Ο Άνθρακας Αναγεννάται: Ένα Απρόσμενο «Χρυσωρυχείο» για την Ευρωπαϊκή Ηλεκτροπαραγωγή

Μια αναπάντεχη τροπή διαδραματίζεται στην ευρωπαϊκή αγορά ηλεκτρικής ενέργειας. Μετά από δεκαετίες σταδιακής απομάκρυνσης από τον άνθρακα, στο πλαίσιο των προσπαθειών για τον περιορισμό των εκπομπών διοξειδίου του άνθρακα, οι μονάδες που εξακολουθούν να λειτουργούν αποδεικνύονται εκ νέου εξαιρετικά κερδοφόρες.

Η Ευρώπη, αφού προχώρησε για δεκαετίες στο κλείσιμο ανθρακικών μονάδων παραγωγής ηλεκτρικής ενέργειας, με στόχο τον περιορισμό των αερίων του θερμοκηπίου, βλέπει τώρα τις εναπομείνασες μονάδες να καταγράφουν απροσδόκητα υψηλά κέρδη. Όπως αναφέρει το Bloomberg, η εκτίναξη των τιμών του φυσικού αερίου έχει ανατρέψει τα οικονομικά δεδομένα για τις μονάδες που βασίζονται στον άνθρακα. Παράλληλα, η πτώση της θερμοκρασίας αυξάνει τη ζήτηση για ηλεκτρική ενέργεια, ενώ η μειωμένη παραγωγή από φωτοβολταϊκά ενισχύει την ανάγκη για συμβατικές μορφές παραγωγής ενέργειας.

Στη Γερμανία, το περιθώριο κέρδους από την παραγωγή ηλεκτρικής ενέργειας με λιγνίτη εκτινάχθηκε τον Οκτώβριο στα 64 ευρώ ανά μεγαβατώρα, σε αντίθεση με τα σχεδόν μηδενικά επίπεδα πριν από έναν χρόνο, σύμφωνα με την παγκόσμια εταιρεία έρευνας Energy Aspects. «Οι μονάδες ηλεκτροπαραγωγής με άνθρακα επωφελούνται σημαντικά από τις πιεσμένες συνθήκες στις ευρωπαϊκές αγορές ηλεκτρικής ενέργειας, με το σύνολο της διαθέσιμης ισχύος να βρίσκεται σε λειτουργία», δήλωσε ο Michael Schrettle, αναλυτής της συμβουλευτικής εταιρείας Volue.

Το Παράδοξο της Ενεργειακής Μετάβασης

Η τρέχουσα εξέλιξη αναδεικνύει ένα σύνθετο ζήτημα για τους Ευρωπαίους νομοθέτες και την πορεία της ενεργειακής μετάβασης. Καθώς οι χώρες αποσύρουν σταδιακά τις ανθρακικές μονάδες, εκείνες που παραμένουν αποκτούν αυξημένη αξία σε περιόδους που απαιτείται συμβατική ηλεκτροπαραγωγή για να καλύψει τα κενά που αφήνει η παραγωγή από αιολική και ηλιακή ενέργεια. Αυτό, με τη σειρά του, περιορίζει τα κίνητρα των ιδιοκτητών τους να τις θέσουν εκτός λειτουργίας.

Οι εναπομείνασες ανθρακικές μονάδες στην Ευρώπη βρίσκονται κυρίως στη Γερμανία και την Πολωνία. Σύμφωνα με στοιχεία του Διεθνούς think tank για την ενέργεια, Ember, οι δύο αυτές χώρες αντιπροσώπευαν πέρυσι πάνω από το 74% της συνολικής ηλεκτροπαραγωγής από άνθρακα στην Ευρωπαϊκή Ένωση.

Η Γερμανία διαθέτει περίπου δώδεκα μεγάλες ανθρακικές μονάδες που λειτουργούν στην εμπορική αγορά ηλεκτρικής ενέργειας. Άλλες μονάδες έχουν αποσυρθεί από την εμπορική αγορά, αλλά παραμένουν διαθέσιμες ως εφεδρεία του συστήματος ηλεκτροδότησης. Το μεγαλύτερο μέρος της ισχύος παραγωγής από άνθρακα στη χώρα ελέγχεται από λίγους ιδιοκτήτες, με τις RWE και Lausitz Energie Kraftwerke να διαχειρίζονται από κοινού την πλειονότητα των μεγάλων μονάδων. Στην Πολωνία, η Polska Grupa Energetyczna είναι ο μεγαλύτερος ιδιοκτήτης. Η Γερμανία βρίσκεται σε ιδιαίτερα εκτεθειμένη θέση, καθώς έχει κλείσει τους τελευταίους πυρηνικούς της αντιδραστήρες και σχεδιάζει τη σταδιακή κατάργηση του άνθρακα, ενισχύοντας ταυτόχρονα την εξάρτησή της από τις ανανεώσιμες πηγές ενέργειας.

Παρόλα αυτά, οι νέες μονάδες φυσικού αερίου, οι οποίες προορίζονται να καλύπτουν τις ανάγκες ηλεκτροπαραγωγής όταν η παραγωγή από ΑΠΕ είναι χαμηλή, δεν έχουν ακόμη ολοκληρωθεί. Ως αποτέλεσμα, οι υφιστάμενες ανθρακικές μονάδες παραμένουν κρίσιμες για την κάλυψη της ζήτησης.

