 100 δολάρια θα περιόριζε τον κίνδυνο νέου ισχυρού κύματος ανατιμήσεων στην ενέργεια και, κατ’ επέκταση, στην υπόλοιπη οικονομία. Αντιθέτως, μια νέα και παρατεταμένη άνοδος πάνω από αυτό το όριο θα αύξανε τις πιέσεις προς την ΕΚΤ για άμεση αντίδραση.

Η Σημασία του Πληθωρισμού του Σεπτεμβρίου

Σε κάθε περίπτωση, η πορεία του πληθωρισμού τον Σεπτέμβριο θα επηρεάσει καθοριστικά τις αποφάσεις της ΕΚΤ για τα επιτόκια, καθώς αντικατοπτρίζει το τρέχον ύψος και την τάση εξέλιξης των τιμών τους επόμενους μήνες. Στις 2 Οκτωβρίου, η Eurostat αναμένεται να δημοσιεύσει την πρώτη εκτίμηση για τον πληθωρισμό του τρέχοντος μήνα. Τον Αύγουστο, ο ετήσιος πληθωρισμός στην ευρωζώνη είχε διαμορφωθεί στο 3,2%, από 2,9% τον Ιούλιο, με το ενεργειακό κόστος να αποτελεί την κύρια αιτία αυτής της αύξησης.

Εάν τα στοιχεία του Σεπτεμβρίου υποδείξουν, σύμφωνα με το ΑΠΕ-ΜΠΕ, ότι η άνοδος παραμένει ελεγχόμενη και, κυρίως, ότι οι ενεργειακές ανατιμήσεις δεν μετακυλίονται με μεγαλύτερη ένταση στις υπηρεσίες και στα υπόλοιπα αγαθά, τότε θα ενισχυθούν τα επιχειρήματα υπέρ μιας παύσης των αυξήσεων τον Οκτώβριο εντός της ΕΚΤ.

Είναι αξιοσημείωτο ότι η ΕΚΤ προβλέπει πλέον μέσο πληθωρισμό 3% το 2026, 2,5% το 2027 και 2,1% το 2028, υποδηλώνοντας μια σχετικά αργή επιστροφή κοντά στον στόχο του 2%.

Οι επόμενες εβδομάδες θα είναι κρίσιμες. Όπως αναφέρουν αρμόδιες ευρωπαϊκές πηγές, εάν η τιμή του πετρελαίου επανέλθει σε επίπεδα κάτω των 100 δολαρίων και ο πληθωρισμός του Σεπτεμβρίου δεν επιφυλάξει δυσάρεστες εκπλήξεις, η ΕΚΤ θα έχει σημαντικό λόγο να κερδίσει χρόνο στις 29 Οκτωβρίου. Αν, όμως, συμβεί το αντίθετο και το ενεργειακό σοκ αρχίσει να αποκτά πιο μόνιμα χαρακτηριστικά, η συζήτηση για νέα αύξηση των επιτοκίων, από το τρέχον 2,5% στο 2,75%, ήδη από τον Οκτώβριο, θα επανέλθει με μεγαλύτερη ένταση.