Ρεύμα: Η χονδρική τιμή ξεπερνά τα 218 ευρώ, η Ευρώπη “κοιτάζει” δύο ταχύτητες και η πίεση για μέτρα αυξάνεται

Η εβδομάδα ξεκινά με νέα αύξηση στη χονδρική τιμή του ηλεκτρικού ρεύματος, καθώς ξεπερνά τα 200 ευρώ ανά μεγαβατώρα, με τις περισσότερες ευρωπαϊκές αγορές να καταγράφουν σημαντικές ανατιμήσεις. Η άνοδος αυτή επιβαρύνει περαιτέρω νοικοκυριά και επιχειρήσεις, που ήδη αντιμετωπίζουν αυξημένο ενεργειακό κόστος, ενώ ταυτόχρονα αναδεικνύει τις μεγάλες διαφορές μεταξύ των ευρωπαϊκών χωρών και τους περιορισμούς στην άμεση αποκλιμάκωση των τιμών.

Στην Ελληνική Αγορά Επόμενης Ημέρας, η μέση τιμή για σήμερα, Δευτέρα 12 Οκτωβρίου, διαμορφώνεται στα 218,35 ευρώ/MWh, παρουσιάζοντας αύξηση 36,97% σε σχέση με την Κυριακή, και σημειώνοντας νέο ρεκόρ για το έτος.

Οι κύριοι παράγοντες που επηρεάζουν τη διαμόρφωση των τιμών είναι η μειωμένη παραγωγή από Ανανεώσιμες Πηγές Ενέργειας (ΑΠΕ) και η αυξημένη εξάρτηση από το φυσικό αέριο. Οι ΑΠΕ καλύπτουν το 49,58% του ενεργειακού μείγματος, ενώ το φυσικό αέριο ανέρχεται στο 29,61%. Ακολουθούν οι εισαγωγές με 8,89%, ο λιγνίτης με 7,56% και τα μεγάλα υδροηλεκτρικά με 2,58%. Η αποθήκευση περιορίζεται στο 1,16%, ενώ η εξαγωγική δραστηριότητα παραμένει υψηλή, με μερίδιο 18,95%.

Πάνω από τα 230 ευρώ σε Βαλκάνια και Ιταλία

Σύμφωνα με τα στοιχεία του ENTSO-E, όπως συγκεντρώνονται από την πλατφόρμα EuroEnergy, οι χονδρεμπορικές τιμές είναι υψηλότερες σήμερα στη Νοτιοανατολική Ευρώπη, συγκριτικά με την υπόλοιπη ευρωπαϊκή αγορά.

Στη Βουλγαρία, η μέση τιμή αγγίζει τα 235,82 ευρώ/MWh, στη Ρουμανία τα 235,61 ευρώ και στην Ουγγαρία τα 234,88 ευρώ. Στη βόρεια Ιταλία η τιμή διαμορφώνεται στα 233,33 ευρώ, ενώ στη Σερβία φθάνει τα 230,76 ευρώ.

Παρόμοια είναι η εικόνα στη Σλοβακία, όπου η τιμή ανέρχεται στα 229,30 ευρώ/MWh, στην Κροατία στα 226,98 ευρώ και στη Σλοβενία στα 224,94 ευρώ. Στην Αλβανία η τιμή είναι 222,35 ευρώ, στην Αυστρία 217,70 ευρώ και στην Ελβετία 217,03 ευρώ.

Οι ανατιμήσεις επεκτείνονται και στις μεγαλύτερες ευρωπαϊκές οικονομίες. Στη Γερμανία, η χονδρική τιμή διαμορφώνεται στα 197,23 ευρώ/MWh, σημειώνοντας ημερήσια αύξηση 61,3%, ενώ στη Γαλλία φθάνει τα 195,97 ευρώ, με άνοδο 53,8%. Στην Ολλανδία και στο Βέλγιο οι τιμές κινούνται κοντά στα 197 ευρώ, στην Τσεχία στα 191,71 ευρώ και στην Πολωνία στα 174,95 ευρώ.

