«Ιφιγένεια η εν Αυλίδι» του Ευριπίδη: Μια Σύγχρονη Ανάγνωση στο Θέατρο Άττις-Νέος Χώρος

Η ομάδα Σημείο Μηδέν και ο σκηνοθέτης Σάββας Στρούμπος, μετά τις επιτυχημένες παραστάσεις εκτός και εντός Ελλάδας της «Αντιγόνης» του Σοφοκλή και των «Περσών» του Αισχύλου, συνεχίζουν την καλλιτεχνική τους εξερεύνηση στα θεμελιώδη κείμενα του αρχαίου δράματος. Παρουσιάζουν τώρα την «Ιφιγένεια η εν Αυλίδι», ένα από τα πιο αινιγματικά έργα του αιρετικού τραγικού ποιητή Ευριπίδη.

Σκηνοθετικό Σημείωμα

Το τέλος του κόσμου όπως τον γνωρίσαμε και το τραγικό βίωμα του πολέμου

Ο Ευριπίδης είναι σύγχρονός μας. Γράφει εντός της εποχής μας, στον δικό μας καιρό παρακμής, όπου η ανθρωπιά κατακρημνίζεται στην άβυσσο της βαρβαρότητας των πολέμων, της αλλοίωσης κάθε δημοκρατικής έννοιας και της γενικευμένης αθλιότητας που διαπερνά κάθε πτυχή της ζωής. Η ματιά του Ευριπίδη είναι ωμή, σαρκαστική, οργισμένη. Δεν εξιδανικεύει, δεν συγχωρεί, δεν καθησυχάζει. Αντιθέτως, αποκαλύπτει τις στιβάδες καταστροφών που συσσωρεύονται σε έναν κόσμο που αδυνατεί να επιστρέψει σε κάποιο ιδανικό ή ηρωικό παρελθόν, αλλά ούτε μπορεί να προχωρήσει προς ένα μέλλον, εθελοτυφλώντας για την τωρινή του πραγματικότητα. Μια πραγματικότητα όπου άνθρωποι, και κυρίως παιδιά, μετατρέπονται ανελέητα σε «κρέας για κανόνια».

Στην «Ιφιγένεια η εν Αυλίδι», ο κόσμος βαδίζει στο χείλος της αβύσσου, ακινητοποιημένος, χωρίς διέξοδο από τον παραλογισμό του επικείμενου πολέμου. Από την πρώτη στιγμή, βρισκόμαστε σε αυτή την οριακή χρονική στιγμή όπου ιερά έθιμα, όπως η ικεσία, δομικές και συμβολικές σχέσεις, όπως η πατρότητα, και σημαίνοντα ιδεώδη, όπως η πατρίδα – στοιχεία που συνδέουν τον άνθρωπο με την καταγωγή του, την ιστορική μνήμη και ένα συλλογικό ηθικό πεπρωμένο – διαβρώνονται, απομυθοποιούνται και καταρρέουν μπροστά στη βουλιμία των κυρίαρχων για πόλεμο, αίμα και εξουσία.

Τι είναι όμως ένας κόσμος που δεν μπορεί να υπάρξει χωρίς την παιδοκτονία; Πόσες Ιφιγένειες θα χρειαστεί να θυσιαστούν, με ή χωρίς το στοιχείο της εθελοθυσίας, για να σταματήσει η χειμαζόμενη ανθρωπότητα να βλέπει τον εαυτό της στον «σπασμένο καθρέφτη» των αιματηρών πεδίων των μαχών; Και η δική μας, τραγικά μεταβατική εποχή, τα αγωνιώδη αυτά ερωτήματα δεν θέτει;

