Το Νέο Ψηφιακό Μητρώο Ακινήτων της ΑΑΔΕ: Όλα όσα πρέπει να γνωρίζετε και τι θα βλέπετε στην οθόνη σας

Αλλαγές αναμένονται σύντομα στην αγορά ακινήτων με την επικείμενη έναρξη λειτουργίας του Μητρώου Ιδιοκτησίας και Διαχείρισης Ακινήτων (ΜΙΔΑ) έως το τέλος Μαρτίου. Η νέα αυτή πλατφόρμα φιλοδοξεί να δώσει τέλος στην πολυδιάσπαση πληροφοριών που αφορούν τα ακίνητα. Μέχρι σήμερα, οι ιδιοκτήτες καλούνταν να υποβάλλουν πολλαπλές δηλώσεις για το ίδιο ακίνητο σε διάφορους φορείς: στην εφορία (για Ε9, Ε2, myProperty), στο Υποθηκοφυλακείο ή Κτηματολόγιο (για μεταγραφές), και στον δήμο (για οικοδομικές άδειες). Το ίδιο συνέβαινε και για αγροτικά ή βιομηχανικά ακίνητα, τα οποία δηλώνονταν σε πληθώρα φορέων και βάσεων δεδομένων, δημιουργώντας ένα δυσλειτουργικό σύστημα με ασύμφωνες πληροφορίες.

Το ΜΙΔΑ θα συγκεντρώσει και θα ενοποιήσει σε ένα ενιαίο σημείο όλες τις πληροφορίες που έχουν δηλωθεί κατά καιρούς για τα ακίνητα. Στη συνέχεια, οι ιδιοκτήτες θα κληθούν να ελέγξουν, να επιβεβαιώσουν και, εάν χρειαστεί, να διορθώσουν τα στοιχεία της ακίνητης περιουσίας τους.

Πέρα από μια απλή δηλωτική υποχρέωση, η πλατφόρμα θα αποτελέσει ένα κρίσιμο εργαλείο για το κράτος, παρέχοντας για πρώτη φορά μια ολοκληρωμένη και διαρκή εικόνα του κτιριακού αποθέματος της χώρας. Αυτό θα επιτρέψει τη χάραξη στοχευμένης πολιτικής σε θέματα φορολογίας, στέγασης και ανάπτυξης. Υπάρχει μάλιστα η πιθανότητα να εντοπιστούν και ακίνητα που δεν είχαν ποτέ δηλωθεί.

Τι θα βλέπουν οι πολίτες στην οθόνη τους

Με την έναρξη λειτουργίας του ΜΙΔΑ, περισσότεροι από 7,1 εκατομμύρια ιδιοκτήτες (φυσικά και νομικά πρόσωπα) θα έχουν πρόσβαση στη νέα ενοποιημένη βάση δεδομένων. Συνδέοντας τους προσωπικούς τους κωδικούς στο myAADE, θα βλέπουν αυτόματα όλα τα ακίνητά τους. Για κάθε ακίνητο, θα εμφανίζονται τρεις προσυμπληρωμένες καρτέλες με βασικά στοιχεία:

• Στοιχεία από την Εφορία: ΑΤΑΚ, επιφάνεια, χρήση, ηλεκτροδότηση.
• Στοιχεία από το Κτηματολόγιο: ΚΑΕΚ, εμβαδόν, δικαιώματα.
• Δεδομένα από άλλες πηγές: Πληροφορίες που αντλεί η ΑΑΔΕ από άλλους φορείς, οι οποίες θα εμπλουτίζονται σταδιακά.

Ο ιδιοκτήτης θα πρέπει να συσχετίσει τον Αριθμό Ταυτότητας Ακινήτου (ΑΤΑΚ) με τον Κωδικό Αριθμό Εθνικού Κτηματολογίου (ΚΑΕΚ). Η πλατφόρμα θα επισημαίνει τυχόν αποκλίσεις, και ο ιδιοκτήτης θα επιλέγει ποια στοιχεία είναι τα ορθά, πραγματοποιώντας τις απαραίτητες διορθώσεις.

Τι πρέπει να δηλωθεί

Είναι απαραίτητο να επιβεβαιωθούν για κάθε ακίνητο:

• Η ταυτότητά του και η διεύθυνσή του.
• Το ποσοστό και το είδος του δικαιώματος (πλήρης κυριότητα, ψιλή κυριότητα, επικαρπία).
• Τα βασικά τεχνικά χαρακτηριστικά (κατηγορία, επιφάνεια, κ.λπ.).

