Αλματώδης Άνοδος Τιμών Ηλεκτρικής Ενέργειας στην Ευρώπη: Το Φυσικό Αέριο Πυροδοτεί το Ράλι στην Χονδρική Τιμή
Η Ευρώπη αντιμετωπίζει μια εκρηκτική άνοδο στις τιμές ηλεκτρικής ενέργειας και φυσικού αερίου, ξυπνώντας μνήμες από την κρίση του 2022. Παράλληλα, η τιμή του πετρελαίου παραμένει πάνω από τα 110 δολάρια το βαρέλι, ενώ ο χειμώνας με τις αυξημένες καταναλώσεις πλησιάζει και οι γεωπολιτικές εντάσεις κλιμακώνονται. Οι εξελίξεις αυτές, λίγες ημέρες μετά την αποτυχία της Συνόδου Κορυφής να καταλήξει σε κοινή ευρωπαϊκή παρέμβαση, ανεβάζουν το επίπεδο συναγερμού ενόψει του Eurogroup της 9ης Νοεμβρίου. Η ανάγκη για μέτρα ανακούφισης γίνεται πλέον επιτακτική, υπό το βάρος των αυξανόμενων κοινωνικών πιέσεων σε πολλές ευρωπαϊκές χώρες.
Σύμφωνα με ρεπορτάζ της Καθημερινής, οι χονδρεμπορικές τιμές ηλεκτρικής ενέργειας σε ολόκληρη την Ευρώπη επανέρχονται σε επίπεδα που θυμίζουν την κορύφωση της προηγούμενης ενεργειακής κρίσης. Ο κύριος παράγοντας είναι το νέο ράλι του φυσικού αερίου, του οποίου η τιμή φλερτάρει με τα 90 ευρώ/μεγαβατώρα στον ευρωπαϊκό κόμβο TTF.
Η μέση τιμή της μεγαβατώρας στην ελληνική αγορά εκτινάχθηκε σήμερα στα 247,82 ευρώ, φτάνοντας στα υψηλότερα επίπεδα από το 2023, περίοδο κατά την οποία η ενεργειακή κρίση που προκλήθηκε από τον πόλεμο στην Ουκρανία βρισκόταν σε πλήρη εξέλιξη. Μετά από μια ανοδική πορεία που ξεκίνησε τον Ιούλιο και σπάζοντας συνεχώς ρεκόρ από τον Σεπτέμβριο, η μέση τιμή της μεγαβατώρας σημείωσε αύξηση κατά 125,39%. Ο βασικός μοχλός αυτής της ανόδου είναι η τιμή του φυσικού αερίου, ενός καυσίμου που εξακολουθεί να συμμετέχει με ποσοστό έως και 40% στο μείγμα ηλεκτροπαραγωγής, παρά τη σημαντική διείσδυση των Ανανεώσιμων Πηγών Ενέργειας (ΑΠΕ). Το φυσικό αέριο καθορίζει, για πολλές ώρες της ημέρας, την οριακή τιμή συστήματος, δηλαδή την τιμή με την οποία αμείβονται οι παραγωγοί. Η επίδραση αυτή είναι ήδη εμφανής στις ωριαίες διακυμάνσεις της αγοράς, με την τιμή της ηλεκτρικής ενέργειας στην Ελλάδα να φτάνει κατά τις βραδινές ώρες έως και τα 406,48 ευρώ ανά μεγαβατώρα.
