Η Ευρώπη Προσπαθεί να Μειώσει την Υψηλή Εξάρτησή της από Εισαγόμενα Ορυκτά Καύσιμα

φωτ.: REUTERS/Essam Al-Sudani
Η Ευρώπη δεν θα μπορέσει να εκμεταλλευτεί πλήρως τις δυνατότητες για οικονομική ανάπτυξη, αν δεν περιορίσει την εισαγωγή ενέργειας. Σύμφωνα με τους οικονομολόγους του ESM, η εξάρτηση από εισαγόμενα ορυκτά καύσιμα παραμένει σε πολύ υψηλά επίπεδα στη Ζώνη του Ευρώ, αντιπροσωπεύοντας κατά μέσο όρο πάνω από το 70% της συνολικής ενεργειακής κατανάλωσης.

Η άμεση έκθεση της ευρωπαϊκής οικονομίας σε ενεργειακούς πόρους που διακινούνται μέσω των Στενών του Ορμούζ είναι στην πραγματικότητα περιορισμένη, καθώς αφορά περίπου το 10% των εισαγωγών πετρελαίου και περίπου το 5% των εισαγωγών υγροποιημένου φυσικού αερίου (LNG). Ωστόσο, η κρίση που προκλήθηκε από τον πόλεμο στο Ιράν αποτελεί μια νέα υπενθύμιση στην Ευρώπη για την ανάγκη να ενισχύσει ουσιαστικά την ενεργειακή της αυτονομία.

«Για τις οικονομίες της Ζώνης του Ευρώ, οι εξελίξεις στη Μέση Ανατολή συνιστούν ένα ανανεωμένο σοκ στους όρους του εμπορίου. Παρόλο που οι τιμές της ενέργειας, ιδιαίτερα του φυσικού αερίου, δεν έχουν φτάσει ακόμα στα επίπεδα του 2022, η πρόσφατη εμπειρία παραμένει νωπή στη μνήμη μας. Δεδομένης της ιδιαίτερα υψηλής εξάρτησης από τις εισαγωγές, η αύξηση των τιμών ενέργειας θα οδηγήσει σε υψηλότερο πληθωρισμό και θα μεταφέρει εισόδημα από τους πολίτες της Ευρωζώνης προς τις χώρες εξαγωγής ενέργειας», τονίζει σε κείμενο εργασίας ο Chief Economist του ESM, Ρολφ Στράουχ.

«Το μερίδιο των ανανεώσιμων πηγών ενέργειας στην κατανάλωση της Ευρωζώνης έφτασε κατά μέσο όρο το 25% το 2022. Ο στόχος είναι να ανέλθει σε τουλάχιστον 42% έως το 2030. Οι προσπάθειες πρέπει να συνεχιστούν. Τα ενεργειακά συστήματα που είναι απαλλαγμένα από ανθρακούχες εκπομπές και σε μεγάλο βαθμό ανεξάρτητα θα μειώσουν το κόστος ενέργειας μακροπρόθεσμα και θα καταστήσουν την Ευρώπη πιο ανθεκτική σε μελλοντικές γεωπολιτικές κρίσεις», επιμένουν οι οικονομολόγοι του ESM, επικαλούμενοι τις εκθέσεις Ντράγκι και Λέτα. «Ο στόχος των μόνιμων φορολογικών μέτρων και των διαρθρωτικών μεταρρυθμίσεων σε εθνικό και ευρωπαϊκό επίπεδο θα πρέπει να είναι η επιτάχυνση της πράσινης μετάβασης, καθώς και η επέκταση και ο εκσυγχρονισμός των ενεργειακών υποδομών και των διασυνοριακών διασυνδέσεων».

Ο ESM επαναφέρει στο προσκήνιο την ατζέντα του ενεργειακού μετασχηματισμού, σε μια συγκυρία που επιβεβαιώνει ότι η εξάρτηση από εισαγωγές από χώρες με αυξημένο πολιτικό κίνδυνο επηρεάζει αρνητικά την ασφάλεια ενεργειακού εφοδιασμού των κρατών-μελών της Ευρωζώνης, παρά την πρόοδο που έχει σημειωθεί στη διαφοροποίηση του ενεργειακού μείγματος.

