«Υπηρεσία μιας στάσης» οι συμβολαιογράφοι: Ο νέος τους ρόλος στη μεταβίβαση ακινήτων

Με τη θέσπιση της «Υπηρεσίας μιας στάσης», οι συμβολαιογράφοι αναλαμβάνουν πλέον κεντρικό ρόλο στη διαδικασία των μεταβιβάσεων ακινήτων, καλύπτοντας ένα ευρύ φάσμα ενεργειών. Η νέα αυτή προσέγγιση αφορά αγοραπωλησίες, γονικές παροχές, δωρεές και κληρονομιές, απλοποιώντας σημαντικά την όλη πορεία για τον πολίτη.

Ουσιαστικά, η διαδικασία ολοκλήρωσης μιας μεταβίβασης ακινήτου θα γίνεται πλέον με λιγότερη γραφειοκρατία και την απαίτηση για λιγότερα πιστοποιητικά.

Η νέα διαδικασία

Το νέο πλαίσιο τοποθετεί τον συμβολαιογράφο στο επίκεντρο της συναλλαγής, με στόχο την ελαχιστοποίηση των καθυστερήσεων που προκαλούνται από την αναζήτηση πιστοποιητικών, τις διορθώσεις στοιχείων και τη συνεργασία πολλαπλών υπηρεσιών και επαγγελματιών.

Όπως ανέφερε η πρόεδρος του Συμβολαιογραφικού Συλλόγου Εφετείων Αθηνών-Πειραιώς-Αιγαίου και Δωδεκανήσου, Έλενα Κοντογεώργου, μιλώντας στο 27ο συνέδριο Prodexpo 2026, η σχετική υπουργική απόφαση προβλέπει ότι ο συμβολαιογράφος θα μπορεί να συγκεντρώνει όλα τα απαραίτητα πιστοποιητικά και έγγραφα για τη μεταβίβαση, απαλλάσσοντας τον πολίτη από την ανάγκη να απευθύνεται ο ίδιος σε διάφορες υπηρεσίες.

Η συλλογή των δικαιολογητικών αποτελεί παραδοσιακά ένα από τα κύρια εμπόδια στις μεταβιβάσεις, παρά τις σημαντικές βελτιώσεις που έχουν επιτευχθεί τα τελευταία χρόνια.

Ενώ κάποια πιστοποιητικά είναι ήδη διαθέσιμα ηλεκτρονικά για τον συμβολαιογράφο, για άλλα απαιτείται η εμπλοκή τρίτων επαγγελματιών.

Ένα χαρακτηριστικό παράδειγμα είναι η Ηλεκτρονική Ταυτότητα Κτιρίου, για την έκδοση της οποίας απαιτείται η συνεργασία μηχανικού, με τις καθυστερήσεις να αυξάνονται σε περίπτωση λαθών, διορθώσεων ή τροποποιήσεων.

Ο ρόλος του συμβολαιογράφου

Συνοπτικά, ο συμβολαιογράφος αναλαμβάνει:

• Τη σύνταξη του σχεδίου του συμβολαίου, σε συνεργασία με τα συμβαλλόμενα μέρη.
• Τη συγκέντρωση των αναγκαίων δικαιολογητικών από τις δημόσιες υπηρεσίες, μέσω διαλειτουργικότητας, και συγκεκριμένα:
  • Αποδεικτικά φορολογικής και ασφαλιστικής ενημερότητας.
  • Ηλεκτρονική ταυτότητα κτιρίου.
  • Κτηματολογικό φύλλο και κτηματολογικό διάγραμμα του προς μεταβίβαση ακινήτου.
  • Δικαιολογητικά που απαιτούνται για τη δήλωση φόρου μεταβίβασης ακινήτου, συμπεριλαμβανομένων εκείνων που αφορούν σε απαλλαγές ή μειώσεις.
  • Δικαιολογητικά που απαιτούνται για τη δήλωση φόρου κληρονομίας, δωρεάς ή γονικής παροχής, συμπεριλαμβανομένων εκείνων που αφορούν σε απαλλαγές ή μειώσεις.
• Τη δήλωση, την είσπραξη (με άμεσο προσδιορισμό) και την απόδοση του φόρου μεταβίβασης ακινήτου ή του οφειλόμενου ποσοστού του φόρου κληρονομίας, κατά περίπτωση.
• Τη δήλωση, την είσπραξη (με άμεσο προσδιορισμό) και την απόδοση του φόρου κληρονομίας, δωρεάς ή γονικής παροχής για το μεταβιβαζόμενο ακίνητο, εάν δεν έχει ήδη καταβληθεί.
• Την παρακράτηση από το τίμημα και την πληρωμή στη Φορολογική Διοίκηση του ποσού για την εξόφληση οφειλών προς το Δημόσιο, καθώς και για την άρση τυχόν κατάσχεσης επί του μεταβιβαζόμενου ακινήτου, στο πλαίσιο αναγκαστικής εκτέλεσης για οφειλή προς τη Φορολογική Διοίκηση.
• Την είσπραξη και την απόδοση των τελών εγγραφής του συμβολαίου στο Κτηματολόγιο.
• Την είσπραξη και την απόδοση του τιμήματος της συναλλαγής στον πωλητή.
• Την υπογραφή της συμβολαιογραφικής πράξης από τα συμβαλλόμενα μέρη, μετά την πληρωμή των συνολικών συμφωνηθέντων χρηματικών ποσών, συμπεριλαμβανομένων φόρων, τελών, εξόδων και της αμοιβής του συμβολαιογράφου.
• Την υποβολή της συμβολαιογραφικής πράξης στο Κτηματολόγιο για εγγραφή, μέσω διαλειτουργικότητας.

Η αμοιβή

Για τις παρεχόμενες υπηρεσίες στο πλαίσιο αυτής της διαδικασίας, προβλέπεται αμοιβή, σύμφωνα με τις διατάξεις του Κώδικα Συμβολαιογράφων, οι οποίες καθορίζουν τα δικαιώματα των συμβολαιογράφων.

Το ψηφιακό συμβόλαιο

Σύμφωνα με την κα Κοντογεώργου, το επόμενο σημαντικό βήμα είναι η καθιέρωση του πλήρως ψηφιακού συμβολαίου, η εφαρμογή του οποίου αναμένεται σύντομα.

Ο συμβολαιογράφος θα έχει κεντρικό ρόλο στη συγκέντρωση και τον έλεγχο των σχετικών στοιχείων.

Επιπλέον, η «υπηρεσία μιας στάσης» θα διασφαλίζει την ακρίβεια των πληροφοριών, δίνοντας το «πράσινο φως» για την ψηφιακή υπογραφή της πράξης, γεγονός που θα συμβάλει στον περιορισμό λαθών, ανακριβειών και καθυστερήσεων.