Αισθητά χαμηλότερες, αν και αυξημένες σε σχέση με την προηγούμενη ημέρα, παραμένουν οι τιμές στην Ιβηρική Χερσόνησο, με την Ισπανία κοντά στα 154 ευρώ/MWh και την Πορτογαλία περίπου στα 184 ευρώ.

Η μεγαλύτερη αντίθεση παρατηρείται στις σκανδιναβικές αγορές. Στη Φινλανδία η μέση τιμή βρίσκεται στα 101,80 ευρώ/MWh και στη βόρεια Σουηδία στα 82,28 ευρώ, ενώ στη βόρεια Νορβηγία υποχωρεί στα μόλις 30,81 ευρώ.

Η διαφορά μεταξύ της ακριβότερης ευρωπαϊκής ζώνης, της Βουλγαρίας, και της φθηνότερης, στη βόρεια Νορβηγία, φθάνει έτσι τα 205 ευρώ ανά μεγαβατώρα.

Αυτή η απόκλιση οφείλεται σε διαφορετικές συνθήκες παραγωγής, στη διαθεσιμότητα φθηνότερων ενεργειακών πηγών και σε περιορισμούς στις διασυνδέσεις, οι οποίοι εμποδίζουν την πλήρη εναρμόνιση των τιμών στην ευρωπαϊκή αγορά.

Το Κοζλοντούι και η μειωμένη παραγωγή από ΑΠΕ

Η μειωμένη διαθεσιμότητα του πυρηνικού σταθμού του Κοζλοντούι στη Βουλγαρία διαδραματίζει σημαντικό ρόλο στις ανατιμήσεις της Νοτιοανατολικής Ευρώπης.

Από τις 8 Οκτωβρίου, η μονάδα 6 του σταθμού έχει τεθεί εκτός λειτουργίας για την ετήσια προγραμματισμένη συντήρηση και τον ανεφοδιασμό της με πυρηνικό καύσιμο. Σύμφωνα με την επίσημη ανακοίνωση, οι εργασίες αναμένεται να ολοκληρωθούν στα τέλη Νοεμβρίου.

Παράλληλα, η μονάδα 5 λειτουργεί με μειωμένη ισχύ, εξαιτίας της ιδιαίτερα χαμηλής στάθμης του Δούναβη, η οποία επηρεάζει τη διαθεσιμότητα νερού για ψύξη. Το πρωί της Δευτέρας, η παραγωγή της μονάδας 5 ήταν περίπου 920 MW, ενώ η μονάδα 6 παρέμενε εκτός δικτύου.

Η απώλεια περίπου 1.000 MW πυρηνικής ισχύος από την περιοχή επιβαρύνει την προσφορά ηλεκτρικής ενέργειας, σε μια περίοδο όπου η μειωμένη αιολική παραγωγή περιορίζει τη συμβολή των ΑΠΕ.

Για να καλυφθεί η ζήτηση, απαιτείται μεγαλύτερη συμμετοχή θερμικών μονάδων, κυρίως φυσικού αερίου, οι οποίες σε πολλές ώρες καθορίζουν την οριακή τιμή του συστήματος.

Ακριβό φυσικό αέριο και δικαιώματα CO₂

Το πρόβλημα εντείνεται από την αύξηση του κόστους των καυσίμων. Το συμβόλαιο αναφοράς TTF, ο βασικός δείκτης τιμών φυσικού αερίου στην Ευρώπη, έκλεισε την Παρασκευή 9 Οκτωβρίου στα 81,43 ευρώ/MWh, καταγράφοντας ημερήσια αύξηση 3,28%.

Την ίδια ημέρα, τα συμβόλαια Δεκεμβρίου για τα ευρωπαϊκά δικαιώματα εκπομπών διοξειδίου του άνθρακα διαμορφώθηκαν στα 86,94 ευρώ ανά τόνο. Αυτός είναι ένας επιπλέον παράγοντας που επιβαρύνει το κόστος ηλεκτροπαραγωγής από φυσικό αέριο και λιγνίτη.

Ο συνδυασμός υψηλών τιμών φυσικού αερίου, αυξημένου κόστους δικαιωμάτων εκπομπών και μειωμένης διαθέσιμης παραγωγής δημιουργεί ιδιαίτερα δύσκολες συνθήκες για την αγορά ηλεκτρικής ενέργειας, καθώς η Ευρώπη εισέρχεται στην περίοδο αυξημένων αναγκών θέρμανσης.