Ο κόσμος όπως τον γνώριζε ο Ευριπίδης τελειώνει με το τέλος του Πελοποννησιακού Πολέμου. Η τραγωδία «Ιφιγένεια η εν Αυλίδι» γράφεται μέσα στη δίνη του τέλους μιας εποχής. Οι καλλιτέχνες, ως ευαίσθητοι δέκτες των δονήσεων των καιρών και των ψυχικών κλυδωνισμών των ανθρώπων, μεταμορφώνονται αναπόφευκτα σε περιόδους πολέμου. Το εσωτερικό τοπίο ραγίζει, η σχέση με το υλικό γίνεται αγωνιώδης, η φαντασία κινείται σε απρόβλεπτους και ταραγμένους δρόμους. Οι καταστροφές που συντελούνται αντανακλώνται στον εσωτερικό τους κόσμο, γεννώντας συναισθήματα απόγνωσης και θυμού, αλλά και την αίσθηση μιας άνευ όρων πνευματικής εξέγερσης απέναντι στο παράλογο της αιματοχυσίας και της ανθρωποθυσίας. Το βίωμα του πολέμου ωθεί τους καλλιτέχνες να αντιμετωπίσουν το υλικό τους χωρίς υπεκφυγές, αναζητώντας τα άκρα των άκρων στις μορφές και τους τρόπους έκφρασης, ώστε το έργο τους να εγγραφεί στη μνήμη όσων έρθουν σε επαφή μαζί του.

Ωστόσο, η φάση της παρακμής δεν σηματοδοτεί το τέλος, αλλά την επώδυνη κυοφορία αυτού που δεν υπάρχει ακόμα. Το παλιό καταρρέει, δημιουργώντας τον απαραίτητο ζωτικό χώρο για να γεννηθεί κάτι εντελώς νέο. Ας μην το ξεχνάμε: η ελπίδα ανήκει σε αυτούς που δεν έχουν ελπίδα.

Σάββας Στρούμπος

ΣΥΝΤΕΛΕΣΤΕΣ

• Μετάφραση: Παντελής Μπουκάλας
• Σκηνοθεσία: Σάββας Στρούμπος
• Σκηνικά/Κοστούμια: Κατερίνα Παπαγεωργίου
• Μουσική: Ζήσης Σέγκλιας
• Φωτισμοί: Κώστας Μπεθάνης
• Δραματουργία: Ιωάννα Μεϊτάνη
• Σύμβουλος θεατρολόγος: Μαρία Σικιτάνο
• Κατασκευή κοστουμιών: Ελένη Χασιώτη
• Κατασκευή σκηνικού: Απόστολος Ζερδεβάς
• Μακιγιάζ: Βιργινία Τσιχλάκη
• Υπεύθυνοι επικοινωνίας: Μαριάννα Παπάκη, Νώντας Δουζίνας
• Φωτογραφίες πρόβας: Άγγελος Χιλλ

ΔΙΑΝΟΜΗ

• Ηθοποιοί (με αλφαβητική σειρά):
• Έλλη Ιγγλίζ: Κλυταιμνήστρα
• Άννα Κόπακα: Κορυφαία του χορού / Α’ Αγγελιοφόρος
• Νίκος Ντάσης: Αγαμέμνων
• Μυρτώ Ροζάκη: Ιφιγένεια
• Γιάννης Σανιδάς: Πρεσβύτης/ Αχιλλέας/ Β’ Αγγελιοφόρος
• Νίκος Ψυλάκης: Πρεσβύτης/ Μενέλαος/ Β’ Αγγελιοφόρος

Θέατρο Άττις-Νέος Χώρος

Λεωνίδου 12, Μεταξουργείο

Πρεμιέρα: Παρασκευή 8 Μαΐου στις 21.00

Παραστάσεις: Παρασκευή, Σάββατο στις 21.00 & Κυριακή στις 20.00

Ηλεκτρονική προπώληση: ΕΔΩ

Προσφορά Προπώλησης-Early Bird: 10 € (*Η προσφορά ισχύει μέχρι 12 Απριλίου)

Η παράσταση «Ιφιγένεια η εν Αυλίδι» πραγματοποιείται υπό την αιγίδα και με την οικονομική υποστήριξη του Υπουργείου Πολιτισμού.