Ευρωπαϊκή Ένωση: Σκληρή Μάχη για Κατάρτιση Φιλόδοξου Προϋπολογισμού (2028-2034)

Το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο έθεσε υψηλά τον πήχη για τον επόμενο πολυετή προϋπολογισμό της Ευρωπαϊκής Ένωσης, καλύπτοντας την περίοδο 2028-2034. Μετά από ευρεία πλειοψηφία, οι ευρωβουλευτές ενέκριναν τη διαπραγματευτική τους θέση, σηματοδοτώντας την έναρξη μιας ιδιαίτερα απαιτητικής θεσμικής αναμέτρησης με τα κράτη μέλη.

Συγκεκριμένα, με 370 ψήφους υπέρ, 201 κατά και 84 αποχές, ζητείται ένας προϋπολογισμός που υπερβαίνει τα 2 τρισεκατομμύρια ευρώ, αντιστοιχώντας στο 1,38% του ΑΕΠ της Ε.Ε., ποσοστό σημαντικά υψηλότερο από το 1,26% που προτείνει η Ευρωπαϊκή Επιτροπή.

Ο «πυρήνας» της θέσης του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου εστιάζει στην ανάγκη για έναν ισχυρότερο και πιο φιλόδοξο προϋπολογισμό, ο οποίος θα λειτουργεί αποτελεσματικά ως επενδυτικό εργαλείο. Οι ευρωβουλευτές προτείνουν πρόσθετες δαπάνες ύψους σχεδόν 200 δισεκατομμυρίων ευρώ για την ενίσχυση της γεωργίας, των περιφερειών και της βιομηχανικής ανταγωνιστικότητας. Επιπλέον, ζητούν αυξημένη χρηματοδότηση για την καινοτομία, την πράσινη και ψηφιακή μετάβαση, την άμυνα και την εκπαίδευση.

Παράλληλα, το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο απορρίπτει το μοντέλο «ένα σχέδιο ανά κράτος μέλος» που προωθεί η Κομισιόν, εκφράζοντας την ανησυχία ότι μια τέτοια προσέγγιση θα μπορούσε να υπονομεύσει τη συνοχή της Ένωσης. Επιμένει, δε, στη διατήρηση διακριτών κονδυλίων για την Κοινή Αγροτική Πολιτική, τη συνοχή και το Ευρωπαϊκό Κοινωνικό Ταμείο.

Αναζήτηση Νέων Πόρων για τη Χρηματοδότηση του Προϋπολογισμού

Το διακύβευμα είναι ιδιαίτερα υψηλό, καθώς η Ε.Ε. καλείται να χρηματοδοτήσει νέες προτεραιότητες, όπως η ανταγωνιστικότητα, η άμυνα και η ασφάλεια, ενώ παράλληλα πρέπει να συνεχίσει τις παραδοσιακές πολιτικές συνοχής. Επιπλέον, από το 2028 ξεκινά η αποπληρωμή του χρέους του Ταμείου Ανάκαμψης NextGenerationEU. Το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο επιθυμεί αυτή η αποπληρωμή να εξαιρεθεί από τα ανώτατα όρια δαπανών, γεγονός που αυξάνει περαιτέρω τις δημοσιονομικές απαιτήσεις.

Στο πλαίσιο αυτό, οι ευρωβουλευτές προτείνουν την εισαγωγή νέων ιδίων πόρων για την Ε.Ε., οι οποίοι θα μπορούσαν να προέλθουν, μεταξύ άλλων, από ψηφιακές υπηρεσίες και μεγάλες τεχνολογικές εταιρείες. Στόχος είναι η χρηματοδότηση του προϋπολογισμού χωρίς να επιβαρυνθούν υπερβολικά οι εθνικές εισφορές.

Οι διαπραγματεύσεις αναμένεται να είναι εξαιρετικά δύσκολες, καθώς η τελική απόφαση απαιτεί ομοφωνία στο Συμβούλιο. Χώρες όπως η Γερμανία και η Ολλανδία τάσσονται υπέρ ενός πιο περιορισμένου προϋπολογισμού και αυστηρής δημοσιονομικής πειθαρχίας.

Νέες και Παλιές Προτεραιότητες, Χρέη και Εθνικές Συνεισφορές στην Εξίσωση

Αντιλαμβανόμενη τις προκλήσεις, η πρόεδρος της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν, τόνισε στο Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο ότι η «εξίσωση» του επόμενου προϋπολογισμού είναι αναπόφευκτα περίπλοκη: αφορά περισσότερες επενδύσεις σε νέες και παλιές προτεραιότητες, την αποπληρωμή χρέους και, ταυτόχρονα, τη συγκράτηση των εθνικών συνεισφορών. Σύμφωνα με την ίδια, η μόνη ρεαλιστική λύση είναι η εισαγωγή νέων ιδίων πόρων. «Χωρίς αυτούς», προειδοποίησε, «η επιλογή είναι σαφής: είτε υψηλότερες εθνικές εισφορές είτε μικρότερη δημοσιονομική ικανότητα, δηλαδή λιγότερη Ευρώπη τη στιγμή που τη χρειαζόμαστε περισσότερο».

Η κυπριακή προεδρία του Συμβουλίου της Ε.Ε. αναμένεται να παρουσιάσει τον Ιούνιο ένα πρώτο διαπραγματευτικό πλαίσιο (negobox) με ενδεικτικά μεγέθη και αριθμούς. Επίσημα, ο στόχος είναι η ολοκλήρωση των διαπραγματεύσεων έως το τέλος του έτους, αν και πολλοί Ευρωπαίοι διπλωμάτες θεωρούν το χρονοδιάγραμμα υπερβολικά αισιόδοξο.

Πηγή: DW