Δασμοί Τραμπ: Πώς επηρεάζουν τις ελληνικές εξαγωγές; Η επίσημη εκτίμηση της Ελληνικής Πρεσβείας στην Ουάσιγκτον

Συνολικά περιορισμένος είναι ο αντίκτυπος των νέων αμερικανικών δασμών στις ελληνικές εξαγωγές, σύμφωνα με την εκτίμηση του Γραφείου Οικονομικών και Εμπορικών Υποθέσεων της Ελληνικής Πρεσβείας στην Ουάσιγκτον.

Σε μία σύνοψη της έκθεσης που αφορά στην εκτίμηση των συνεπειών των νέων δασμών που επιβλήθηκαν από τις ΗΠΑ στις ελληνικές εξαγωγές, με ημερομηνία 4 Μαΐου, οι συντάκτες Διονύσης Πρωτοπαπάς, γενικός Σύμβουλος ΟΕΥ Β’ και Ζαφειρένια Προεστάκη, γραμματέας ΟΕΥ Β’, επισημαίνουν τα εξής:

Το ισχύον καθεστώς εισαγωγικών δασμών στις ΗΠΑ, το οποίο τέθηκε σε εφαρμογή στις 24.02.2026, προβλέπει δασμό 10% επιπρόσθετα του δασμού MFN (Most Favored Nation – Πλέον Ευνοούμενου Κράτους) και έχει ισχύ 150 ημερών. Η προθεσμία αυτή εκπνέει στα τέλη Ιουλίου 2026. Μετά από αυτό το διάστημα, εφόσον δεν ληφθεί διαφορετική απόφαση, θα επανέλθουν οι γενικοί δασμοί βάσει της ρήτρας MFN, δηλαδή το καθεστώς που ίσχυε πριν την έναρξη της δεύτερης θητείας της κυβέρνησης Τραμπ (Νοέμβριος 2025).

Για τα προϊόντα χάλυβα, αλουμινίου και χαλκού, από τις 02.04.2026, ισχύει δασμός 50% και για τα παράγωγά τους 25%.

Ταυτόχρονα, βρίσκονται σε εξέλιξη 6 διαδικασίες έρευνας βάσει του «Άρθρου 232» και 2 διαδικασίες βάσει του «Άρθρου 301». Αναμένεται να ολοκληρωθούν εντός των προσεχών μηνών και, βάσει αυτών, να επιβληθούν πρόσθετοι δασμοί σε συγκεκριμένες κατηγορίες προϊόντων.

Εκτιμάται ότι αυτές οι 6 έρευνες βάσει του «Άρθρου 232» επηρεάζουν αθροιστικά ελληνικές εξαγωγές που αντιστοιχούσαν στο 0,49% του συνόλου των ελληνικών εξαγωγών προς τις ΗΠΑ το 2025.

Όσον αφορά τις 2 διαδικασίες βάσει του «Άρθρου 301», η μία δεν αναμένεται να επηρεάσει την Ελλάδα, καθώς αφορά προϊόντα που παράγονται με αναγκαστική εργασία. Η άλλη διαδικασία, που αφορά «πλεονάζουσα παραγωγή», είναι λιγότερο πιθανό να έχει εφαρμογή σε ελληνικά εξαγώγιμα προϊόντα.

Συνεπώς, θεωρείται ότι μετά τα τέλη Ιουλίου 2026, η δασμολογική μεταχείριση των ελληνικών εξαγωγών θα είναι παρόμοια με αυτή που ίσχυε πριν την έναρξη της δεύτερης θητείας Τραμπ (Νοέμβριος 2025), πριν δηλαδή την επιβολή των νέων δασμών, με κύρια εξαίρεση τα προϊόντα χάλυβα, αλουμινίου και χαλκού, καθώς και τα παράγωγά τους.

Το Ιστορικό

Στις 20.02.2026, το Ανώτατο Δικαστήριο των ΗΠΑ έκρινε ότι ο Πρόεδρος Τραμπ δεν έχει την εξουσία να επιβάλλει ανταποδοτικούς εισαγωγικούς δασμούς βάσει του Νόμου περί Διεθνών Οικονομικών Εξουσιών Έκτακτης Ανάγκης (IEEPA). Ως αποτέλεσμα, ακυρώθηκαν οι ανταποδοτικοί δασμοί που είχαν επιβληθεί βάσει IEEPA. Για την Ευρωπαϊκή Ένωση, ο καταργηθείς δασμός ανερχόταν σε 15%.

