Οδηγίες του ΕΦΕΤ για ασφαλή πασχαλινά γεύματα το 2026: Όλα όσα πρέπει να γνωρίζετε για τα τρόφιμα

Ο Εθνικός Οργανισμός Τροφίμων και Γεωργίας (ΕΦΕΤ) προσφέρει πολύτιμες συμβουλές για την ασφάλεια των γευμάτων κατά την εορταστική περίοδο του Πάσχα 2026, με στόχο την ελαχιστοποίηση του κινδύνου τροφιμογενών νοσημάτων και της σπατάλης τροφίμων. Όπως επισημαίνει ο Οργανισμός, ο σωστός προγραμματισμός των αγορών, η προσεκτική επιλογή των τροφίμων και ο ενδεδειγμένος χειρισμός και αποθήκευση των πρώτων υλών όχι μόνο διασφαλίζουν απολαυστικά και ασφαλή γεύματα, αλλά συμβάλλουν και στην εξοικονόμηση χρημάτων.

Ο ΕΦΕΤ υπενθυμίζει στους καταναλωτές τα εξής γενικά σημεία:

• Προμηθευτείτε τρόφιμα μόνο από επίσημα και ελεγχόμενα σημεία πώλησης.
• Δώστε ιδιαίτερη προσοχή στην καθαριότητα του εξοπλισμού και του χώρου του καταστήματος όπου κάνετε τις αγορές σας.
• Συμβουλευτείτε τις ενδείξεις που αναγράφονται στη συσκευασία των προσυσκευασμένων τροφίμων. Η ετικέτα παρέχει σημαντικές πληροφορίες, όπως η ημερομηνία ελάχιστης διατηρησιμότητας, οι κατάλληλες συνθήκες αποθήκευσης και τα διατροφικά στοιχεία.
• Όταν αγοράζετε κρέας, βεβαιωθείτε ότι βρίσκεται σε ψυγεία ή σε λειτουργικές ψυχόμενες προθήκες.
• Για να αποφύγετε πιθανή διασταυρούμενη μικροβιακή επιμόλυνση, τοποθετήστε σε ξεχωριστές σακούλες τα ωμά τρόφιμα που χρειάζονται μαγείρεμα (π.χ. κρέας, παρασκευάσματα κρέατος) από αυτά που είναι έτοιμα προς κατανάλωση (π.χ. σαλάτες).
• Αγοράστε τα προϊόντα που απαιτούν ψύξη ή κατάψυξη τελευταία, ώστε να τα μεταφέρετε στο ψυγείο του σπιτιού σας το συντομότερο δυνατό.
• Φροντίστε για τη σωστή αποθήκευση των τροφίμων στα ντουλάπια, στο ψυγείο ή στην κατάψυξη, ώστε να διατηρούνται στην καλύτερη δυνατή κατάσταση μέχρι τη χρήση τους.
• Προσέχετε τις θερμοκρασίες! Τοποθετήστε τα ευαλλοίωτα τρόφιμα (π.χ. κρέας, γάλα, τυρί) στο ψυγείο αμέσως μετά την αγορά τους. Ελέγχετε ότι το ψυγείο λειτουργεί σωστά. Διατηρείτε το μαγειρεμένο φαγητό ζεστό (πάνω από 60°C) πριν από το σερβίρισμα.
• Μην αφήνετε το μαγειρεμένο φαγητό σε θερμοκρασία δωματίου για περισσότερο από 2 ώρες.
• Προετοιμάστε το κρέας για μαγείρεμα ακολουθώντας τις ορθές πρακτικές υγιεινής τροφίμων, για να αποφύγετε επιμολύνσεις και να διατηρείτε τις επιφάνειες καθαρές.
• Μαγειρέψτε τα τρόφιμα σε ασφαλείς θερμοκρασίες για τον απαραίτητο χρόνο. Ένα θερμόμετρο τροφίμων μπορεί να σας βοηθήσει να βεβαιωθείτε ότι τα κρέατα φτάνουν στις συνιστώμενες ασφαλείς εσωτερικές θερμοκρασίες για την εξόντωση επιβλαβών βακτηρίων.
• Εάν διοργανώνετε κάποιο τραπέζι, ρωτήστε τους καλεσμένους σας εάν πάσχουν από τροφικές αλλεργίες, ώστε να είστε προσεκτικοί με τα υλικά ή να τους ενημερώσετε για τα συστατικά.