Ιδιαίτερη προσοχή απαιτείται στα τετραγωνικά μέτρα, καθώς ενδέχεται να προκύψουν διαφορές από προηγούμενες δηλώσεις (Ε9, Κτηματολόγιο, ρυθμίσεις τακτοποίησης, δήμους). Θα χρειαστεί επίσης έλεγχος στα στοιχεία που αντλούνται από άλλους δημόσιους φορείς (π.χ. αριθμοί παροχής ΔΕΔΔΗΕ).

Η πραγματική χρήση του ακινήτου είναι υποχρεωτική δήλωση, με περισσότερες από 60 διαθέσιμες κατηγορίες (βιομηχανικές, αγροτικές, οικιστικές κ.ά.). Το κάθε ακίνητο θα πρέπει να χαρακτηριστεί ρητά ως ιδιοκατοικούμενο, μισθωμένο (μακροχρόνια ή βραχυχρόνια), κενό, δωρεάν παραχωρούμενο, επαγγελματικός χώρος, καλλιεργούμενη έκταση κ.λπ. Αν δηλώνεται ως μισθωμένο, θα καταγραφούν τα στοιχεία του μισθωτή, το μίσθωμα, η διάρκεια και το είδος της μίσθωσης.

Τυχόν ασυμφωνίες με φορολογικά δεδομένα θα επισημαίνονται αυτόματα. Ωστόσο, προβλέπεται ελαστικότητα, καθώς παράλληλα «τρέχουν» και άλλες φορολογικές υποχρεώσεις (π.χ. δηλώσεις εισοδημάτων, καταβολή ενοικίων σε τραπεζικό λογαριασμό).

Αποκλίσεις, όχι παράβαση

Το οικονομικό επιτελείο αναγνωρίζει ότι η ενοποίηση διαφορετικών ή παλαιών βάσεων δεδομένων είναι πιθανό να αναδείξει αποκλίσεις. Αυτές, όμως, δεν συνιστούν απαραίτητα αδήλωτη περιουσία, αλλά συχνά αποτελούν «κληρονομιά» δεκαετιών ασύνδετων ή χειρόγραφων συστημάτων. Το ΜΙΔΑ δίνει τη δυνατότητα στους ιδιοκτήτες να διορθώσουν «με μία κίνηση» ό,τι αναγράφεται λανθασμένα σε διάφορες υπηρεσίες. Έχουν ήδη διενεργηθεί εκτεταμένες διασταυρώσεις Ε9 και Κτηματολογίου για να περιοριστούν τα εσφαλμένα δεδομένα.

Ιδιαίτερη προσοχή αναμένεται στα αγροτεμάχια, όπου η άτυπη ανταλλαγή χωρίς επίσημες δηλώσεις είναι συχνή πρακτική. Τα στοιχεία των αγροτεμαχίων στο ΜΙΔΑ θα χρησιμοποιηθούν για τον υπολογισμό αγροτικών επιδοτήσεων και τον σχεδιασμό του νέου συστήματος ΟΣΔΕ/AGRI SNAP.

Επαρκής χρόνος για όλους… με μία εξαίρεση

Ο σκοπός του ΜΙΔΑ είναι η ορθή αποτύπωση των ακινήτων και όχι η δημιουργία πρόσθετης γραφειοκρατίας με αυστηρές προθεσμίες. Μετά την έναρξη λειτουργίας, οι ιδιοκτήτες θα λάβουν ειδοποίηση και θα τους δοθεί εύλογος χρόνος για διορθώσεις, με δυνατότητα παράτασης.

Ωστόσο, υπάρχει μια ειδική και άμεση υποχρέωση δήλωσης: κάθε νέα μίσθωση ακινήτου ή αγροτεμαχίου, καθώς και μεταβολές χρήσης (π.χ. μετάβαση σε ιδιοκατοίκηση, κένωση, παραχώρηση), θα πρέπει από τον Απρίλιο να καταχωρίζονται άμεσα με πλήρη στοιχεία.

Πώς θα χρησιμοποιηθούν τα στοιχεία

Τα δεδομένα του ΜΙΔΑ θα επικαιροποιούνται συνεχώς και θα αξιοποιηθούν για:

• Ελέγχους αδήλωτων εισοδημάτων από ενοίκια.
• Αυτόματη προσυμπλήρωση φορολογικών δηλώσεων.
• Εντοπισμό κενών και αναξιοποίητων ακινήτων.
• Χάραξη νέας στεγαστικής και φορολογικής πολιτικής.

Για τους συνεπείς ιδιοκτήτες, το σύστημα θα αποτελέσει ευκαιρία τακτοποίησης σφαλμάτων δεκαετιών. Αντίθετα, όσοι αγνοήσουν τις ειδοποιήσεις, θα αντιμετωπίσουν αναπόφευκτες φορολογικές και διοικητικές συνέπειες. Στόχος του ΜΙΔΑ είναι η πρώτη πραγματική καταγραφή του συνόλου της ακίνητης περιουσίας της χώρας.