Βουλγαρία: Ο φιλορώσος πρώην πρόεδρος Ράντεφ οδηγεί τις δημοσκοπήσεις για τις βουλευτικές εκλογές – Νέος πολιτικός άνεμος;

Ο Ρούμεν Ράντεφ, πρώην πιλότος μαχητικών αεροσκαφών με φιλορωσικές θέσεις, ο οποίος παραιτήθηκε τον Ιανουάριο από τη θέση του Προέδρου, εμφανίζεται ως το φαβορί στις δημοσκοπήσεις ενόψει των βουλευτικών εκλογών στη Βουλγαρία, που θα διεξαχθούν την 19η Απριλίου.

Οι πολίτες της Βουλγαρίας καλούνται, για όγδοη φορά μέσα σε πέντε χρόνια, να προσέλθουν στις κάλπες την προσεχή Κυριακή για βουλευτικές εκλογές. Η χώρα βρίσκεται σε πολιτική κρίση, με αδύναμους κυβερνητικούς συνασπισμούς που δυσκολεύονται να επιβιώσουν και την εμπιστοσύνη των πολιτών στις δημοκρατικές διαδικασίες να εξασθενεί.

Ωστόσο, αυτή η εκλογική αναμέτρηση φαίνεται να διαφέρει, όπως επισημαίνουν διάφοροι ψηφοφόροι στο Reuters. Ο Ράντεφ, ο οποίος εξελέγη Πρόεδρος της Βουλγαρίας το 2016 σε μια κυρίως τιμητική θέση και παραιτήθηκε για να διεκδικήσει την πρωθυπουργία, έχει παραμείνει σχεδόν ανεπηρέαστος από την πολιτική αναταραχή. Έχει δεσμευτεί να θέσει τέλος στη διαφθορά στη χώρα και να προσφέρει σταθερότητα.

Σύμφωνα με αναλυτές, η διαφθορά στη Βουλγαρία είναι διαδεδομένη σε πολλούς τομείς, από τις δημόσιες συμβάσεις έως τις τοπικές εκλογές. Το 2025, η χώρα κατέλαβε την 84η θέση στην κατάταξη της Transparency International για τη διαφθορά, στο ίδιο επίπεδο με την Ουγγαρία, η οποία έχει τη χαμηλότερη βαθμολογία στην ΕΕ. Χθες, Τετάρτη, ο Ράντεφ δεσμεύτηκε να βάλει τέλος «στους ντόπιους φεουδάρχες και τους ισχυρούς άνδρες που πνίγουν ολόκληρες περιοχές της Βουλγαρίας».

Νέος Ορμπάν;
Εάν ο Ράντεφ κερδίσει, η εξωτερική πολιτική της Βουλγαρίας, η οποία μέχρι τώρα καθοριζόταν από φιλοευρωπαϊκά κόμματα, θα υποστεί σημαντικές αλλαγές. Η Βουλγαρία εντάχθηκε στην Ευρωζώνη τον Ιανουάριο και τον Μάρτιο υπέγραψε συμφωνία ασφαλείας με την Ουκρανία, δύο κινήσεις στις οποίες ο Ράντεφ εκφράζει αντιρρήσεις.

«Ο κυβερνητικός συνασπισμός εισήγαγε το ευρώ στη Βουλγαρία χωρίς να σας ρωτήσει. Και τώρα, όταν πληρώνετε τους λογαριασμούς σας, να θυμάστε πάντα ποιοι πολιτικοί σας υποσχέθηκαν ότι θα ήσασταν στο ‘κλαμπ των πλουσίων’», δήλωσε χθες, αντικατοπτρίζοντας την απογοήτευση των πολιτών από την αύξηση των λογαριασμών. Επιπλέον, μετά την ήττα του φιλορώσου Βίκτορ Όρμπαν στις βουλευτικές εκλογές στην Ουγγαρία, ο Ράντεφ είναι ο μοναδικός ηγέτης στην ΕΕ που επιθυμεί τη βελτίωση των σχέσεων με τη Μόσχα, παρά τον συνεχιζόμενο πόλεμο στην Ουκρανία.

