Συνταξιοδότηση: Ανάλυση Νέων Στοιχείων ΕΝΥΠΕΚΚ και Μαζική Έξοδος Ασφαλισμένων

Όλα δείχνουν πως το 2026 σηματοδοτεί μια πρωτοφανή έξοδο στη συνταξιοδότηση για εκατοντάδες χιλιάδες ασφαλισμένους.

Σύμφωνα με στοιχεία από το Πληροφοριακό Σύστημα του e-ΕΦΚΑ «ΑΤΛΑΣ», όπως αναλύει η ιστοσελίδα του ΕΝΥΠΕΚΚ, η κίνηση στις αιτήσεις συνταξιοδότησης παρουσιάζει αυξητική τάση:

• Τον Ιούνιο υποβλήθηκαν 17.934 νέες αιτήσεις.
• Τον Ιούλιο ο αριθμός ανήλθε σε 19.000.
• Τον Αύγουστο καταγράφηκαν 14.000 αιτήσεις.
• Τον Σεπτέμβριο του τρέχοντος έτους, οι νέες αιτήσεις έφτασαν τις 20.100.

Συνολικά, κατά τους πρώτους εννέα μήνες του τρέχοντος έτους, οι νέες αιτήσεις συνταξιοδότησης φτάνουν τις 164.434.

Η τάση αυτή είναι ιδιαίτερα εντυπωσιακή, καθώς καταγράφεται ο μεγαλύτερος αριθμός νέων αιτήσεων για το εννεάμηνο από τη μεταπολίτευση και από την ίδρυση του ΕΦΚΑ το 2017. Ένα διάγραμμα από τη Μηνιαία Απεικόνιση Απονομών Κύριων Συντάξεων του Πληροφοριακού Συστήματος του e-ΕΦΚΑ «ΑΤΛΑΣ» για τον Δεκέμβριο 2025, αποτυπώνει τη ροή των αιτήσεων συνταξιοδότησης από το 2019 και μετά.

Σημειώνεται ότι, σύμφωνα με τα στοιχεία του Π/Σ «ΑΤΛΑΣ» για τον Δεκέμβριο 2024, οι νέες αιτήσεις συνταξιοδότησης για ολόκληρο το 2017 ήταν 142.061, ενώ για το 2018 ανήλθαν σε 155.649.

Από την ενδελεχή μελέτη των στοιχείων προκύπτει ότι:

α) Τις περισσότερες αιτήσεις συνταξιοδότησης σημείωσαν τα έτη 2021 (212.151) και 2022 (211.133). Αξίζει να αναφερθεί ότι από το 2022 (και κατά παράταση για ορισμένες κατηγορίες του Δημοσίου από το 2023) καταργήθηκαν όλες οι πρόωρες συνταξιοδοτήσεις.

β) Το 2024 υποβλήθηκαν 197.228 νέες αιτήσεις, ξεπερνώντας τις αιτήσεις του 2023 κατά 6.860.

Στον παρακάτω πίνακα παρουσιάζεται ο αριθμός νέων αιτήσεων συνταξιοδότησης, βάσει των στοιχείων του ΕΦΚΑ, για τους πρώτους οκτώ (8) μήνες του 2026.

Η μαζική αυτή έξοδος στη συνταξιοδότηση οφείλεται σε μια σειρά από παράγοντες:

• Ο φόβος για αύξηση των ορίων ηλικίας συνταξιοδότησης από 1-1-2027.
• Ο φόβος για αλλαγές προς το χειρότερο στο θεσμικό πλαίσιο για την εξαγορά πλασματικού χρόνου (σπουδών, στρατού, τέκνων κ.ά.).
• Ο φόβος για αλλαγή προς το χειρότερο του τρόπου υπολογισμού των συνταξίμων αποδοχών από 1-1-2027.
• Ο υπολογισμός των νέων συντάξεων με βάση τις αποδοχές ολόκληρου του εργασιακού βίου («ρήτρα Τσίπρα»).

Επιπλέον, από τις 17.860 νέες αιτήσεις συνταξιοδότησης τον Ιούνιο 2026, οι 8.287 αφορούν αιτήσεις γήρατος, οι 3.236 αναπηρίας, οι 2.241 παραπληγικών και οι 4.170 λόγω θανάτου. Τα επίσημα δεδομένα δείχνουν ότι 7 στις 10 νέες αιτήσεις κατατέθηκαν από γυναίκες.

Οι τρεις βασικές αιτίες τής μαζικής εξόδου στη συνταξιοδότηση

Σύμφωνα με επιστημονική έρευνα της ΕΝΥΠΕΚΚ, οι τρεις κυριότερες αιτίες που ωθούν τους εργαζόμενους στη συνταξιοδότηση είναι οι εξής:

1η) Ο φόβος για νέα αύξηση των ορίων ηλικίας από 1-1-2027 και ανά τριετία. Αυτή η αύξηση βασίζεται στο Μνημόνιο Τσίπρα (ν. 4336/2015) και τον νόμο Κατρούγκαλου (ν. 4387/2016), οι οποίοι ενσωμάτωσαν την «ρήτρα προσδοκίμου» του α’ Μνημονίου, επιβάλλοντας αυτόματη αύξηση των ορίων ηλικίας με βάση την αύξηση του προσδόκιμου ζωής.

2η) Ο υπολογισμός των νέων συντάξεων (με πιθανή μείωση τουλάχιστον κατά 30%) με βάση τη «ρήτρα Τσίπρα». Αυτή η ρήτρα προβλέπει τον υπολογισμό της σύνταξης με βάση τους μισθούς ολόκληρου του εργασιακού βίου, αντί για τους μισθούς της τελευταίας ή της καλύτερης πενταετίας, όπως ίσχυε πριν το νόμο Κατρούγκαλου (13-5-2016).

Αξίζει να σημειωθεί ότι, παρά την ανοιχτή επιστολή της ΕΝΥΠΕΚΚ, ο πρωθυπουργός δεν αναφέρθηκε στη Διεθνή Έκθεση Θεσσαλονίκης στις 5-9-2026 σχετικά με την κατάργηση της «ρήτρας Τσίπρα-Κατρούγκαλου».

3η) Η δυνατότητα απασχόλησης των συνταξιούχων υπό ευνοϊκότερες συνθήκες σε σχέση με το παρελθόν. Σήμερα, πάνω από 300.000 συνταξιούχοι, με μέση ηλικία 68-69 ετών, έχουν επανενταχθεί στην αγορά εργασίας, γεγονός που οφείλεται στις σημαντικές και μόνιμες περικοπές των κύριων και επικουρικών συντάξεων.