Σε περίπτωση αδιαθεσίας ή αλλεργικής αντίδρασης μετά την κατανάλωση κάποιου τροφίμου, αναζητήστε άμεσα ιατρική βοήθεια. Τα αλλεργιογόνα, όπως ορίζονται στο Παράρτημα ΙΙ του Κανονισμού 1169/2011, πρέπει να αναγράφονται ευκρινώς στα προσυσκευασμένα τρόφιμα.

Ειδικές οδηγίες για Πασχαλινά Τρόφιμα:

Ο ΕΦΕΤ παρέχει πρακτικές συμβουλές για τρόφιμα που είναι ιδιαίτερα δημοφιλή την περίοδο του Πάσχα:

Για την αγορά αρνιών και κατσικιών:

Αν αγοράσετε ολόκληρο σφάγιο ή ημιμόριο, βεβαιωθείτε ότι φέρει σφραγίδα σε σχήμα αυγού, η οποία πιστοποιεί τον κρεοσκοπικό έλεγχο. Υπάρχουν τρεις κατηγορίες σφραγίδων:

• Ελληνικής προέλευσης: Σφραγίδα καταλληλότητας χρώματος «λαμπρού κυανού» (τιρκουάζ), με τον κωδικό του σφαγείου και τα αρχικά GR και της Ε.Ε.
• Από άλλα κράτη μέλη της Ε.Ε.: Σφραγίδα καταλληλότητας με χρώμα επιλογής του κάθε κράτους μέλους και τα στοιχεία της χώρας σφαγής.
• Από τρίτες χώρες: Σφραγίδα καταλληλότητας χρώματος καστανού, με τα στοιχεία της χώρας προέλευσης.

Ειδικά για σφάγια που έχουν γεννηθεί, εκτραφεί και σφαγεί στην Ελλάδα, υπάρχει επιπλέον ορθογώνια σφραγίδα χρώματος «λαμπρού κυανού» με την ένδειξη «ΕΛΛΑΣ».

Για τα σπλάχνα και το κρέας:

• Διατηρούνται υπό ψύξη σε προστατευμένους χώρους (π.χ. ψυχόμενες προθήκες).
• Για τα κατεψυγμένα σπλάχνα, ελέγχετε την ημερομηνία κατάψυξης και την ημερομηνία ανάλωσης.
• Αν μαρινάρετε το αρνί/κατσίκι, διατηρήστε το στο ψυγείο μέχρι το μαγείρεμα.
• Χρόνοι ψησίματος: Το αρνί πρέπει να φτάσει σε εσωτερική θερμοκρασία τουλάχιστον 63°C. Το κοκορέτσι πρέπει να φτάσει σε εσωτερική θερμοκρασία τουλάχιστον 71°C για την πρόληψη τροφιμογενών νοσημάτων.
• Το μαγειρεμένο αιγοπρόβειο κρέας μπορεί να διατηρηθεί στο ψυγείο έως 3-4 ημέρες.

Για τα αυγά:

Ο σωστός χειρισμός των αυγών προστατεύει από τη σαλμονέλα. Μπορείτε να μάθετε περισσότερα για τη σαλμονέλα εδώ.

• Εξετάζετε τις ενδείξεις στη συσκευασία (κατηγορία, βάρος, ημερομηνία ελάχιστης διατηρησιμότητας).
• Μην πλένετε τα αυγά πριν την αποθήκευση.
• Διατηρείτε τα φρέσκα αυγά σε δροσερό χώρο ή στο ψυγείο.
• Φυλάτε τα βρασμένα αυγά στο ψυγείο εντός 2 ωρών από την παρασκευή τους και τα καταναλώνετε εντός μιας εβδομάδας, σε ξεχωριστό χώρο από τα φρέσκα.
• Για τη βαφή των αυγών, χρησιμοποιείτε μόνο εγκεκριμένες βαφές και ακολουθείτε τις οδηγίες. Βάφετε μόνο άσπαστα αυγά.

Αν εντοπίσετε υποβαθμισμένα, ακατάλληλα, αλλοιωμένα τρόφιμα ή αντιμετωπίσετε φαινόμενα εξαπάτησης, μπορείτε να υποβάλετε καταγγελία καλώντας τον πενταψήφιο αριθμό 11717 ή μέσω της ειδικής φόρμας στην ιστοσελίδα του Ε.Φ.Ε.Τ.