«Είμαστε η μοναδική χώρα μέλος της ΕΕ που είμαστε και σλαβική και χριστιανή ορθόδοξη», τόνισε σε συνέντευξή του στον δημοσιογράφο Μάρτιν Καρμπόφσκι. «Μπορούμε να αποτελέσουμε έναν πολύ σημαντικό σύνδεσμο σε αυτόν τον μηχανισμό (…) για να αποκαταστήσουμε τις σχέσεις με τη Ρωσία», πρόσθεσε.

Συμβιβασμός;
Τον Δεκέμβριο, η κυβέρνηση της Βουλγαρίας παραιτήθηκε μετά από μαζικές κινητοποιήσεις κατά της διαφθοράς και λόγω του προϋπολογισμού που περιελάμβανε πρόταση για αύξηση φόρων. Έκτοτε, οι εκκλήσεις για μεταρρυθμίσεις στη χώρα έχουν πληθύνει.

Το κόμμα του Ράντεφ, η «Προοδευτική Βουλγαρία» (PB), συγκεντρώνει περίπου το 30% της πρόθεσης ψήφου, σύμφωνα με τις δημοσκοπήσεις, προσπερνώντας το κόμμα GERB κατά περίπου 10 ποσοστιαίες μονάδες. Ωστόσο, απέχει πολύ από την απόλυτη πλειοψηφία. Ως εκ τούτου, ο Ράντεφ φαίνεται ότι θα χρειαστεί να αναζητήσει συμμάχους, οι οποίοι ενδέχεται να περιορίσουν την φιλορωσική του τάση. Ένας πιθανός σύμμαχος είναι το φιλοευρωπαϊκό κόμμα «Συνεχίζουμε την Αλλαγή- Δημοκρατική Βουλγαρία» (PP-DB), που συγκεντρώνει περίπου το 12% της πρόθεσης ψήφου και συμφωνεί με την ανάγκη για μεταρρυθμίσεις.

Ο Ράντεφ έχει αποκλείσει τη συνεργασία με το GERB του πρώην πρωθυπουργού Μπόικο Μπορίσοφ, καθώς και με το Κίνημα για τα Δικαιώματα και τις Ελευθερίες, του οποίου ο ηγέτης, Ντέλιαν Πεέβσκι, έχει δεχθεί κυρώσεις για διαφθορά από τις ΗΠΑ και τη Βρετανία.

«Όλες οι ενδείξεις δείχνουν προς (…) τη δημιουργία συνασπισμού», δήλωσε ο Τίχομιρ Μπεζλόφ, ερευνητής στο Κέντρο Μελέτης της Δημοκρατίας στη Σόφια, αν και δεν είναι σαφές για πόσο καιρό θα μπορούσε να διατηρηθεί ένας τέτοιος συνασπισμός.

Καθοριστική θα είναι η συμμετοχή των ψηφοφόρων, η οποία αναμένεται να ξεπεράσει το 50%. Σε μια προσπάθεια αποκατάστασης της εμπιστοσύνης, η υπηρεσιακή κυβέρνηση έχει λάβει μέτρα κατά της εξαγοράς ψήφων και έχει ζητήσει βοήθεια από την ΕΕ για την αντιμετώπιση της παραπληροφόρησης στο διαδίκτυο, συμπεριλαμβανομένης αυτής που προέρχεται από ρωσικές πηγές, όπως αναφέρθηκε.

Ο Ράντεφ εκτίμησε ότι πρόκειται για τέχνασμα με στόχο τη νοθεία των εκλογών. «Κανείς από το εξωτερικό δεν μπορεί να έρθει και να μας πει ποιον και τι να ψηφίσουμε. Αυτό αποφασίζεται εδώ, από εμάς τους Βούλγαρους», τόνισε.

Η Ρωσία αρνείται την οποιαδήποτε ανάμιξή της σε ξένες εκλογές.