Ο «Ίων» του Ευριπίδη στην Επίδαυρο: Η Συναρπαστική Επιστροφή του Θωμά Μοσχόπουλου

Ο Θεατρικός Οργανισμός Κύπρου παρουσιάζει στην Επίδαυρο τον «Ίωνα» του Ευριπίδη, ένα έργο σπάνια ανεβασμένο, σε μετάφραση, σκηνοθεσία και δραματουργική επεξεργασία του Θωμά Μοσχόπουλου. Η παράσταση, που θα κλείσει φέτος τα Επιδαύρια στις 28 και 29 Αυγούστου, αποτελεί μια βαθιά εξερεύνηση της ταυτότητας και του ανήκειν, με έντονο το στοιχείο της αμφισβήτησης και της επαναδιαπραγμάτευσης, αναφορές που αντηχούν έντονα στη σύγχρονη πραγματικότητα.

Με μια εκλεκτή ομάδα συντελεστών και έναν εξαιρετικό θίασο, ο «Ίων» κινείται αριστοτεχνικά στο μεταίχμιο μεταξύ τραγικού και κωμικού, μύθου και ρεαλισμού, μυστικισμού και σκεπτικισμού. Στους πρωταγωνιστικούς ρόλους ξεχωρίζουν η Στέλα Φυρογένη ως Κρέουσα, ο Νεοκλής Νεοκλέους ως Ξούθος και ο Γιάννης Τσουμαράκης στον ρόλο του Ίωνα.

Ο «Ίων» διακρίνεται για την καινοτομία και την ανατρεπτική του φύση. Είναι ένα από τα ελάχιστα έργα της αρχαίας ελληνικής δραματουργίας που καταλήγει αίσια, ενώ παράλληλα αγκαλιάζει το κωμικό στοιχείο με τρόπο που σπάνια συναντάται στην τραγωδία. Όπως ο ίδιος ο σκηνοθέτης σημειώνει, «Ο Ίων, ως σύλληψη και ως δομή, είναι πιο κοντά στη κωμωδία παρά στην τραγωδία. Είναι σαν να άφησε ο Ευριπίδης κάτι ορθάνοιχτο, μια δυναμική, που θα μετασχηματιζόταν αργότερα».

Η πλοκή ξετυλίγεται μέσα από αντιθέσεις, αναδεικνύοντας τη σύγκρουση μεταξύ ιδιωτικού και δημόσιου βίου, μύθου και ρεαλισμού. Το έργο θέτει ερωτήματα γύρω από την ταυτότητα, τη νομιμότητα, την πάλη των τάξεων, την εξαπάτηση, τη σεξουαλική βία, την επιβεβλημένη εξουσία, καθώς και την ηθική των θεών και των αρχόντων. Ο Ευριπίδης, αντί να εστιάσει σε ηρωικούς άρχοντες, τοποθετεί στο επίκεντρο μια γυναίκα που έχει υποστεί βία και το νόθο της παιδί, αποκαλύπτοντας την αθέατη πλευρά και τους ηθικούς συμβιβασμούς των ευγενών, ενώ παράλληλα αμφισβητεί την αψεγάδιαστη εικόνα των θεών.

Σε μια κοινωνία που, από την εποχή του Ευριπίδη μέχρι σήμερα, διαπραγματεύεται τις έννοιες της ηθικής, της νομιμότητας, του δίκαιου και της δικαιοσύνης, η σκηνοθετική πρόταση του Θωμά Μοσχόπουλου μάς καλεί σε αποδόμηση πεποιθήσεων και σε βαθύ αναστοχασμό. Η λύση του έργου προαναγγέλλει το ένδοξο μέλλον του Ίωνα, του μυθικού γενάρχη των Ιώνων.

Ο Θωμάς Μοσχόπουλος, με σταθερά επιλεκτική παρουσία στην Επίδαυρο, επιστρέφει φέτος στο αργολικό θέατρο με ένα έργο «ασυνήθιστο» και βαθιά ανθρωποκεντρικό, αναδεικνύοντας το παιγνιώδες, ειρωνικό και αμφίσημο ύφος του. Ο «Ίων» σηματοδοτεί την τέταρτη σκηνοθεσία του για το αργολικό θέατρο (μετά την «Άλκηστη» του Ευριπίδη το 2009, τις «Τραχίνιες» του Σοφοκλή το 2013 και την «Ιφιγένεια εν Ταύροις» του Ευριπίδη το 2018), καθώς και την τέταρτη φορά που σκηνοθετεί τραγωδία του Ευριπίδη. Αποτελεί επίσης τη δεύτερη συνεργασία του με τον Θεατρικό Οργανισμό Κύπρου, μετά την επιτυχημένη παράσταση «Επιθεωρητής» του Νικολάι Γκόγκολ.