Η σημασία των θερμικών μονάδων στην κάλυψη της ζήτησης εξηγεί γιατί ακόμη και χώρες με σημαντική διείσδυση των ΑΠΕ, όπως η Ελλάδα, εξακολουθούν να παρουσιάζουν μεγάλες διακυμάνσεις στη χονδρική τιμή.

Στο προσκήνιο τα μέτρα για τους λογαριασμούς

Η νέα ανατίμηση επαναφέρει στο προσκήνιο το ζήτημα της προστασίας των καταναλωτών, λίγες ημέρες μετά την ανακοίνωση κυβερνητικών παρεμβάσεων για τον περιορισμό του ενεργειακού κόστους.

Στις 10 Οκτωβρίου, το υπουργείο Περιβάλλοντος και Ενέργειας έθεσε σε δημόσια διαβούλευση νομοσχέδιο που προβλέπει, μεταξύ άλλων, τη μείωση κατά 50% της χρέωσης Υπηρεσιών Κοινής Ωφέλειας (ΥΚΩ) στην πρώτη κλίμακα οικιακής κατανάλωσης και την υποχρέωση των προμηθευτών να προσφέρουν συμβάσεις σταθερής τιμής διάρκειας τουλάχιστον ενός έτους.

Η μείωση των ΥΚΩ, που είχε εξαγγελθεί τον Σεπτέμβριο, προγραμματίζεται να ισχύσει από την 1η Ιανουαρίου 2027, μειώνοντας τη χρέωση από 6,90 σε 3,45 ευρώ/MWh για την πρώτη κλίμακα (έως 500 kWh). Η ρύθμιση αφορά περίπου έξι εκατομμύρια οικιακές παροχές, αλλά δεν οδηγεί σε αντίστοιχη μείωση 50% στο σύνολο του λογαριασμού.

Η εξοικονόμηση για κατανάλωση 500 kWh στην πρώτη κλίμακα ανέρχεται σε περίπου 1,73 ευρώ, προ φόρων.

Στον τομέα της βιομηχανίας, η κυβέρνηση ανακοίνωσε στις 7 Οκτωβρίου νέο πακέτο στήριξης ύψους έως 95 εκατ. ευρώ, που απευθύνεται στις ενεργοβόρες επιχειρήσεις. Η παρέμβαση αναμένει την έγκριση της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, ενώ οι πληρωμές προβλέπεται να ξεκινήσουν το 2027 για επιλέξιμες καταναλώσεις του 2026.

Ωστόσο, για τα νοικοκυριά, δεν έχει ανακοινωθεί μέχρι στιγμής νέος μηχανισμός έκτακτης επιδότησης που να αντισταθμίζει άμεσα μια παρατεταμένη άνοδο της χονδρικής τιμής.

Το κρίσιμο για την πορεία των λογαριασμών θα είναι η διάρκεια των υψηλών τιμών. Μια απότομη ημερήσια αύξηση δεν μεταφράζεται άμεσα στο ίδιο ποσοστό στους καταναλωτές. Εάν, όμως, η χονδρική παραμείνει στα τρέχοντα επίπεδα για σημαντικό διάστημα του Οκτωβρίου, οι επιπτώσεις θα γίνουν αισθητές στα κυμαινόμενα τιμολόγια των επόμενων μηνών.

Με τη χειμερινή περίοδο να πλησιάζει και τις τιμές του φυσικού αερίου να παραμένουν σε υψηλά επίπεδα, η συγκράτηση του κόστους ηλεκτρικής ενέργειας εξελίσσεται σε ολοένα δυσκολότερη άσκηση για την κυβέρνηση και την αγορά.

Ρεύμα: Μείωση 50% στις ΥΚΩ από το 2027 – Υποχρεωτικά τα σταθερά τιμολόγια για τους παρόχους

Τα «κλειδιά» για τη μείωση τιμής ρεύματος κατά 30% στην τριετία

Ρεύμα: Ακριβαίνουν 12,2% τα πράσινα τιμολόγια τον Οκτώβριο – Η ψαλίδα με τα μπλε