Κέρδη που Αναμένεται να Αυξηθούν Περαιτέρω τον Χειμώνα

Σύμφωνα με το Bloomberg, η κερδοφορία των ανθρακικών μονάδων ενδέχεται να ενισχυθεί περαιτέρω καθώς πλησιάζει ο χειμώνας. Η Energy Aspects προβλέπει ότι το περιθώριο ηλεκτροπαραγωγής από λιγνίτη, μετά την αφαίρεση του κόστους καυσίμου και των δικαιωμάτων εκπομπών διοξειδίου του άνθρακα (clean dark spread), θα αυξηθεί στα 70,50 ευρώ ανά μεγαβατώρα κατά την περίοδο Νοεμβρίου-Μαρτίου.

Κερδοφόρες έχουν καταστεί και οι μονάδες που χρησιμοποιούν λιθάνθρακα. Το αντίστοιχο περιθώριο διαμορφώνεται κατά μέσο όρο στα 37,30 ευρώ ανά μεγαβατώρα τον Οκτώβριο, σε σύγκριση με αρνητικό περιθώριο 11,60 ευρώ πριν από έναν χρόνο. «Τα περιθώρια αναμένεται να παραμείνουν υψηλά έως τον Μάρτιο», δήλωσε η Sabrina Kernbichler, αναλύτρια της Energy Aspects.

Ένας παράγοντας που ενδέχεται να περιορίσει την κερδοφορία των μονάδων λιθάνθρακα είναι το κόστος μεταφοράς του καυσίμου. Η στάθμη των υδάτων σε σημαντικούς ποταμούς, όπως ο Ρήνος, παραμένει χαμηλή εδώ και μήνες, αυξάνοντας το κόστος μεταφοράς. Ορισμένοι διαχειριστές έχουν προειδοποιήσει ότι ενδέχεται να αναγκαστούν να περιορίσουν την παραγωγή τους. Οι περισσότερες επιχειρήσεις ηλεκτροπαραγωγής από άνθρακα έχουν ήδη πωλήσει μεγάλο μέρος της παραγωγής τους ενόψει του χειμώνα, περιορίζοντας έτσι την έκθεσή τους στις τρέχουσες τιμές.

Ωστόσο, σύμφωνα με τον Peter Crampton, αναλυτή της Barclays, οι ποσότητες ηλεκτρικής ενέργειας που δεν έχουν καλυφθεί από προθεσμιακές συμφωνίες μπορούν να αποφέρουν υψηλότερα κέρδη, χάρη στα αυξημένα περιθώρια. Από την πλευρά του, ο Patricio Alvarez της Bloomberg Intelligence επισημαίνει ότι τα υψηλότερα περιθώρια μπορούν να ενισχύσουν τη χρήση των μονάδων και τις ταμειακές ροές από εγκαταστάσεις που τα προηγούμενα χρόνια θεωρούνταν ολοένα λιγότερο ανταγωνιστικές ή πλησίαζαν στο τέλος της λειτουργικής τους ζωής.

Αυξάνεται η Παραγωγή από Άνθρακα, Μειώνεται από Φυσικό Αέριο

Τα υψηλά περιθώρια κέρδους παρέχουν στους ιδιοκτήτες των ανθρακικών μονάδων ένα ισχυρό κίνητρο να μεγιστοποιήσουν την παραγωγή τους. Σύμφωνα με στοιχεία του Ευρωπαϊκού Δικτύου Διαχειριστών Συστημάτων Μεταφοράς Ηλεκτρικής Ενέργειας (ENTSO-E) που επικαλείται το Bloomberg, η ηλεκτροπαραγωγή από άνθρακα στη Γερμανία είναι κατά μέσο όρο 14% υψηλότερη τον Οκτώβριο σε σχέση με τον αντίστοιχο μήνα του προηγούμενου έτους. Αντίθετα, η παραγωγή ηλεκτρικής ενέργειας από φυσικό αέριο έχει υποχωρήσει κατά περίπου 20%. Παρόμοια εξέλιξη καταγράφεται και στην Πολωνία, σύμφωνα με στοιχεία του Ινστιτούτου Fraunhofer. Η αυξημένη χρήση άνθρακα ενδέχεται, ωστόσο, να οδηγήσει και σε υψηλότερες εκπομπές διοξειδίου του άνθρακα.

Όπως επισημαίνει το Bloomberg, η ηλεκτροπαραγωγή από άνθρακα παράγει περίπου διπλάσιες εκπομπές διοξειδίου του άνθρακα ανά μεγαβατώρα σε σχέση με μια αποδοτική μονάδα φυσικού αερίου. Κατά συνέπεια, σύμφωνα με την ίδια πηγή, η στροφή προς τον άνθρακα θα μπορούσε να αυξήσει τις εκπομπές του ευρωπαϊκού τομέα ηλεκτροπαραγωγής κατά τη διάρκεια του φθινοπώρου και του χειμώνα.

MoneyReview.gr

Η Κίνα θα αγοράσει 10 εκατ. τόνους αμερικανικού άνθρακα το 2027 και το 2028

ΕΕ: Σε υψηλά Ιανουαρίου οι εκπομπές διοξειδίου του άνθρακα

Ολλανδία: Εγκαινιάζει τη μεγαλύτερη εγκατάσταση άνθρακα στην Ευρώπη

Ακολουθήστε το Money Review στο Google News