Τα εντυπωσιακά σκηνικά και κοστούμια φέρουν την υπογραφή του βραβευμένου Βασίλη Παπατσαρούχα. Τη μουσική σύνθεση, το σχεδιασμό ηχοτοπίων και τη μουσική διδασκαλία επιμελείται η ανατρεπτική δημιουργός Nama Dama (Αναστασία Δημητριάδου), ενώ την κίνηση και χορογραφία υπογράφει ο Φώτης Νικολάου.

Σε μια σημαντική σκηνοθετική επιλογή, που αναδεικνύει την προσωπική του ανάγνωση, ο χορός της παράστασης στην Επίδαυρο είναι μεικτός, σε αντίθεση με την ευριπίδεια τραγωδία όπου ο χορός αποτελείται αποκλειστικά από τις θεραπαινίδες της Κρέουσας.

ΤΟ ΕΡΓΟ

Η δράση του «Ίωνα» διαδραματίζεται στο ιερό μαντείο των Δελφών. Η Κρέουσα, κόρη του Ερεχθέα, και ο σύζυγός της Ξούθος, αναζητούν έναν χρησμό μετά από πολλά χρόνια ατεκνίας. Ο Απόλλωνας, με σκοπό να κατευθύνει τα γεγονότα προς μια προδιαγεγραμμένη τάξη, αποκαλύπτει ψευδώς στον Ξούθο ότι ο πρώτος νέος που θα συναντήσει είναι ο γιος του. Αυτός ο νέος είναι ο Ίων, ένας υπηρέτης του ναού άγνωστης καταγωγής, που μεγάλωσε στους Δελφούς υπό την προστασία του θεού. Η αλήθεια, όμως, είναι πολύ πιο σκοτεινή: ο Ίων είναι παιδί της Κρέουσας και του Απόλλωνα, καρπός μιας βίαιης ένωσης που η Κρέουσα προσπάθησε να θάψει στη σιωπή. Καθώς οι αποκαλύψεις διαδέχονται η μία την άλλη, η Κρέουσα έρχεται αντιμέτωπη με το τραύμα, την οργή και την αίσθηση αδικίας. Το έργο κορυφώνεται με την αναγνώριση μητέρας και γιου και την παρέμβαση της Αθηνάς, η οποία αποκαθιστά την τάξη και προαναγγέλλει το μέλλον του Ίωνα και των ελληνικών φύλων.

ΣΥΝΤΕΛΕΣΤΕΣ

• Σκηνοθεσία-Μετάφραση-Δραματουργική επεξεργασία: Θωμάς Μοσχόπουλος
• Συνεργάτης Σκηνοθέτης: Μάριος Κακουλλής
• Σκηνικά-Κοστούμια: Βασίλης Παπατσαρούχας
• Μουσική σύνθεση-Σχεδιασμός ηχοτοπίων-Μουσική διδασκαλία: Nama Dama
• Κίνηση-Χορογραφία: Φώτης Νικολάου
• Σχεδιασμός φωτισμού: Γεώργιος Κουκουμάς
• Καλλιτεχνική διεύθυνση οπτικής ταυτότητας: Βασίλης Παπατσαρούχας
• Βοηθός σκηνογράφου-ενδυματολόγου: Ορέστης Λαζούρας
• Συνεργάτιδα παραγωγής: Ελένη Νικολάου

Παίζουν

• Ίων: Γιάννης Τσουμαράκης
• Κρέουσα: Στέλα Φυρογένη
• Ξούθος: Νεοκλής Νεοκλέους
• Παιδαγωγός: Βαλεντίνος Κόκκινος
• Ερμής: Ανδρέας Κουτσόφτας, Βασίλης Χαραλάμπους
• Αθηνά: Μαργαρίτα Ζαχαρίου
• Πυθία: Ιωάννης Βαρβαρέσος
• Δούλος: Δημήτρης Αντωνίου
• Επιπλέον ερμηνείες: Βασίλης Αθανασόπουλος, Γρηγόρης Γεωργίου, Νικόλας Γραμματικόπουλος, Μαρία Δράκου, Ιωάννα Κορδάτου, Θεοφάνης Κοσμάς, Μάριαν Κυπριανού, Δημήτρης Λαγούτης, Πέλλα Μακροδημήτρη, Θεόφιλος Μανόλογλου, Αθηνά Μουστάκα, Χρήστος Παπαδόπουλος, Χριστίνα Παπαδοπούλου, Ιωάννα Παπαμιχαλοπούλου, Κρις Σπύρου, Μαρία Τσιάκκα

Μουσικοί επί σκηνής

Nama Dama, Νικόλας Τσαγγάρης, Ζήνωνας Οικονομίδης

ΠΡΟΠΩΛΗΣΗ

More.gr