Το σοκ που εκδηλώθηκε στο πρώτο στάδιο της κρίσης στην Ουκρανία ώθησε την Ευρώπη να προσαρμοστεί ενισχύοντας την ανθεκτικότητά της, κάτι που αποδίδει καρπούς σε έναν βαθμό στην τρέχουσα διαταραχή της εφοδιαστικής αλυσίδας, με αφορμή τις εξελίξεις στη Μέση Ανατολή.

«Η εξάρτηση της Ευρώπης από τη ρωσική ενέργεια έχει μειωθεί δραματικά και οι προμηθευτές φυσικού αερίου και πετρελαίου είναι πλέον πολύ διαφοροποιημένοι. Με εξαίρεση την καταστροφή κρίσιμων υποδομών, όπως διυλιστήρια και μονάδες φυσικού αερίου, οι οποίες απαιτούν πολύ χρόνο για ανακατασκευή, οι τιμολογιακές κρίσεις και οι γεωπολιτικοί κραδασμοί, όπως η τρέχουσα σύγκρουση, είναι λιγότερο πιθανό να διαταράξουν ολόκληρο το σύστημα για μεγάλο χρονικό διάστημα», σύμφωνα με τον ESM. Αξίζει να σημειωθεί ότι από το 2022, η δυναμικότητα επαναεριοποίησης LNG της Ε.Ε. έχει αυξηθεί κατά 32%. Η δυναμικότητα αιολικής και ηλιακής ενέργειας έχει επίσης αυξηθεί κατά 58% από το 2021, και το 2024 οι ανανεώσιμες πηγές ενέργειας παρήγαγαν για πρώτη φορά περισσότερη ηλεκτρική ενέργεια από το φυσικό αέριο.

«Όταν οι ανανεώσιμες πηγές ενέργειας αποτελούν τον οριακό πόρο παραγωγής ηλεκτρικής ενέργειας, το αποτέλεσμα είναι χαμηλότερες τιμές ηλεκτρικής ενέργειας. Επιπλέον, αρκετές διασφαλίσεις σε ευρωπαϊκό επίπεδο αγοράς έχουν πλέον δομικά ενσωματωθεί για να μετριάζουν την ακραία αστάθεια των τιμών. Η Ε.Ε. έχει προχωρήσει σε έναν αναμορφωμένο σχεδιασμό της αγοράς, όπου η κοινή αγορά φυσικού αερίου, οι συντονισμένες δεσμεύσεις αποθήκευσης –με τον προσωρινό στόχο πλήρωσης της αποθήκευσης φυσικού αερίου στο 90% της δυναμικότητας– και οι μηχανισμοί διόρθωσης τιμών αποτελούν μόνιμα χαρακτηριστικά. Ο ενισχυμένος διασυνοριακός συντονισμός και οι κωδικοποιημένες ρυθμίσεις αλληλεγγύης περιορίζουν επίσης τον κίνδυνο κατακερματισμού της αγοράς κατά τη διάρκεια διαταραχών του εφοδιασμού. Αυτά τα μέτρα και η περαιτέρω πρόοδος προς την απαλλαγή από τον άνθρακα παραμένουν απαραίτητα, καθώς η εξάρτηση της Ευρώπης από τα ορυκτά καύσιμα παραμένει υψηλή παρά τις προαναφερθείσες βελτιώσεις», επισημαίνουν οι οικονομολόγοι του ευρωπαϊκού θεσμού.

Ωστόσο, για τις ενεργοβόρες βιομηχανίες, όπως η χημική βιομηχανία και η βιομηχανία βασικών μετάλλων, η πληγή του 2022 δεν έχει επουλωθεί πλήρως. Παραμένουν ιδιαίτερα εκτεθειμένες στις αυξήσεις των τιμών ενέργειας και πολλές συνεχίζουν να προσαρμόζουν τα επιχειρηματικά τους μοντέλα και τις διαδικασίες παραγωγής. Οι τιμές της βιομηχανικής ηλεκτρικής ενέργειας στην Ευρώπη είναι 2-3 φορές υψηλότερες από ό,τι στις ΗΠΑ ή την Κίνα.

Διαβάστε επίσης:

Στις χώρες με τη μεγαλύτερη αύξηση τιμής στο ντίζελ η Ελλάδα

Κομισιόν: Το σχέδιο AccelerateEU για αντιμετώπιση της ενεργειακής κρίσης

Επίτροπος Ενέργειας: Δύσκολο καλοκαίρι για την Ευρώπη λόγω του πολέμου στο Ιράν

Ακολουθήστε το Money Review στο Google News