Στον ευρωπαϊκό κόμβο TTF, η τιμή του φυσικού αερίου έφτασε χθες μέχρι και τα 89 ευρώ/μεγαβατώρα, πριν υποχωρήσει στα 87,45 ευρώ. Αυτά τα επίπεδα είναι σχεδόν τριπλάσια σε σχέση με την περίοδο πριν από την έναρξη του πολέμου στη Μέση Ανατολή και 182,19% υψηλότερα από τα 30,99 ευρώ που ήταν η τιμή πριν από ένα χρόνο. Οι εξελίξεις στην αγορά LNG (υγροποιημένο φυσικό αέριο) εντείνουν την αβεβαιότητα. Η Capital Economics επισημαίνει ότι η αγορά φυσικού αερίου βρίσκεται σε ασταθές σημείο. Οι εξαγωγείς LNG στον Κόλπο προσαρμόζονται πιο αργά. Ο αριθμός των πλοίων LNG που διέρχονται από το Ορμούζ τετραπλασιάστηκε τον Σεπτέμβριο σε σύγκριση με τον Αύγουστο. Ωστόσο, οι εξαγωγές LNG από τον Κόλπο παρέμεναν στο 30% των προπολεμικών επιπέδων, και η πρόσφατη επίθεση των Χούθι φαίνεται να έχει προκαλέσει επιβράδυνση των ροών, εντείνοντας τους φόβους για παρατεταμένες διαταραχές στον εφοδιασμό.
Η αναμενόμενη αύξηση της ζήτησης, λόγω των προβλέψεων για ψυχρότερο καιρό, φαίνεται επίσης να επηρεάζει τις τιμές. Τα χαμηλά αποθέματα στις ευρωπαϊκές αποθήκες ασκούν πρόσθετες πιέσεις. Ο συνδυασμός αυτών των παραγόντων δημιουργεί ένα ιδιαίτερα δυσμενές περιβάλλον ενόψει του χειμώνα, με τις καιρικές συνθήκες να αναδεικνύονται σε κρίσιμη μεταβλητή για την πορεία των τιμών.
Οι τρέχουσες εξελίξεις προοιωνίζονται έναν πολύ δύσκολο και ακριβό χειμώνα για νοικοκυριά και επιχειρήσεις. Η στενή διασύνδεση μεταξύ φυσικού αερίου και ηλεκτροπαραγωγής καθιστά την αγορά ηλεκτρικής ενέργειας ιδιαίτερα ευάλωτη σε κάθε νέα ανατίμηση του καυσίμου. Για την παραγωγή μίας ηλεκτρικής μεγαβατώρας απαιτούνται, ανάλογα με την απόδοση της μονάδας, περίπου δύο έως τρεις θερμικές μεγαβατώρες φυσικού αερίου.
Αυτό σημαίνει ότι, εάν συνεχιστεί το ράλι του φυσικού αερίου, οι χονδρεμπορικές τιμές ηλεκτρικής ενέργειας κινδυνεύουν να παγιωθούν σε επίπεδα άνω των 240 ευρώ ανά μεγαβατώρα κατά τη διάρκεια του χειμώνα. Αυτά τα επίπεδα είναι δύσκολο να αντέξουν τα νοικοκυριά χωρίς επιδοτήσεις. Στις περισσότερες χώρες της Ευρώπης, οι χονδρεμπορικές τιμές ρεύματος κυμαίνονται πάνω από τα 200 ευρώ/μεγαβατώρα, και σε αρκετές πάνω από τα 240 ευρώ. Ακόμη υψηλότερες τιμές καταγράφονται στην Ουγγαρία, στη Ρουμανία και στη Σερβία, όπου ξεπέρασαν τα 300 ευρώ ανά μεγαβατώρα, ενώ στη γειτονική Βουλγαρία πλησίασαν το ίδιο όριο.
Πρόσθετη πηγή ανησυχίας αποτελεί η διεθνής αγορά πετρελαίου, όπου οι τιμές διατηρούνται πάνω από τα 110 δολάρια το βαρέλι. Αυτό αντανακλά την αυξημένη γεωπολιτική αβεβαιότητα και τους κινδύνους για την ομαλή τροφοδοσία της παγκόσμιας αγοράς.
Ρεύμα: Νέο ρεκόρ για το 2026 με άλμα 123% στη χονδρική – Μια ανάσα από τα 250 ευρώ, χωρίς επιδοτήσεις
ΕΒΕΠ: Ενεργειακός λογαριασμός έως 5,6 δισ. ευρώ για την ελληνική οικονομία
Ρεύμα: Στα 218 ευρώ η χονδρική – Η Ευρώπη των δύο ταχυτήτων και η πίεση για μέτρα