Ωστόσο, παρέμειναν σε ισχύ δασμοί που επιβάλλονται βάσει άλλων νόμων, όπως το «Άρθρο 232» (εθνική ασφάλεια) και το «Άρθρο 301» (αθέμιτες εμπορικές πρακτικές).

Την ίδια ημέρα, ο Πρόεδρος Τραμπ επικαλέστηκε το «Άρθρο 122» του Εμπορικού Νόμου του 1974, για την επιβολή ενός νέου, καθολικού δασμού 10% συν τον δασμό MFN, με ισχύ 150 ημερών (από 24.02.2026 έως τέλη Ιουλίου 2026), με δυνατότητα παράτασης μέσω απόφασης του Κογκρέσου.

Ενόψει της λήξης της ισχύος του καθολικού δασμού 10%, η κυβέρνηση των ΗΠΑ εξετάζει τρόπους επέκτασης των δασμών βάσει των «Άρθρων 232» και «301». Για αυτόν τον σκοπό, έχουν ξεκινήσει έξι και δύο διαδικασίες έρευνας και δημόσιας διαβούλευσης, αντίστοιχα. Θεωρείται βέβαιο ότι αυτές οι διαδικασίες θα οδηγήσουν στην επιβολή νέων δασμών, με τις ανακοινώσεις να αναμένονται μεταξύ Ιουλίου και Σεπτεμβρίου 2026.

Οι Συνέπειες για τις Ελληνικές Εξαγωγές

Βάσει του «Άρθρου 122», από τις 24/2, ο πρόσθετος δασμός για προϊόντα προέλευσης ΕΕ ανέρχεται σε 10% επιπλέον του υφιστάμενου δασμού MFN.

Σύμφωνα με το «Άρθρο 232», οι δασμοί ύψους 50% για προϊόντα χάλυβα, αλουμινίου και χαλκού, και 25% για τα παράγωγά τους, παραμένουν σε ισχύ.

Παρά το γεγονός ότι πρόκειται για σημαντικές εξαγωγικές κατηγορίες για την Ελλάδα, οι εξαγωγές μας παρουσιάζουν ανοδική πορεία, κυρίως λόγω της παράλληλης αύξησης της αμερικανικής ζήτησης, η οποία οφείλεται στην ανεπαρκή εγχώρια παραγωγή.

Όσον αφορά τις νέες έρευνες βάσει του «Άρθρου 232», εκτιμάται ότι θα μπορούσαν να επηρεασθούν ελληνικές εξαγωγές αξίας περίπου 12 εκατομμυρίων ευρώ, ποσό που αντιστοιχεί μόλις στο 0,5% του συνόλου.

Η έρευνα βάσει του «Άρθρου 301» σχετικά με την απαγόρευση εισαγωγής αγαθών που παράγονται με αναγκαστική εργασία, δεν αναμένεται να επηρεάσει τις ελληνικές εξαγωγές, καθώς η Ελλάδα δεν αντιμετωπίζει τέτοιο πρόβλημα.

Η έρευνα βάσει του «Άρθρου 301» περί «Διαρθρωτικής Πλεονάζουσας Δυναμικότητας και Παραγωγής στους Τομείς της Μεταποίησης» αποτελεί πιθανή πηγή μελλοντικών επιβαρύνσεων για τις ελληνικές εξαγωγές, δεδομένου του ευρέος πεδίου της έρευνας. Η Ελλάδα θα μπορούσε να επηρεαστεί από οποιοδήποτε μέτρο υιοθετηθεί κατά άλλου κράτους μέλους της Ευρωπαϊκής Ένωσης.

Ωστόσο, εκτιμάται ότι η κατηγορία των τροφίμων-ποτών, που αντιστοιχεί στο 1/3 των συνολικών ελληνικών εξαγωγών, καθώς και η κατηγορία των υδρογονανθράκων (άλλο 1/3), δεν θα επηρεασθούν.

Επιπλέον, τα προϊόντα χαλκού, σιδήρου, αλουμινίου και τα παράγωγά τους επιβαρύνονται ήδη με δασμό 50% και 25% αντίστοιχα. Συνεπώς, οι όποιες περαιτέρω επιπτώσεις θα εξαρτηθούν από τις λοιπές κατηγορίες προϊόντων στις οποίες θα εστιάσει η έρευνα.

Δείτε αναλυτικά τον πίνακα με τα στοιχεία ΕΔΩ